ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୧୫।୭: ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ ଯୁଗରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସହଜ ହୋଇଯାଇଛି। ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ନଯାଇ ଘରେ ବସି ମୋବାଇଲ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ମିନିଟ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନୂଆ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିଯାଉଛି। ଏହି ସହଜ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ଆଜି ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚାକିରିଆ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ମଣିଷଙ୍କ ପାଖରେ ଏକରୁ ଅଧିକ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ରହୁଛି। କିଏ ଦରମା (Salary) ପାଇଁ ଅଲଗା ଆକାଉଣ୍ଟ ରଖୁଛି ତ କିଏ ଘର ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ସଞ୍ଚୟ (Savings) ପାଇଁ ଅଲଗା।
କିନ୍ତୁ ଆପଣ କେବେ ଚିନ୍ତା କରିଛନ୍ତି କି ଆଇନଗତ ଭାବେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଖରେ କେତେଟା ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ରହିବା ଉଚିତ୍? ଏବଂ ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ଆକାଉଣ୍ଟ ରଖିବା ପ୍ରକୃତରେ ବୁଦ୍ଧିମାନର କାମ ନା ଏହା ଆପଣଙ୍କ ପକେଟ୍ ଉପରେ ଭାରି ପଡୁଛି? ଆସନ୍ତୁ ସହଜ ଶବ୍ଦରେ ବୁଝିବା ଯେ ଆର୍ଥିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ (Financial Experts) ଏ ବିଷୟରେ କି ପରାମର୍ଶ ଦିଅନ୍ତି।
ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଆପଣଙ୍କ ମନରୁ ଏହି ଭୟ ଦୂର କରିଦେଉଛୁ। ଭାରତର ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କେତେଟା ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ରଖିପାରିବେ, ତାହାର କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୀମା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇ ନାହିଁ। ଆପଣ ନିଜ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ଯେତେ ଚାହିଁବେ ସେତେ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଖାତା ଖୋଲିପାରିବେ। ଆପଣ ସେଭିଙ୍ଗ୍ସ, କରେଣ୍ଟ, ବିଜନେସ୍ କିମ୍ବା ଇମରଜେନ୍ସି ଫଣ୍ଡ ପାଇଁ ଅଲଗା ଅଲଗା ବ୍ୟାଙ୍କ ଚୟନ କରିବାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାଧୀନ।
ପର୍ସନାଲ ଫାଇନାନ୍ସ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ସାଧାରଣ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ୨ ରୁ ୩ଟି ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ରଖିବା ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଏବଂ ଯଥେଷ୍ଟ। ଏହାକୁ ଆପଣ ଏହିପରି ପରିଚାଳନା କରିପାରିବେ:
ପ୍ରଥମ ଆକାଉଣ୍ଟ (Salary and Expense Account): ଯେଉଁଥିରେ ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରତିମାସର ଦରମା କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟର ରୋଜଗାର ଆସୁଥିବ ଏବଂ ଯେଉଁଥିରୁ ଆପଣ ନିଜର ଦୈନନ୍ଦିନ ଖର୍ଚ୍ଚ, ୟୁଟିଲିଟି ବିଲ୍ ଏବଂ ଇଏମଆଇ (EMI) ପରିଶୋଧ କରୁଥିବେ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ଆକାଉଣ୍ଟ (Savings and Investment Account): ଯାହାକୁ ଆପଣ କେବଳ ସଞ୍ଚୟ ପାଇଁ ରଖିବେ। ଏହି ଆକାଉଣ୍ଟର ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଯଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କ ଟଙ୍କା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ନିବେଶ ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି ସଂଗ୍ରହ ହୋଇପାରିବ।
ତୃତୀୟ ଆକାଉଣ୍ଟ (Emergency Fund): କିଛି ଲୋକ ଏକ ତୃତୀୟ ଖାତା ମଧ୍ୟ ରଖନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ କେବଳ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି (ଯେପରିକି ଚାକିରି ଚାଲିଯିବା କିମ୍ବା ମେଡିକାଲ ଇମରଜେନ୍ସି) ପାଇଁ ଟଙ୍କା ସଞ୍ଚୟ କରି ରଖାଯାଏ।
ଅଧିକ ଆକାଉଣ୍ଟ ରଖିବା ଶୁଣିବାକୁ ଭଲ ଲାଗିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆପଣ ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ ଅଧିକ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି ୫ଟି ବଡ଼ ଅସୁବିଧାର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ:
୧. ମିନିମମ୍ ବାଲାନ୍ସ (Minimum Balance) ର ଝଞ୍ଜଟ
ଆଜିକାଲି ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଏବଂ ସରକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ପ୍ରତିମାସରେ ଏକ ନିଶ୍ଚିତ ପରିମାଣର ଟଙ୍କା (Minimum Balance) ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ଯଦି ଆପଣ ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ଖାତାରେ ଏହି ବାଲାନ୍ସ ରଖିପାରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ମୋଟା ଅଙ୍କର ଜରିମାନା (Penalty) ଲଗାଇଥାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କ ଜମା ପୁଞ୍ଜି ଧୀରେ ଧୀରେ କମିବାକୁ ଲାଗେ।
୨. ଲୁକ୍କାୟିତ ଚାର୍ଜ (Hidden Charges) ର ମାଡ଼
ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ସହିତ କିଛି ବାର୍ଷିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ଜଡ଼ିତ ଥାଏ, ଯେପରିକି:
ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡର ବାର୍ଷିକ ଫିସ୍ (Debit Card Annual Fee)
ଏସଏମଏସ ଆଲର୍ଟ ଚାର୍ଜ (SMS Alert Charges)
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସର୍ଭିସ୍ ଚାର୍ଜ: ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଏହି ଚାର୍ଜ ବହୁତ କମ୍ ଲାଗେ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ୫-୬ଟି ଆକାଉଣ୍ଟ ଅଛି, ତେବେ ବର୍ଷସାରା ଏହି ରାଶି ହଜାର ହଜାର ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଯାଇପାରେ।
୩. ଆକାଉଣ୍ଟ ବନ୍ଦ କିମ୍ବା ଡର୍ମାଣ୍ଟ (Dormant Account) ହେବା
ଯଦି ଆପଣ କୌଣସି ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ (ସାଧାରଣତଃ ୧ ରୁ ୨ ବର୍ଷ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ନେଣଦେଣ (Transaction) କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ବ୍ୟାଙ୍କ ତାହାକୁ ଇନଆକ୍ଟିଭ୍ କିମ୍ବା ଡର୍ମାଣ୍ଟ (Dormant) ବା ନିଷ୍କ୍ରିୟ ବର୍ଗରେ ପକାଇଦିଏ। ପରେ ଏହାକୁ ପୁନର୍ବାର ଚାଲୁ କରିବା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପୁଣି କେୱାଇସି (KYC) କରିବାକୁ ପଡ଼େ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ ଦୌଡ଼ି ଦୌଡ଼ି ହଇରାଣ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।
４. ଠକେଇ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ବିପଦ (Cyber Security Risk)
ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଯେତେ ଅଧିକ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଥିବ, ସେଗୁଡ଼ିକର ପାସୱାର୍ଡ, ନେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଡିଟେଲ୍ସ ଏବଂ ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡକୁ ସମ୍ଭାଳିବା ସେତେ କଷ୍ଟକର ହେବ। ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ ଠକେଇ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଆକାଉଣ୍ଟ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା, ସନ୍ଦେହଜନକ କାରବାରକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କର ଜରୁରୀ ନୋଟିଫିକେସନ୍କୁ ଟ୍ରାକ୍ କରିବା ବେଶ୍ କଠିନ ହୋଇଯାଏ।