ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୭।୭: ଯଦି ଆପଣ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ୟୁପିଆଇ (UPI) ମାଧ୍ୟମରେ ବଡ଼ ଧରଣର ଆର୍ଥିକ କାରବାର କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ଖବର ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଦେଶରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ପରେ ଏବେ ସରକାର UPI ଦେୟ ଉପରେ ପୁଣି ଥରେ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଡିସକାଉଣ୍ଟ ରେଟ୍ (MDR) ଲାଗୁ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି। ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ UPI ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ୦.୫% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ MDR ଶୁଳ୍କ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇପାରେ। ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ ଆଗାମୀ ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
ସରକାରଙ୍କ ଏହି ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ, ଯେଉଁ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ବାର୍ଷିକ କାରବାର (Turnover) ₹୧.୫ କୋଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି, ସେମାନଙ୍କୁ କୌଣସି MDR ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ, ଚାହେଁ ସେମାନଙ୍କ UPI ପେମେଣ୍ଟ ରାଶି ଯେତେ ବି ହୋଇଥାଉ। ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ସହଜରେ ବହନ କରିପାରିବେ ଏବଂ ଛୋଟ ଦୋକାନୀଙ୍କ ଉପରେ ଯେପରି ଏହାର ବୋଝ ନପଡ଼ିବ, ସେଥିପାଇଁ ସରକାର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, MDR ହେଉଛି ଏକ ସର୍ଭିସ ଚାର୍ଜ, ଯାହା ଡିଜିଟାଲ ପେମେଣ୍ଟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ବଦଳରେ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ବ୍ୟାଙ୍କ କିମ୍ବା ପେମେଣ୍ଟ ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀ କମ୍ପାନୀକୁ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।
ସରକାରୀ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣ ଲୋକ ବେଶୀ ପ୍ରଭାବିତ ହେବେ ନାହିଁ। କାରଣ ₹୨,୦୦୦ କିମ୍ବା ତାଠାରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କାର UPI ପେମେଣ୍ଟ ମୋଟ ପର୍ସନ-ଟୁ-ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ (P2M) କାରବାରର ମାତ୍ର ୪ ପ୍ରତିଶତ ଅଟେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ପାଖାପାଖି ୮୬% UPI ପେମେଣ୍ଟ ₹୫୦୦ ମଧ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ବେଳେ ୧୦% ପେମେଣ୍ଟ ₹୫୦୧ରୁ ₹୨,୦୦୦ ଭିତରେ ହୋଇଥାଏ।
ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ରେ ସରକାର ଡିଜିଟାଲ୍ କାରବାର ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ UPI ଏବଂ RuPay ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡ ଉପରେ MDR ଉଠାଇ ଦେଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ପେମେଣ୍ଟସ କାଉନ୍ସିଲ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (PCI) ଅନୁସାରେ, ସରକାର ଯେଉଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ରାଶି ଦେଉଛନ୍ତି ତାହା ଡିଜିଟାଲ ପେମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମର ବଢୁଥିବା ଖର୍ଚ୍ଚ ତୁଳନାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଆର୍ଥିକ ସେବା ବିଭାଗ (DFS) ମଧ୍ୟ ସଂସଦୀୟ କମିଟିକୁ ଜଣାଇଛି ଯେ ସରକାରୀ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ୟୋଗର ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚର ମାତ୍ର ୧୧% ହିଁ ଭରଣା ହୋଇପାରୁଛି।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତରେ UPI ବ୍ୟବହାର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢି ଚାଲିଛି। ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୧୭ (FY17) ରେ ମାତ୍ର ୨ କୋଟି ଟ୍ରାଞ୍ଜାକସନ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୬ (FY26) ରେ ଏହା ରେକର୍ଡ ୨୪୧.୬୨ ଅରବ (ବିଲିୟନ) ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ମୋଟ କାରବାରର ମୂଲ୍ୟ ₹୭,୦୦୦ କୋଟିରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ପ୍ରାୟ ₹୩୧୪ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ତେଣୁ ଡିଜିଟାଲ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସୁଦୃଢ଼ ରଖିବା ପାଇଁ ସରକାର ପୁଣି ଥରେ MDR ଲାଗୁ କରିବା ଦିଗରେ ଚିନ୍ତା କରୁଛନ୍ତି।