ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୪।୮(ପି.ଟି.): ଦିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରବାହିତ ଯମୁନା ନଦୀର ମାଛମାନଙ୍କଠାରେ ହରିୟାଣାର ନଦୀପଥ ତୁଳନାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ (ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କଣିକା) ଜମା ହୋଇଥିବା ଏକ ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର ତଥ୍ୟ ଗବେଷଣା ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (ଡିୟୁ)ର ଗବେଷକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରେ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ମାଛରୁ ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ମିଳିଛି। ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଯମୁନା ନଦୀର ୪ଟି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ହରିୟାଣାର ଯମୁନାନଗର ଓ କର୍ନଲ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀର ସୋନିଆ ବିହାର ଓ ସୁର ଘାଟରୁ ୧୨ଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ମୋଟ ୨୨୦ଟି ମିଠାପାଣି ମାଛ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିଲା। ଗବେଷକମାନେ ଏହି ମାଛଗୁଡ଼ିକରୁ ୧,୬୭୮ଟି ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କଣିକା ପାଇଛନ୍ତି। ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ, ଦିଲ୍ଲୀର ସୋନିଆ ବିହାର ଏବଂ ସୁର ଘାଟରୁ ମିଳିଥିବା ମାଛରେ ହରିୟାଣାର ମାଛଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଜମା ହୋଇଛି। ସୋନିଆ ବିହାରର ୨୦ଟି ‘ତିଲାପିଆ’ ମାଛରୁ ୪୩୬ଟି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କଣିକା ମିଳିଛି (ହାରାହାରି ମାଛ ପିଛା ୨୧.୮ କଣିକା)। ସେହିପରି ସୁର ଘାଟର ତିଲାପିଆ ମାଛରେ ୨୬୪ଟି କଣିକା ରହିଥିବାବେଳେ ସୋନିଆ ବିହାରର ‘ରୋହି’ ମାଛରେ ୨୦୫ଟି ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କଣିକା (ହାରାହାରି ମାଛ ପିଛା ୧୦.୨୫) ମିଳିଛି। କର୍ନଲର ୧୦ଟି ‘ଗଞ୍ଜିଆ/ନିଡଲ’ ମାଛରୁ ମାତ୍ର ୩୭ଟି ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କଣିକା (ସବୁଠାରୁ କମ୍) ମିଳିଛି।
ସହରର ଅପରିଷ୍କାର ନାଳପାଣି, ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳର ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ, ଲୁଗା ସଫା ଜଳ ଏବଂ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଆବର୍ଜନା ସିଧାସଳଖ ନଦୀରେ ମିଶୁଥିବାରୁ ଦିଲ୍ଲୀର ନଦୀପଥ ଅଧିକ ପ୍ରଦୂଷିତ ହୋଇଛି। ସବୁଠାରୁ ଚିନ୍ତାଜନକ ବିଷୟ ହେଉଛି, ଗବେଷକମାନେ ମାଛଙ୍କ ପାକସ୍ଥଳୀ ଓ ହଜମ ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ୭୫୧ଟି, ଗାଲିସିରୁ ୬୦୫ଟି ଏବଂ ମାଂସପେଶୀରୁ ୩୨୨ଟି ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କଣିକା ପାଇଛନ୍ତି। ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଛି ଯେ, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ପାକସ୍ଥଳୀରେ ସୀମିତ ନ ରହି ମାଛର ଖାଇବାଯୋଗ୍ୟ ମାଂସ ମଧ୍ୟକୁ ବ୍ୟାପୁଛି। ମିଳିଥିବା ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ମଧ୍ୟରୁ ୭୭.୮% କେବଳ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ସୂତା। କୃତ୍ରିମ ପୋଷାକ (ସନ୍ଥେଟିକ୍ କ୍ଲଥ୍ଙ୍ଗ୍), ଲୁଗାକଚା ପାଣି ଏବଂ ଟେକ୍ସଟାଇଲ ଶିଳ୍ପରୁ ତାହା ନଦୀକୁ ଆସୁଥିବା ଗବେଷକମାନେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି। ରାସାୟନିକ ପରୀକ୍ଷାରୁ ମିଳିଥିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ମଧ୍ୟରେ ୨୪% ‘ପଲିଏଥିଲିନ୍’ (ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ମୁଣିରେ ବ୍ୟବହୃତ) ଏବଂ ୨୧% ‘ପଲିପ୍ରୋପିଲିନ’ (ବୋତଲ କ୍ୟାପ୍ ଓ କଣ୍ଟେନର) ରହିଛି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ‘ପଲିମର ହାଜାର୍ଡ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ’ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ‘କାଟେଗୋରି-୪’ (ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ) ଶ୍ରେଣୀରେ ରଖାଯାଇଛି, ଯାହା ଜଳଚର ପରିବେଶ ପାଇଁ ଗୁରୁତର ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।