ସିବିଆଇ, ଆଇବି କିମ୍ବା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଶସ୍ତ୍ରବଳ ବାହିନୀରେ କାର୍ଯ୍ୟକରିବା ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଜାତୀୟ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅବଲୋକନ। ହେଲେ ଏବେ ଏହି ଆକର୍ଷଣ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଉଛି। ମଞ୍ଜୁରୀପ୍ରାପ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ସତ୍ତ୍ୱେ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅନେକ ଶହ ଆଇପିଏସ୍ ପଦବୀ ଖାଲି ପଡ଼ିଛି। ସୂତ୍ରରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି, ଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ଅଭାବ ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ; ଆଗ୍ରହର ଅଭାବ ରହିଛି। ଅଧିକାରୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଡେପୁଟେଶନରେ ଯିବାକୁ ଚାହଁୁନାହାନ୍ତି। ସିଧାକଥା ହେଉଛି, ନିଯୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନଙ୍କୁ ଲାଭ ମିଳୁନାହିଁ। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଡେପୁଟେଶନ ହେଉଛି ଆହ୍ବାନପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଏଥିରେ କମ୍ ସ୍ବାଧୀନତା, ଦାୟିତ୍ୱ ଅଧିକ,କ୍ଷମତା ସୀମିତ। ଭବିଷ୍ୟତରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କିମ୍ବା ବିଦେଶରେ ନିଯୁକ୍ତି ଉପରେ କଟକଣା ସମେତ ଡେପୁଟେଶନକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରୁଥିବା ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡିତକରିବା ସକାଶେ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ଅନୁପାଳନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ପ୍ରତିରୋଧ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଏବେ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଶସ୍ତ୍ର ପୋଲିସ ବାହିନୀରେ ଆଇପିଏସ୍ଙ୍କ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ହ୍ରାସକରିବା ପାଇଁ କୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଜୋର ଦେଉଥିବାରୁ ବରିଷ୍ଠ ଡେପୁଟେଶନ ସୁଯୋଗ କ୍ରମଶଃ ହ୍ରାସ ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି, ଯାହା ପୋଲିସ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ପିଢ଼ିଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ପ୍ରତିଫଳିତକରେ। ଅନେକ ଯୁବ ଅଧିକାରୀ ଦିଲ୍ଲୀର ସ୍ଥିରୀକୃତ ପଦାନୁକ୍ରମ ଅପେକ୍ଷା ରାଜ୍ୟ ପଦବୀରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ସ୍ବଚ୍ଛତା ଦେଖୁଛନ୍ତି। ତେବେ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଅର୍ଥ ତୁଳନାରେ ଖ୍ୟାତି, ସମ୍ମାନକୁ ଯେଉଁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥାଏ ତାହା ବଦଳିଯାଇଛି। ଯଦି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଡେପୁଟେଶନ ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଫେରିପାଇବାକୁ ହୁଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ଉନ୍ନତ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ପଷ୍ଟ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଆବଶ୍ୟକ।
ଅନ୍ତିମ ଚେତାବନୀ
ନିକଟରେ ଆଇଏଏସ୍ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ଥାବର ସମ୍ପତ୍ତି ରିଟର୍ନ (ଆଇପିଆର୍) ଦାଖଲକରିବାକୁ ସରକାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହିଭଳି ନିୟମିତ କରାଯାଉଛି, କିନ୍ତୁ ଏହାର ମାନେ କିଛି ନାହିଁ। ଜାନୁଆରୀ ୩୧ ସୁଦ୍ଧା ଆଇପିଆର୍ ଦାଖଲ ନ କଲେ ଶୃଙ୍ଖଳାଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ପଦୋନ୍ନତି ବନ୍ଦ ହୋଇପାରେ ବୋଲି କାର୍ମିକ ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ବିଭାଗ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି। କହିବାକୁ ଗଲେ, ଏହା କୌଣସି ନୂତନ ବାଧ୍ୟବାଧକତା ନୁହେଁ। ଆଇଏଏସ୍ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ପ୍ରତିବର୍ଷ ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ଥାବର ସମ୍ପତ୍ତି ଘୋଷଣା କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ। ତେବେ ସ୍ବଚ୍ଛତା ହେଉଛି କାର୍ଯ୍ୟ ବିବରଣୀର ଏକ ଅଂଶ। ନୂତନ କଥା ହେଉଛି କଡ଼ା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ। ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଆଇପିଆର୍ ଦାଖଲରେ ହେଉଥିବା ବିଳମ୍ବ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରିମାଇଣ୍ଡର ବା ଅନୁସ୍ମାରକ ଜାରି କରାଯାଉଥିଲା, ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଥିଲା, ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଉଥିଲା। ଏବେ ସେହି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଶେଷ ହୋଇଗଲା ପରି ମନେହେଉଛି। ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଅଧିକାଂଶ ସମସ୍ୟା ତଥା ତ୍ରୁଟିକୁ ଦୂର କରିଦେଇଛି। ୨୦୧୭ରୁ ଅଧିକାରୀମାନେ ଏସ୍ପିଏଆର୍ଆର୍ଓଡବ୍ଲ୍ୟୁ ଅନ୍ଲାଇନ ପୋର୍ଟାଲ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଇପିଆର୍ ଫାଇଲ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେଉଛନ୍ତି। ୨୦୨୫ ପାଇଁ ସିଷ୍ଟମ ଜାନୁଆରୀ ୩୧, ୨୦୨୬ ପରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ। କୌଣସି ସମୟସୀମା ବୃଦ୍ଧି ନାହିଁ, କୌଣସି ମାନୁଆଲ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଅଧିକାରୀମାନେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଆଇପିଆର୍ ଫାଇଲ କରିବାରେ ବିଫଳ ହେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ପେ-ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ତରରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ବିବେଚନା କରାଯିବ ନାହିଁ। ବାସ୍ତବରେ ସ୍ବଚ୍ଛତାକୁ କ୍ୟାରିୟରରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ସମାଲୋଚକମାନେ ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିପାରନ୍ତି ଯେ ଏହି ପଦ୍ଧତି କଠୋର। କିନ୍ତୁ ବର୍ଷକୁ ଥରେ ସମ୍ପତ୍ତି ରିଟର୍ନ ଦାଖଲକରିବା ଏକ ଅଯୌକ୍ତିକ ଦାବି ନୁହେଁ।
ବୈବାହିକ ସମ୍ପର୍କ ଓ ସ୍ଥାନାନ୍ତର
ବିବାହଭିତ୍ତିକ ଆନ୍ତଃ-କ୍ୟାଡର ସ୍ଥାନାନ୍ତର ମାନବୀୟ ସଂସ୍କାର ହେଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତିକାରକ ମନେହୁଏ। ତେବେ ସିଭିଲ ସର୍ଭିସେସ୍ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ସରକାରୀ ସେବା ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିକୁ ବାଛିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଏହିପରି ଅନେକ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ମୁଷ୍ଟିମେୟ କ୍ୟାଡରଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଗୁ ହେଉଛି। ଏଣୁ ଏହାକୁ ବନ୍ଦକରିବାର ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇବାର ସମୟ ଆସିଛି। ବିବାହଭିତ୍ତିକ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ମାଧ୍ୟମରେ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଆଇଏଏସ୍ ଏବଂ ଆଇପିଏସ୍ ଅଧିକାରୀ ହରିୟାଣା ଏବଂ ପଞ୍ଜାବ ଯିବାକୁ ଚାହିଁବା କେବଳ ଏକ ସଂଯୋଗ ନୁହେଁ। ଏହି କ୍ୟାଡରଗୁଡ଼ିକ ଦିଲ୍ଲୀର ନିକଟତର ହେବାକୁ ଏବଂ ଉନ୍ନତ ଦୀର୍ଘ କ୍ୟାରିୟର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ରଖିଥାନ୍ତି। କାର୍ମିକ ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ବିଭାଗ (ଡିଓପିଟି) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ଏପରି ସ୍ଥାନାନ୍ତରକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ ଏବଂ ଏହାର ଯଥେଷ୍ଟ କାରଣ ଅଛି। ସମାନ ପ୍ରକାର କ୍ୟାରିୟର ମଧ୍ୟରେ ବିବାହ ଏବେ ଏକ ସାଧାରଣ କଥା । ଯେତେବେଳେ ଅନେକ ଅଧିକାରୀ ସମାନ କ୍ୟାଡରରେ ରହନ୍ତି ,ସେତେବେଳେ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତିଭା, ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ ସଂସ୍ଥାଗତ ଦକ୍ଷତା ହରାଇ ବସନ୍ତି। ତେବେ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ନ୍ୟାୟ ବିଷୟରେ କ୍ୱଚିତ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୁଏ। ଯେଉଁ ବାବୁମାନେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି କଠିନ କିମ୍ବା ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ କ୍ୟାଡରରେ ବିତାଇଥାନ୍ତି ସେମାନେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରାୟତଃ ସହକର୍ମୀମାନେ ଆଇନଗତ ଓ ସୁବିଧାଜନକ ରାସ୍ତା ଦେଇ ଅଧିକ ସୁନ୍ଦର ଭୌଗୋଳିକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି। ଏଭଳି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଭଲ ନୁହେଁ। ଏଥିପାଇଁ କଡ଼ା କଟକଣା, ଅଧିକ ସ୍ବଚ୍ଛତା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପୁନର୍ଗଠନର ଏକ ସାମୟିକ ଅଡିଟ୍ ହେବା ଦରକାର। ଏହା ନ ହେଲେ କ୍ୟାଡର ପରିଚାଳନାରେ ବୈବାହିକ ସମ୍ପର୍କ କ୍ୟାରିୟରକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣ ତ୍ୱରାନ୍ବିିତ କରିବ।
Email: dilipcherian@gmail.com
