ଦୀପାବଳି

ଦୀପାବଳି ଦିନ ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ସିଂହାସନାରୂଢ ହୋଇଥିଲେ ଗୁପ୍ତବଂଶ ରାଜାଙ୍କର ‘ଗୁପ୍ତାବ୍ଦ’ଏହି ଦିନଠାରୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥିଲା । ମହର୍ଷି ବାତ୍ସାୟନଙ୍କ କାମସୂତ୍ରର ୪ର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିବା ପାଞ୍ଚଟି ଜନପ୍ରିୟ ସାମାଜିକ ଉତ୍ସବ ମଧ୍ୟରୁ ଦିବାଲି ଅନ୍ୟତମ, ଯାହା କାର୍ତ୍ତିକ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ପାଳିତ ହେଉଥିଲା। ଆବୁଲଫାଜଲ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଆଇନ-ଇ-ଆକବରୀରେ ଦିବାଲିର ୪ଟି ବିଶେଷତ୍ୱ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଆକବର ଏହି ଦିବାଲି ପ୍ରତି ବିଶେଷ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ଦାୈଲତଖାନା ସମ୍ମୁଖରେ ୪୦ଫୁଟ୍‌ ଲମ୍ବ ଗୋଟିଏ ବାଉଁଶ ରଖାଯାଉଥିଲା।

 

କେବଳ ସାୈନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବା ଔଦାର୍ଯ୍ୟର ଦେଶ ନୁହେଁ ଭାରତ ବରଂ ଏହା ଆଲୋକର ଦେଶ ମଧ୍ୟ ା ଏ ଆଲୋକ ବାହ୍ୟାଲୋକ ନୁହେଁ ଜୀବନ ପୁଷ୍ଟିର ସହାୟକ ା ଏଣୁ ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଜୀବନତତ୍ତ୍ୱରୂପୀ ଆଲୋକବର୍ତ୍ତିକା ପାଶ୍ଚାତ୍ୟବାସୀଙ୍କୁ କରିଛି ଚମତ୍କୃତ ା
ସେହିଭଳି ଭାରତୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନର ବାର୍ତ୍ତାବହ, ବହୁ ଇତିହାସର ସ୍ମୃତିଧାରକ, ଆନନ୍ଦ ଓ ଆଲୋକର ପର୍ବ ଦୀପାବଳି ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କରିଆସିଛି ମୁଗ୍ଧ ଓ ଚମତ୍କୃତ ା ଏହାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ଇତିହାସ ରୋମନ୍ଥନ କଲେ ବୈଚିତ୍ର୍ୟର ନାନା କଲ୍ଲୋଳରେ ଆମର କଳ୍ପନା ଓ ଭାବସମୁଦ୍ର ଉଛୁଳିଉଠେ ା
ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମିର କିମ୍ବଦନ୍ତୀରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ, ଏହିଦିନ ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ସିଂହାସନାରୂଢ ହୋଇଥିଲେ ା ଗୁପ୍ତବଂଶ ରାଜାଙ୍କର ‘ଗୁପ୍ତାବ୍ଦ’ଏହି ଦିନଠାରୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥିଲା ା ମହର୍ଷି ବାତ୍ସାୟନଙ୍କ କାମସୂତ୍ରର ୪ର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିବା ପାଞ୍ଚଟି ଜନପ୍ରିୟ ସାମାଜିକ ଉତ୍ସବ ମଧ୍ୟରୁ ଦିବାଲି ଅନ୍ୟତମ, ଯାହା କାର୍ତ୍ତିକ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ପାଳିତ ହେଉଥିଲା ା ଆବୁଲଫାଜଲ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଆଇନ-ଇ-ଆକବରୀରେ ଦିବାଲିର ୪ଟି ବିଶେଷତ୍ୱ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ା ବଣିକଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ଲୋକପ୍ରିୟତା, ଆଲୋକସଜ୍ଜା, ଦୀପାବଳିର ଜ୍ୱଳନ ଓ ଅକ୍ଷକ୍ରୀଡ଼ା ସହ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାର ଆୟୋଜନ ହୁଏ ା ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଆକବର ଏହି ଦିବାଲି ପ୍ରତି ବିଶେଷ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ଦାୈଲତଖାନା ସମ୍ମୁଖରେ ୪୦ଫୁଟ୍‌ ଲମ୍ବ ଗୋଟିଏ ବାଉଁଶ ରଖାଯାଏ ା ଏଥିରେ ୧୬ଟି ଦଉଡି ରଖାଯାଏ ଏବଂ ବାଉଁଶର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଦୀପ ଜଳେ, ଯାହାକୁ ଆକାଶଦୀପ କୁହାଯାଏ ବୋଲି ଆଇନ-ଇ-ଆକବରୀରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଥିବା ଦେଖାଯାଏ ା ଏହି ଆକାଶଦୀପ ବରୋଦା ମ୍ୟୁଜିୟମରେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହି ଏହି ଉକ୍ତିର ପୁଷ୍ଟିସାଧନ କରୁଛି ା ବାଣମରା କାମ ଇତିହାସରୁ ଜଣାଯାଏ ଦିବାଲି ୧୪୦୦ ମସିହା ପରେ ପ୍ରଚଳନ ହୋଇଛି ା ବିଖ୍ୟାତ ମୁସ୍‌ଲିମ ପରିବ୍ରାଜକ ଆଲବରୁଣୀ ଏହି ପର୍ବ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖିଛନ୍ତି, ଉକ୍ତ ଦିବସରେ ଲୋକେ ସ୍ନାନକରି, ନୂଆବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି ପରସ୍ପରକୁ ପାନଗୁଆ, ଲଙ୍କା ପ୍ରଭୃତି ଉପହାର ଦିଅନ୍ତି ା ଭିକ୍ଷାଦାନ ଦେବା ପାଇଁ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଆନ୍ତି ଓ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଯାଏ ଖେଳନ୍ତି ା ରାତିରେ ଦୀପ ଜାଳୁଥିବାରୁ ବାୟୁ ନିର୍ମଳ ହୁଏ ା ଏହାର ଆରାଧ୍ୟା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏବଂ ଏହିଦିନ ସପ୍ତମ ପାତାଳରୁ ବଳିଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ବଳି ରାଜ୍ୟ ଦିବସ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହନ୍ତି ା
ଭାରତରେ ଏହି ପର୍ବ ସର୍ବତ୍ର ଚାଲୁକ୍ୟବଂଶ ରାଜତ୍ୱ କାଳରେ ପାଳିତ ହେଉଥିଲା ା ୧୧୯୯ ମସିହାରେ ଲିଖିତ ଏକ ଶିଳାଲିପିରେ ରାଜା ତ୍ରିଭୁବନମାଳଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ ସମୟର ଦିବାଲି ବିଷୟରେ ଖୋଦିତ ହୋଇଛି ା ଦିବାଲିର ପ୍ରାଚୀନତା ସମ୍ପର୍କରେ ବହୁ ସଂସ୍କୃତ ସାହିତ୍ୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ଦେଖାଯାଏ ା ସୋମଦେବ ସୁରୀ ଏହାକୁ ତାଙ୍କ କବିତାରେ ଦୀପୋତ୍ସବ ନାମରେ ନାମିତ କରିଥିବାବେଳେ ଏହା ଶରତ ଋତୁରେ ପାଳିତ ହେଉଥିଲା ଏବଂ ଘରଦ୍ୱାର ଲିପାପୋଛା କରି ସଜା ଯାଉଥିଲା ା ଲୋକେ ତାସ ଓ ପଶା ଖେଳିବା ସହ ରାତିରେ ଘରସବୁ ଆଲୋକମାଳାରେ ସଜ୍ଜିତ ହେଉଥିଲା ା
ରାଜା ହର୍ଷବର୍ଦ୍ଧନ ତାଙ୍କର ଏକ ନାଟକ ‘ନାଗାନନ୍ଦ’ରେ ଏହାକୁ‘ଦୀପ ପ୍ରତି ପଦୁତ୍ସବ’ର ନାମ ଦେଇଛନ୍ତି ା ସେହିପରି କଶ୍ମୀରୀ ଲୋକକଥାମୂଳକ ଏକ ଲେଖା ‘ନୀଳମତପୁରାଣ’ ରେ ଏହି ଉତ୍ସବର ଟିକିନିଖି ବିବରଣୀ ଅଛି ା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁରାଣରେ ଏହି ପର୍ବ ‘ଯକ୍ଷରାତ୍ର’ ନାମରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ା କାରଣ ଏହିଦିନ ଯକ୍ଷ, କୁବେରଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ ା
ଧନର ଦେବତା କୁବେରଙ୍କୁ ଜୁଆଖେଳ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ ା ବାତ୍ସାୟନଙ୍କ କାମସୂତ୍ରରେ ଏହାକୁ ଯକ୍ଷରାତ୍ର ନାମରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ା ପୁତ୍ରକାମନା ପୂରଣ ସହ ନାନା ପୈଶାଚିକ ଉପଦ୍ରବରୁ ରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କର ଆରାଧନା କରାଯାଉଥିଲା ା ଦିବାଲିର ପ୍ରଭାବ ବଣିକଗୋଷ୍ଠୀ ବିଶେଷତଃ ଜୈନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ଅଧିକ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ା କଥିତ ଅଛି, ମହାବୀର ଯେତେବେଳେ ନିର୍ବାଣ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ସେତେବେଳେ ୧୮ ଜଣ କରଦ ରାଜା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ା ସେମାନେ କହିଥିଲେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରଜ୍ଞାର ଆଲୋକ ନିର୍ବାପିତ, ଏଣୁ ଚାଲ ବସ୍ତୁର ଆଲୋକ ସଜ୍ଜା କରିବା ା ଏଣୁ ଜୈନ ସମାଜରେ ଶ୍ୱେତାମ୍ବରମାନେ ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ଅଳଙ୍କାର ପରିଷ୍କୃତ କରିରଖନ୍ତି ା ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକମାନେ ଛକସ୍ଥାନରେ ଗୋଲେଇ ହୋଇ ବସି ସ୍ବହସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପିଷ୍ଟକ ପ୍ରେତମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ା ତୃତୀୟ ଦିନରେ ଭୋଜିଭାତର ଆୟୋଜନ, କାରଣ ଏହି ଦିନ ହିଁ ମହାବୀର ମୋକ୍ଷଲାଭ କରିଥିଲେ ଓ ଗାୈତମ ‘ଇନ୍ଦ୍ରଭୂତି’ଙ୍କର କୈବଲ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥିଲା ା ଏଣୁ ଜୈନମାନେ ଏହି ଦିନଟିକୁ ଆଲୋକମାଳାରେ ଗୃହସଜ୍ଜାପୂର୍ବକ ହିସାବଖାତାର ପୂଜା କରନ୍ତି ା ଏହି ନୂଆ ଖାତାର ଗୋଟିଏ ପୃଷ୍ଠାରେ ‘ଶ୍ରୀ’ ଶବ୍ଦକୁ ୫/୭ ବା ୯ ଥର ପିରାମିଡ ଆକାରରେ ଲେଖନ୍ତି ା ସେ ଖାତା ଉପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଗୋଟିଏ ଟଙ୍କା ରଖାଯାଏ ା ବର୍ଷତମାମ ସେହି ଭାଗ୍ୟୋଦୟର ସୂଚକ ଟଙ୍କାଟିକୁ ବ୍ୟାପାରୀ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖେ ା ପୁଣି ବର୍ଷକ ପରେ ନୂତନ ଟଙ୍କାର ପୂଜାହୁଏ ା ଏହି ମୁଦ୍ରାକୁ ବହୁ ଯନତ୍ରେ ସାଇତିରଖନ୍ତି ା ତା’ଛଡ଼ା ଖାତା ଉପରେ କାୈଣସି ଲତାର ପତ୍ର ସତର୍କତାର ସହ ସଂରକ୍ଷିତ କରି କର୍ପୂର ଧୂଆଁ ଓ ଦୀପ ଜାଳି ପୂଜା କରନ୍ତି ା ଖାତା ଆଗରେ କିଛି ଫଳ, ପାନ ଓ ହଳଦୀ ରଖି ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି ା ଶେଷରେ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ବଣ୍ଟନରେ ଏହି ଉତ୍ସବର ସମାପ୍ତି ଘଟେ ା ନୂଆ ଖାତା କିଛି ସମୟ ଖୋଲା ରହେ ଓ ଶେଷରେ ‘ଲକ୍ଷ- ଲାଭ’ଇତ୍ୟାଦି ଲେଖାଯାଏ ା ୪ର୍ଥ ଦିବସଟି କାର୍ତ୍ତିକମାସର ପ୍ରଥମ ଦିନ ଓ ବ୍ୟବସାୟ ବର୍ଷର ଶେଷ ଦିନ ା ଜୈନମାନେ ନୂଆବର୍ଷ ପରି ଏହି ଦିନଟିକୁ ମହା ଆନନ୍ଦରେ ପାଳନ କରନ୍ତି ା
କେବଳ ଭାରତରେ ନୁହେଁ ବରଂ ଭାରତ ବାହାରେ ଏହାକୁ ଜାକଜମକରେ ପାଳନ କରି ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ବଣ୍ଟନ କରିଥାନ୍ତି ା

-ଗାୈଡ଼ଗାଁ, କପ୍ତିପଦା, ମୟୂରଭଞ୍ଜ
ମୋ-୮୬୫୮୫୦୫୯୭୮


Enter your email to get our daily news in your inbox.

All Right Reserved By Dharitri.Com

ଦିଲ୍ଲୀରେ ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟ: ଟ୍ରାଏଲ୍‌ ରୁମ୍‌ରେ ମହିଳା କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଗଳାକାଟି ହତ୍ୟା

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୫ା୧୧: ଦିଲ୍ଲୀର ଏକ ପୋଷାକ ଶୋ’ରୁମ୍‌ରେ କାମ କରୁଥିବା ଜଣେ ୧୮ ବର୍ଷୀୟା କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଟ୍ରାଏଲ୍‌ ରୁମ୍‌ରେ ଗଳାକାଟି ହତ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପର୍କରେ ଫାଟ ଏବଂ…

ଏହି ୪ଟି ରାଶି ପାଇଁ ଆଗକୁ ରହିଛି କଠିନ ସମୟ, ସତର୍କ ନ ରହିଲେ ବଡ଼ ବିପଦ…

୧୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୬ରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ବିଛା ରାଶିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ। ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଏହି ଗୋଚରର ପ୍ରଭାବ କିଛି ରାଶିର ଜାତକଙ୍କ ଜୀବନରେ ପଡ଼ିପାରେ। ବିଶେଷକରି…

ଅତି ଖରାପ ସ୍ଥିତିରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା, ଘେରି ରହୁଛି ଧୂଳି, ଧୂଆଁର ଘନ ଆସ୍ତରଣ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୫ା୧୧: ଦିଲ୍ଲୀର ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ସୂଚକାଙ୍କ (ଏକ୍ୟୁଆଇ) ରବିବାର ସକାଳେ ଅଧିକାଂଶ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅତି ଖରାପ ଦର୍ଶାଇଥିବା ବେଳେ ୭ଟିରେ ଗମ୍ଭୀର ସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଇଛି। ମୋଟାମୋଟି…

ବିର୍ସା ମୁଣ୍ଡାଙ୍କ ୧୫୧ତମ ଜନ୍ମ ଜୟନ୍ତୀ: ଏକାଠି ହେଲେ କନ୍ଧମାଳ,ଗଜପତିର ଆଦିବାସୀ ସମାଜ

ବ୍ରାହ୍ମଣୀଗାଁ,୧୫।୧୧(ମନୋରଞ୍ଜନ ରଣା): କନ୍ଧମାଳ ଜିଲା ଦାରିଙ୍ଗବାଡ଼ି ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଗାଁ ଶିବ ମନ୍ଦିର ପଡ଼ିଆରେ ରବିବାର ଭଗବାନ ବିର୍ସା ମୁଣ୍ଡାଙ୍କ ୧୫୧ତମ ଜନ୍ମ ଜୟନ୍ତୀ ପାଳିତ ହୋଇଯାଇଛି।…

ଗୁଣପୁରରେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଧାରୁଆ ଅସ୍ତ୍ରରେ ମରଣାନ୍ତକ ଆକ୍ରମଣ

ଗୁଣପୁର,୧୫।୧୧(ସୁଜାତା ପାଢ଼ୀ): ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲା ଗୁଣପୁର ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ହାଉସିଂ ବୋର୍ଡ କଲୋନୀରେ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କୁ ମରଣାନ୍ତକ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିବା ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ମିଳିଥିବା ସୂଚନା…

କେରଳ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ବଡ଼ ପ୍ରସ୍ତାବ, କିଶୋର ବୟସର ସୀମା ୧୮ରୁ ୧୬ ବର୍ଷକୁ ହ୍ରାସ….

କୋଚି,୧୫ା୧୧: ନାବାଳକ ବୟସ ସୀମାକୁ ନେଇ ବଡ଼ କଥା କହିଛନ୍ତି କେରଳ ହାଇକୋର୍ଟ । ଅପରାଧର ବଦଳୁଥିବା ସ୍ବରୂପ ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ପରିପକ୍ୱତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି…

ଠେଙ୍ଗାରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ହତ୍ୟା ଉଦ୍ୟମ, ଜେଲ ଗଲେ ଅଭିଯୁକ୍ତ

ଦିଗପହଣ୍ଡି,୧୫।୧୧(ଅଶେଷ ନାଥ ମିଶ୍ର): ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲା ସାନଖେମୁଣ୍ଡି ବ୍ଲକ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନପୁର ଗ୍ରାମର ବିରୁପାକ୍ଷ ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ ଗ୍ରାମର ହିନ ଗଉଡ଼(୫୦) ଶନିବାର ଅପରାହ୍ନରେ ଏକ ଠେଙ୍ଗାରେ ଆକ୍ରମଣ କରି…

ମାଡ଼ି ଆସୁଛି ବାତ୍ୟା: ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଗଞ୍ଜାମ ପ୍ରଶାସନର ଆଗୁଆ ପ୍ରସ୍ତୁତି

ପୁରୁଷୋତ୍ତମପୁର,୧୫।୧୧(ସବିତା ମିଶ୍ର): ପୁଣି ଏକ ସାମ୍ଭାବ୍ୟ ବାତ୍ୟାର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ପୁରୁଷୋତ୍ତମପୁର ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ଆଗୁଆ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସହ ବ୍ୟାପକ ସତର୍କତାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଏନେଇ…

Advertisement

ଧରିତ୍ରୀ କାର୍ଟୁନ

Archives

 

Dharitri-Rashifala


ଛୁଟିଦିନ
ପିଲାଙ୍କ ଧରିତ୍ରୀ
Trending
Let's Pledge For A 'Plastic Free' Odisha Join The Movement Of 'Plastic Free' Odisha

Akash Das Nayak, supports a Plastic Free Odisha. Do you?