ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୨୪।୧୧ (ବନ୍ଦନା ସେଠୀ): ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏବେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଭଳି ଏକ ବିରାଟ ସଙ୍କଟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛେ। ଏହାକୁ ଆମେ ନିଜେ ହିଁ ତିଆରି କରିଛୁ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାନବ ସମାଜ ଏକାଠି ହୋଇ ଏହାର ସମାଧାନର ବାଟ ଖୋଜିବା ବର୍ତ୍ତମାନର ସବୁଠାରୁ ବଡ ଆହ୍ବାନ ପାଲଟିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନର ବିକାଶ ମଡେଲଗୁଡିକ କେବଳ ସଙ୍କଟକୁ ଅଧିକ ଗଭୀର କରି ଚାଲିଛି ଓ ପରିବେଶଗତ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ସ୍ଥିତି ଏଭଳି ହେଲାଣି ଯେ, ସ୍ବଚ୍ଛ ବାୟୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ହେବା ଉଚିତ ବୋଲି ସେଣ୍ଟର ଫର୍ ସ୍ାଇନ୍ସ ଆଣ୍ଡ୍ ଏନ୍ଭାଇରନ୍ମେଣ୍ଟ (ସିଏସ୍ଇ)ର ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ‘ଡାଉନ୍ ଟୁ ଆର୍ଥ’ର ସମ୍ପାଦକ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସୁନୀତା ନାରାୟଣ କହିଛନ୍ତି। ‘ଧରିତ୍ରୀ’ର ୫୨ତମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ ପାଳନ ଅବସରରେ ସୋମବାର ସ୍ବସ୍ତିପ୍ରିମିୟମ୍ ହୋଟେଲ୍ଠାରେ ଆୟୋଜିତ ୟୁଥ୍ କନ୍କ୍ଲେଭ୍ର ପଞ୍ଚମ ସଂସ୍କରଣ ‘କ୍ଲାଇମେଟ୍ ଚେଞ୍ଜ: ଫାଇଣ୍ଡିଂ ସଲ୍ୟୁସନ’ରେ ମୁଖ୍ୟ ବକ୍ତା ଭାବେ ଯୋଗଦେଇ ସେ ଏହା କହିଛନ୍ତି।
ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବେ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ୟା ପାଲଟିଛି। ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶ ଗୁଡିକ ଏହାର ଛୋଟ ଛୋଟ ସମାଧାନ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସମସ୍ୟା ପରିମାଣଠାରୁ ବହୁତ କମ୍ ବୋଲି ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତର କିଛି ଭାଗରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ କିଛି ନା କିଛି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଗରିବ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଏହାର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବ ପଡୁଛି ଏବଂ ଏମାନେ ସେହି ଲୋକ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଗ୍ରୀନ ହାଉସ୍ ଗ୍ୟାସ ଭଣ୍ଡାର ସୃଷ୍ଟିରେ ଯୋଗଦାନ ନାହିଁ।
ଏହି ଅବସରରେ ଝାଡଖଣ୍ଡର ପରିବେଶବିତ୍ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଚାମୀ ର୍ମୁମୁଙ୍କୁ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ଦିଗରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ‘ଲାଇଫ୍ଟାଇମ୍ ଆଚିଭ୍ମେଣ୍ଟ ଆଓ୍ବାର୍ଡ’ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ପୁରସ୍କାରର ପ୍ରତି ଉତ୍ତରରେ ଚାମୀ ନିଜର ୩୮ବର୍ଷର ସଂଘର୍ଷମୟ ଯାତ୍ରା ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ବଞ୍ଜର ଜମି ରହିଥିଲା। ତେଣୁ ସେଠାରେ କିପରି ଗଛ ଲଗାଇ ସବୁଜ ବନାନୀ ସୃଷ୍ଟି ହେବ ସେ ନେଇ ଆଖପାଖ ଗଁାର ଲୋକଙ୍କୁ ନେଇ ବୈଠକ କରିଥିଲେ। କେମିତି ଗଛ ଲଗାଇବେ ଜାଣି ନଥିବାରୁ ବନ ବିଭାଗ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ କରିଥିଲେ। ଗଛ ଲଗାଇ କିପରି ତାହାର ଯତ୍ନ ନିଆଯିବ ସେ ନେଇ ଗ୍ରାମର କିଛି ମହିଳା ୧ମାସ ଶ୍ରମିକ ଭାବେ କାମ କରିଥିଲେ। କାମ ଶିଖିବା ପରେ ନର୍ସରୀ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ପରେ ‘ସହଯୋଗୀ ମହିଳା’ ନାମରେ ଏକ ସଂଗଠନ ଗଠନ କରି ଚାରାରୋପଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଏଥିସହିତ ମହିଳାଙ୍କୁ କିଭଳି ଏହି କାମରେ ସାମିଲ କରିବା ସହିତ ରୋଜଗାରକ୍ଷମ କରାଯାଇ ପାରିବ ସେ ନେଇ କାମ କରିଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସଂଗଠନ ସହଯୋଗରେ ଚାରାରୋପଣ କରାଯିବା ସହିତ ସବୁଜ ବନାନୀ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଉଛି ବୋଲି ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ମୁର୍ମୁ କହିଥିଲେ। କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଅତିଥି ଭାବରେ କୋଲକାତାରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ବ୍ରିଟିଶ ଡେପୁଟି ହାଇକମିଶନର ଡ. ଆଣ୍ଡ୍ର୍ୟୁ ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗ ଯୋଗଦେଇ କହିଲେ, ଆଜିର ଯୁବପିଢ଼ି ମାନବ ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଯୁବପିଢିଙ୍କ ପାଇଁ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଥିଲେ ହେଁ ଏହାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଆଗେଇ ଆସୁଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ନିରନ୍ତର ପ୍ରଚେଷ୍ଟା, କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ଦୃଢ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢି ପାଇଁ ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରୁଛି। ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଓଡ଼ିଶାର ଅଧିକାଂଶ ଅଞ୍ଚଳ ତୀବ୍ରଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି। ଏଭଳି ସ୍ଥଳେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ‘ଧରିତ୍ରୀ’ ଏବଂ ‘ଓଡ଼ିଶା ପୋଷ୍ଟ’ର ପ୍ରୟାସକୁ ଡ. ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗ୍ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ଭାବେ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଜୀବବିଜ୍ଞାନୀ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦେବୀ ବର୍ମନ ଯୋଗଦେଇ ଆମକୁ ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ନେଇ ଆଗେଇ ଆସିବା ଉଚିତ୍ ବୋଲି କହିଥିଲେ। ଏଥିସହିତ ଗ୍ରେଟ୍ର ଆଡ୍ଜୁଟାଣ୍ଟ ଷ୍ଟୋର୍କ (ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ‘ହର୍ଗିଲା’ ପକ୍ଷୀ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା)ର ସଂରକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ କିଭଳି ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡିଥିଲା ସେ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ। ‘ହର୍ଗିଲା’ ପକ୍ଷୀକୁ ପ୍ରଥମେ ଅଶୁଭ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା। ଏପରିକି ପକ୍ଷୀମାନେ ଯେଉଁ ଗଛରେ ରହିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ ଲୋକମାନେ ସେହି ଗଛକୁ କାଟି ଦେଉଥିଲେ। ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଏହି ପକ୍ଷୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଁ ଅଣ୍ଟା ଭିଡିଥିଲି। ଦିନେ ମତେ ଗୋଟିଏ ଗାଁରୁ ଏକ ଫୋନ୍ କଲ୍ ଆସିଥିଲା। ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଘରପାଖ ଗଛରେ ହର୍ଗିଲା ପକ୍ଷୀ ବସା ବାନ୍ଧି ଥିବାରୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ସେହି ଗଛକୁ କାଟିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ। ଖବର ପାଇବା ପରେ ମୁଁ ସେଠାକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇ ଥିଲି। ସେମାନେ ଏହି ପକ୍ଷୀକୁ ଅଶୁଭ କହିବା ସହିତ ତାହାର ବଞ୍ଚତ୍ବାର ଅଧିକାର ନାହିଁ ବୋଲି କହିଥିଲେ। ଏପରିକି ଘଟଣାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ପାଇଁ ମତେ ମଧ୍ୟ ଗାଳି, ଧମକ ଦେଇଥିଲେ। ସେହି ଦିନଠାରୁ ମୁଁ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ହର୍ଗିଲା ପକ୍ଷୀକୁ ନେଇ ରହିଥିବା ଭ୍ରାନ୍ତ ଧାରଣା ଦୂରେଇବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲି। ଏହି ଘଟଣା ମୋ ଜୀବନର ମୋଡ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲା। ଏହାପରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଏହି ପକ୍ଷୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଦିଗରେ କାମ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲି। ପ୍ରଥମେ ଏହାକୁ କେହି ଗ୍ରହଣ କରି ନଥିଲେ, ମାତ୍ର ପରେ ଆମର ପ୍ରୟାସକୁ ସମର୍ଥନ ମିଳିଥିଲା। ଲୋକଙ୍କ ମାନସିକତାରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲାଣି। ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୦ହଜାର ମହିଳାଙ୍କୁ ନେଇ ‘ହର୍ଗିଲା ଆର୍ମି’ ଗଠନ କରାଯାଇଛି। ଏମାନେ ପକ୍ଷୀ ବସା ବାନ୍ଧିଥିବା ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ସହ ଆର୍ଦ୍ରଭୂମି ବାସସ୍ଥାନର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ନେଇ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ହର୍ଗିଲା ଭଳି ଅଣଦେଖା କରାଯାଉଥିବା ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆଗେଇ ଆସିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ପୂର୍ଣ୍ଣିମା କହିଥିଲେ।
ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଧରିତ୍ରୀ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ପୋଷ୍ଟର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବାହୀ ଆଦ୍ୟାଶା ସତପଥି ସ୍ବାଗତ ଭାଷଣ ଦେଇ କହିଲେ, ‘କ୍ଲାଇମେଣ୍ଟ ଗ୍ରାଣ୍ଟ’ ପ୍ରୟାସ ତୃଣମୂଳସ୍ତରରେ ପରିବେଶ ପାଇଁ କାମ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସହଯୋଗ ଦେବା, ସେମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସମୁଦାୟରେ ଯଥୋଚିତ ସ୍ବୀକୃତି ଦେବା ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି। ଗ୍ରାଣ୍ଟ ମାଧ୍ୟମରେ ଯୁବ ପରିବେଶକର୍ମୀମାନେ କେବଳ ପରିଚିତ ଲାଭ କରୁନାହାନ୍ତି, ବରଂ ଅଧିକ ସାଧନ ମଧ୍ୟ ପାଉଛନ୍ତି ବୋଲି ଆଦ୍ୟାଶା ମତ ରଖିଥିଲେ। ସଭା ଶେଷରେ ଧରିତ୍ରୀ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ପୋଷ୍ଟର ସମ୍ପାଦକ ତଥାଗତ ସତପଥୀ କହିଲେ, ଅତିଥିମାନନେ କେବଳ ଭାଷଣ ଦେଇ ନାହାନ୍ତି, ଏହା ସେମାନଙ୍କର ଭଲପାଇବା। ଗତ ୮ବର୍ଷ ହେବ ‘ଧରିତ୍ରୀ’ ଓ ‘ଓଡିଶା ପୋଷ୍ଟ’ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାମ କରୁଛି। ସେହିପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକ ଚାହିଁଲେ ପରିବେଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରିବେ। ମରିବା ବେଳେ ଆମେ କିଛି ନେବାନି ମାତ୍ର ପରିବେଶକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା, ଯାହାକି ଆଗାମୀ ପିଢିକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ସୁନ୍ଦର, ସବୁଜ ପୃଥିବୀ ର୍ନିମାଣ ପାଇଁ ଆମେ କାମ କରୁଛୁ, ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ କାମ କରିବୁ। ସେହିପରି ଯୁବ ପିଢି ପରିବେଶ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ମୋବାଇଲ ଛାଡି ଖବରକାଗଜ ପଢିବା ଉଚିତ ବୋଲି ତଥାଗତ କହିଥିଲେ।
