ମୁମ୍ବାଇ,୭।୧୧: ଲୋକଙ୍କ ପାଖରୁ ନଗଦ ଟଙ୍କା ଛଡ଼ାଇ ନେଇ କ୍ୟାଶଲେସ୍ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନର ସ୍ବପ୍ନ ଦେଖାଇଥିବା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏବେ ବାସ୍ତବତାକୁ ଅନୁଭବ କରିବାର ସମୟ ଆସିଯାଇଛି। ବିମୁଦ୍ରୀକରଣକୁ ୬ବର୍ଷ ପୂରିବାକୁ ଆଉ ଗୋଟେ ଦିନ ବାକି ଥିବାବେଳେ ଭାରତୀୟଙ୍କ ପାଖରେ ନଗଦ ରାଶି ୩୦.୮୮ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି, ଯାହାକି ୨୦୧୬ ନଭେମ୍ବର ୪ରେ ହୋଇଥିବା ଆକଳନ ଠାରୁ ୭୧.୮୪% ଅଧିକ।
କଳାଧନ ଓ ଦୁର୍ନୀତି ରୋକିବା ସହ ନଗଦ ଅର୍ଥ କାରବାର ହ୍ରାସ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ୨୦୧୬ ନଭେମ୍ବର ୮ରେ ବିମୁଦ୍ରୀକରଣ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଦେଶରେ ପ୍ରଚଳିତ ସମସ୍ତ ୫୦୦ ଓ ୧,୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍କୁ ଅଚଳ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଯେଉଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ ସରକାର ଏଭଳି ଏକ ଦୁଃସାହସିକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ, ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଫଳ ହୋଇଛି। ବିମୁଦ୍ରୀକରଣକୁ ୬ ବର୍ଷ ପୂରୁଥିବାବେଳେ ଲୋକଙ୍କ ହାତରେ ନଗଦ ଅର୍ଥରାଶି ପରିମାଣ ସର୍ବାଧିକ ୩୦.୮୮ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ୨୦୧୬ ନଭେମ୍ବର ୪ ବେଳକୁ ଦେଶରେ ଯେତିକି ନଗଦ ଅର୍ଥ କାରବାର ହେଉଥିଲା, ତାହା ତୁଳନାରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ନଗଦ ଅର୍ଥରାଣି ପରିମାଣ ୭୧.୮୪ ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ। ତେଣୁ ନଗଦ ଅର୍ଥ କାରବାର ଏବେବି ବଢ଼ିଚାଲିଥିବା ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି।
ଭାରତର ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (ଆର୍ବିଆଇ) ପକ୍ଷରୁ ଶୁକ୍ରବାର ଜାରି ହୋଇଥିବା ମୁଦ୍ରା ଯୋଗାଣ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଅକ୍ଟୋବର ୨୧ରେ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ପାଖରେ ନଗଦ ଅର୍ଥ ପରିମାଣ ୩୦.୮୮ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଥିଲା।
୨୦୧୬ ନଭେମ୍ବର ୪ରେ ଦେଶରେ କାରବାର ହେଉଥିବା ମୁଦ୍ରା ପରିମାଣ ୧୭.୭ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଥିଲା। ଲୋକଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ନୋଟ୍ ଏବଂ କଏନ୍କୁ ସେମାନେ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସେବା କିଣାକିଣିରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି। ମୋଟ୍ ପ୍ରଚଳିତ ମୁଦ୍ରାରୁ ବ୍ୟାଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା ଅର୍ଥକୁ ବାଦ୍ ଦେଲେ ଅବଶିଷ୍ଟ ହେଉଛି ଲୋକଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ନଗଦ ରାଶି। ଅର୍ଥ ପୈଠର ଡିଜିଟାଲ ବିକଳ୍ପ ଲୋକପ୍ରିୟ ଏବଂ ସହଜ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନଗଦ କାରବାର କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବଢ଼ିଚାଲିଛି। କୋଭିଡ୍ ମହାମାରୀ ବେଳେ ଡିଜିଟାଲ ମୋଡ୍ରେ ଅର୍ଥ କାରବାର ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ।
ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ନଗଦ କାରବାର ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରି ନାହିଁ। ସେହି ସମୟରେ କାରବାର ହେଉଥିବା ମୁଦ୍ରା ଏବଂ ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ (ଜିଡିପି) ଅନୁପାତ ମୋଟାମୋଟି ଆର୍ଥତ୍କ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସହ ବଢ଼ିଚାଲିଥିଲା। ବିମୁଦ୍ରୀକରଣ ପରେ ଡିଜିଟାଲ କାରବାର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବେ ବଢ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜିଡିପି ସହ ଏହାର ଅନୁପାତ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ କମ୍ ରହିଆସିଛି। ଦୀପାବଳି ସପ୍ତାହରେ କାରବାର ହେଉଥିବା ମୁଦ୍ରା ପରିମାଣ ୭,୬୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ହ୍ରାସ ପାଇଥିବା ନିକଟରେ ଏସ୍ବିଆଇର ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞମାନେ କହିଥିଲେ। ୨୦୦୯ ପାର୍ବଣ ଋତୁର କାରବାରକୁ ବାଦ୍ ଦେଲେ ପାଖାପାଖି ୨ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଏହା ପ୍ରଥମ ହ୍ରାସ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶିତ ବିବୃତିରେ କୁହାଯାଇଥିଲା।
