କେନ୍ଦୁଝର, ୪।୧୨(ସ୍ବ.ପ୍ର.)- କନ୍ଦମୂଳ। ଯେମିତି ମିଠା ସେମିତି ସୁସ୍ବାଦୁ। କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲାରେ ଅମଳ ହେଉଥିବା କନ୍ଦମୂଳର ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଚାହିଦା ରହିଛି। ଏହା ସ୍ଥାନୀୟ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସହର ବଜାରରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଭଲ ବିକ୍ରି ହୋଇଥାଏ। ଶୀତଋତୁରେ ଜିଲାରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ କନ୍ଦମୂଳ ଅମଳ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଚାଷୀ ଉଚିତ ମୂଲ୍ୟ ପାଇ ପାରୁ ନାହାନ୍ତି। ଉପଯୁକ୍ତ ବଜାର ସୁବିଧା ନ ଥିବାରୁ ଚାଷୀମାନେ କ୍ଷତି ସହୁଛନ୍ତି।
କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲାର ମାଟି କନ୍ଦମୂଳ ପାଇଁ ବେଶ୍ ଉପଯୋଗୀ। ସମତଳ ଓ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଷୀ ଏହି ଚାଷ କରିଥାନ୍ତି। କନ୍ଦମୂଳକୁ ପୋଡି, ସିଝାଇବା ସହ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପିଠା କରାଯାଏ। ତରକାରିରେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶରେ ଚାଷ ହେଉଥିବା ପାହାଡିଆ ଅଞ୍ଚଳର କନ୍ଦମୂଳର ଚାହିଦା ଅଧିକ ରହିଛି। ଏହା ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟପକ୍ଷେ ହିତକର ଓ ଅଧିକ ସୁସ୍ବାଦୁ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ପାଟେଶ୍ୱର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ଶୁଆକାଠିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ରମାକାନ୍ତ ସ୍ବାଇଁ କହିଛନ୍ତି। ଏବେ ଏହା କିଲୋ ୨୦ ଟଙ୍କାରେ ବିକ୍ରି ହେଉଛି। ଏହାର ଚାହିଦା ସହରାଞ୍ଚଳରେ ରହିଥିଲେ ହେଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସୁବିଧା ନ ଥିବାରୁ ଚାଷୀମାନେ ବାହାରକୁ ପଠାଇ ପାରୁନାହାନ୍ତି। ଫଳରେ ଦଲାଲମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଠକେଇର ଶିକାର ହେଉଛନ୍ତି। କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲାର ସଦର, ଚମ୍ପୁଆ, ପାଟଣା, ବାଂଶପାଳ, ତେଲକୋଇ ବ୍ଲକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଚାଷ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ। ବର୍ଷକୁ ପାଖାପାଖି ୫୦ ଟନ କନ୍ଦମୂଳ ଅମଳ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ବେସରକାରୀ ଭାବରେ କୁହାଯାଉଛି। ବିଶେଷ କରି ବେପାରୀମାନେ ଏହାକୁ କିଣି ବାହାରକୁ ପଠାଇଥାନ୍ତି। ଶୀତଦିନେ କନ୍ଦମୂଳ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣରେ ମିଳୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ପ୍ରଶାସନ ଠିକ୍ ଭାବରେ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ବିକ୍ରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିପାରିଲେ ଏବଂ ସରକାରୀ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମିଳିଲେ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଜିଲାର ହଜାର ହଜାର ଚାଷୀଙ୍କ ରୋଜଗାରକୁ ଅଧିକ ସମୃଦ୍ଧ କରି ପାରନ୍ତା ବୋଲି ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ କହିଛନ୍ତି। ନିରାକାର ନାଏକ ନାମକ ଜଣେ ଚାଷୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, କନ୍ଦମୂଳ ଚାଷ କରିବାକୁ ସମସ୍ତେ ଆଗ୍ରହୀ କିନ୍ତୁ ବିକ୍ରି କରିପାରୁ ନ ଥିବାରୁ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ଉଦ୍ୟାନ ଉପନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓମ୍ପ୍ରକାଶ ରଥଙ୍କୁ ପଚାରିବାରୁ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ଲକରେ ଚାଷୀଙ୍କୁ ଚାରା ଦେଇଛୁ। କୁଅଁର ଫାର୍ମରେ ଚାରା ନର୍ସରି କରାଯାଇଛି। ଏବେ ସେମାନେ ନିଜେ ବିକ୍ରି କରୁଛନ୍ତି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅଧିକ ଚାଷ ହେଲେ ବିକ୍ରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
