ଲାସା,୩।୯ : ଯେ କୌଣସି ଉପାୟରେ ସାର୍ବଭୌମ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଦଖଲ କରିବାକୁ ଚାଇନାର ଶକ୍ତି ଏବଂ ଅଭିଳାଷ ବେଶ୍ ଜଣାଶୁଣା। ଏହାର ପଥରେ ତିବ୍ଦତର କ୍ଷୁଦ୍ର ହିମାଳୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏବେ ଆସିଛି।
ତିବ୍ଦତ ଉପରେ ଚାଇନା ନୀତି ବିଷୟରେ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୁଝାମଣା ପାଇଁ ଆଧୁନିକ ଚାଇନା ସହିତ ତିବ୍ଦତର ଇତିହାସକୁ ପୁନଃ ସମୀକ୍ଷା କରିବା ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ଖାଲି ସେତିକି ନୁହେଁ, ଚାଇନା ତିବ୍ଦତକୁ ଏହାର ସୀମାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ସମାଧାନ କରିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରେ। ଅନେକ ତିବ୍ଦତୀୟ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମୀକ୍ଷକ ତିବ୍ଦତର ବାସ୍ତବତାକୁ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜନଶୁଣାଣି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ତିବ୍ଦତ ଉପରେ ବେଜିଂର ନୀତି ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୃଢ଼ ରହିଛି। ଐତିହାସିକ ଦାବି ଅନୁଯାୟୀ ୧୩ ତମ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ତିବ୍ଦତ ଚାଇନାର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇଆସୁଛି।
୧୯୧୧ ମସିହାରେ ତିବ୍ଦତ ସ୍ବାଧୀନତା ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଏବଂ ୧୯୫୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଇନା ଏହାକୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା।
ଆଧୁନିକ ଆଲୋଚନା ୧୯୫୧ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଚାଇନା ଏବଂ ତିବ୍ଦତ ୧୭-ପଏଣ୍ଟ ଚୁକ୍ତି ସ୍ବାକ୍ଷର କରିଥିଲେ। ଏହା ଅନୁଯାୟୀ ଚାଇନାର ପାରମ୍ପାରିକ ସରକାର ଏବଂ ତିବ୍ଦତର ଧର୍ମରୁ ଦୂରେଇ ରହିବ। ୧୯୪୯-୫୦ ମସିହାରେ ଚାଇନା ତିବ୍ଦତ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଉପରେ ଏହାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲା।
ତିବ୍ଦତୀୟମାନେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଗ୍ରହଣ କରୁ ନ ଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବେଜିଂକୁ ଏହାର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ। ୧୯୫୯ରେ ବିଦ୍ରୋହ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା, ଯାହା ଚାଇନା ଦ୍ୱାରା ଦମନ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଫଳସ୍ବରୂପ, ଦଲାଇ ଲାମା ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଅନୁଗାମୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଭାରତକୁ ପଳାଇ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଅଧିକ ବିଦେଶୀଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲେ।
