ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୬।୫: କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ଏବଂ ବିମାନ ଇନ୍ଧନ (ATF) ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଲାଗୁ ହେଉଥିବା ସ୍ପେଶାଲ ଆଡିସନାଲ ଏକ୍ସାଇଜ ଡ୍ୟୁଟି (SAED) ର ଦରରେ ଆଉ ଅଦଳବଦଳ କରିଛନ୍ତି। ଏହାକୁ ନେଇ ଏକ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହି ନୂଆ ଦର ୧୬ ମେ ୨୦୨୬ ଅର୍ଥାତ ଆଜିଠାରୁ ଲାଗୁ ହେବ।
ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଏବେ ପ୍ରତି ଲିଟର ପିଛା ୩ ଟଙ୍କା SAED ଲାଗିବ। ଡିଜେଲ ଉପରେ ଏହି ଦର ପ୍ରତି ଲିଟର ପିଛା ୧୬.୫ ଟଙ୍କା ଏବଂ ATF ଅର୍ଥାତ ବିମାନ ଇନ୍ଧନ ଉପରେ ପ୍ରତି ଲିଟର ପିଛା ୧୬ ଟଙ୍କା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି। ଏହି ତିନୋଟି ଯାକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରୋଡ ଆଣ୍ଡ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚର ସେସ (RIC) ଶୂନ ରହିଛି।
ଘରୋଇ ବଜାରରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଦର ଉପରେ ଏହାର କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ସରକାର ପ୍ରତି ଦୁଇ ସପ୍ତାହରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (କ୍ରୁଡ ଅଏଲ) ଏବଂ ଇନ୍ଧନର ହାରାହାରି ମୂଲ୍ୟ ଆଧାରରେ ଏହି ଟ୍ୟାକ୍ସ ସ୍ଥିର କରନ୍ତି।
ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ସେତେବେଳେ ରିଫାଇନାରୀଗୁଡ଼ିକୁ ରପ୍ତାନିରେ ଅଧିକ ଲାଭ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ସେମାନେ ଦେଶ ଭିତରେ ବିକ୍ରି କରିବା ଅପେକ୍ଷା ବାହାରକୁ ଅଧିକ ଇନ୍ଧନ ପଠାଇବାକୁ ଲାଗନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଘରୋଇ ଯୋଗାଣ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ।
SAED ରପ୍ତାନିକୁ ମହଙ୍ଗା କରି ଏହାକୁ ରୋକିଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଏ, ସେତେବେଳେ SAED ମଧ୍ୟ କମାଇ ଦିଆଯାଏ।
ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ୨୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ଘରୋଇ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏହି ଶୁଳ୍କ ଲଗାଯାଇଥିଲା।
ଏପ୍ରିଲ ମାସରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୨୦ ଡଲାରରୁ ଅଧିକ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ସରକାର ଡିଜେଲ ଉପରେ SAED ବଢ଼ାଇ ୫୫.୫ ଟଙ୍କା ଏବଂ ATF ଉପରେ ୪୨ ଟଙ୍କା ପ୍ରତି ଲିଟର କରିଦେଇଥିଲେ। ମେ’ ୧ ତାରିଖରେ ଯେତେବେଳେ ଦର ସାମାନ୍ୟ କମିଲା, ସେତେବେଳେ ଡିଜେଲ ଉପରେ ଏହା ହ୍ରାସ ପାଇ ୨୩ ଟଙ୍କା ଏବଂ ATF ଉପରେ ୩୩ ଟଙ୍କା ହୋଇଥିଲା। ଏବେ ୧୬ ମେ’ରେ ଆଉ ଏକ ହ୍ରାସ ପରେ ଡିଜେଲ ୧୬.୫ ଟଙ୍କା ଏବଂ ATF ୧୬ ଟଙ୍କାକୁ ଚାଲିଆସିଛି।