ଢାକା,୨୧।୬: ବାଂଲାଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତାରିକ ରହମାନ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ବିଦେଶ ଗସ୍ତ ପାଇଁ ମାଲେସିଆ ଏବଂ ଚାଇନାକୁ ବାଛିଛନ୍ତି। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ତାଙ୍କର ନୂତନ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ପ୍ରାଥମିକତାର ପ୍ରତିଫଳନ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ବିଦେଶ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଭାରତକୁ ବାଛି ନାହାଁନ୍ତି, ଯେଉଁ ପରମ୍ପରାରୁ ବାଂଲାଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଭାରତ ଗସ୍ତ ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗସ୍ତ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି, ଏଥର ଏଥିରେ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ହୋଇଛି।
ତାରିକ ରହମାନ ରବିବାର (ଜୁନ ୨୧, ୨୦୨୬) ରେ ତାଙ୍କର ଗସ୍ତ ଆରମ୍ଭ କରିବେ। ସେ ପ୍ରଥମେ ଦୁଇ ଦିନିଆ ମାଲେସିଆ ଗସ୍ତ କରିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ବାଣିଜ୍ୟ, ନିବେଶ, ଶକ୍ତି ସହଯୋଗ, ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶୀ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ପାଇଁ ନୂତନ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେବ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ସେ ଚାଇନାକୁ ଚାରି ଦିନିଆ ଗସ୍ତରେ ଯିବେ। ସେଠାରେ, ସେ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ଫୋରମର ‘ନୂଆ ଚାମ୍ପିଅନ୍ସଙ୍କ ବାର୍ଷିକ ବୈଠକ’ରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବେ, ଯାହାକୁ ପ୍ରାୟତଃ ‘ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଡାଭୋସ’ କୁହାଯାଏ। ଏହି ଗସ୍ତ ସମୟରେ ସେ ସି ଜିନପିଙ୍ଗ ଏବଂ ଲି କିଆଙ୍ଗଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ସାକ୍ଷାତ କରିବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ବାଂଲାଦେଶର ବୈଦେଶିକ ସଚିବ, ଅସଦ ଆଲାମ ସିଆମ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଚାଇନା ଗସ୍ତ ସମୟରେ ୧୩ଟି ବୁଝାମଣାପତ୍ର (ଏମଓୟୁ) ଏବଂ ଗୋଟିଏ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକଳ୍ପ ସମେତ ମୋଟ ୧୭ଟି ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଦଲିଲ ସ୍ବାକ୍ଷରିତ ହୋଇପାରେ। ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମାଗୁଡ଼ିକରେ ତୀସ୍ତା ନଦୀ ପ୍ରକଳ୍ପ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ଡ୍ରେଜିଂ ଏବଂ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା ଯୋଜନା କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ, ମୋଙ୍ଗଲା ବନ୍ଦରର ଆଧୁନିକୀକରଣ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ। ବାଂଲାଦେଶ ସରକାର ଏହି ଗସ୍ତକୁ ଆର୍ଥିକ ସହଭାଗୀତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, ବିଦେଶୀ ନିବେଶକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂଯୋଗୀକରଣକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବରେ ଦେଖନ୍ତି।
ଭାରତ ବିଶେଷକରି ତୀସ୍ତା ପ୍ରକଳ୍ପ ଉପରେ କଡ଼ା ନଜର ରଖିଛି। ତୀସ୍ତା ହେଉଛି ୫୪ଟି ଆନ୍ତଃସୀମା ନଦୀ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଯାହା ସମ୍ପର୍କରେ ଭାରତ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଚୁକ୍ତିରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିନାହିଁ। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଚିନ୍ତିତ ଯେ ଚାଇନା ସିଲିଗୁଡ଼ି କରିଡର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ବାଂଲାଦେଶର ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରବେଶ ପାଇପାରେ, ଯାହାକୁ ‘ଚିକେନ୍ସ ନେକ’ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଶର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ସମ୍ପ୍ରତି, ବାଂଲାଦେଶ ସରକାର ଚାଟୋଗ୍ରାମରେ ଏକ ଚାଇନା ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ $340 ନିୟୁତ ଡଲାରର ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛନ୍ତି; ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଏକ ରିହାତି ଚାଇନା ଋଣ ମାଧ୍ୟମରେ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରହମାନଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ବିଜୟ ପରେ ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସମ୍ପର୍କରେ କିଛି ଉନ୍ନତି ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସମାଧାନ ହୋଇନାହିଁ। ପୂର୍ବତନ ବାଂଲାଦେଶୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେଖ ହାସିନାଙ୍କ ଭାରତରେ ଉପସ୍ଥିତି ବିବାଦର ବିଷୟ ରହିଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏବଂ ଆସାମରେ ଅବୈଧ ସୀମାପାର ପ୍ରବାସୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଚାଲିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି। ଏହି ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ, ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ରାଜନୀତି ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ କ୍ଷମତା ସନ୍ତୁଳନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ରହମାନଙ୍କ ମାଲେସିଆ ଏବଂ ଚାଇନା ଗସ୍ତକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।