ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୫।୪: ପହଲଗାମ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଚରମସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଆତଙ୍କବାଦକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବାର ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଛି ଏବଂ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା, ପାକିସ୍ତାନୀ ନାଗରିକଙ୍କ ଭିସା ବାତିଲ କରିବା ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ଭଳି କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଶିମଲା ଚୁକ୍ତିନାମା ବାତିଲ କରିବାକୁ ଧମକ ଦେଇ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେଇଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟ ଉଠୁଛି ଯେ ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ମୁସଲିମ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ମତ କ’ଣ ହେବ। କାରଣ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ସେମାନଙ୍କର ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ।
ସାଉଦି ଆରବ, ୟୁଏଇ, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଏବଂ ଇଜିପ୍ଟ ଭଳି ଦେଶମାନେ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧରେ ଭାରତର ପଦକ୍ଷେପକୁ କେବଳ ଯଥାର୍ଥ ବୋଲି ବିବେଚନା କରନ୍ତି ନାହିଁ ବରଂ ବିଶ୍ୱ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ବିବେଚନା କରନ୍ତି। ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ସମର୍ଥନ କେବଳ କୂଟନୈତିକ ନୁହେଁ ବରଂ ରଣନୈତିକ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସ୍ବାର୍ଥ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଜଡିତ। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକର କେଉଁ ସ୍ବାର୍ଥ ଭାରତ ସହିତ ଜଡିତ।
ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ଭାରତ ସାଉଦି ଆରବରୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀକାରୀ, ଯେତେବେଳେ ସାଉଦି ଆରବ ଭାରତରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତିରେ ନିବେଶ କରୁଛି। କ୍ରାଉନ ପ୍ରିନ୍ସ ମହମ୍ମଦ ବିନ ସଲମାନଙ୍କ ‘ଭିଜନ 2030’ରେ ଭାରତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶୀଦାର। ଏହି କାରଣରୁ ସାଉଦି ଆରବ ଭାରତ ବିରୁଦ୍ଧରେ କୌଣସି ଆତଙ୍କବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ ଅସୱୀକାର କରୁଛି।
ୟୁଏଇ – ଗତ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ୟୁଏଇ ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଐତିହାସିକ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ୮୫ ବିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। UAE ହେଉଛି ଭାରତର ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଅଂଶୀଦାର ଏବଂ ଭାରତ UAEର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, UAEରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଭାରତୀୟ ଶ୍ରମିକ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଟଙ୍କା ପଠାଣ ଉଭୟ ଦେଶକୁ ଲାଭ ପହଞ୍ଚାଉଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ୟୁଏଇ ଭାରତର ସୁରକ୍ଷା ବିରୋଧରେ ଥିବା କୌଣସି ପକ୍ଷ ସହିତ ଠିଆ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ- ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଏବଂ ଇଜିପ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ସହିତ ରଣନୈତିକ ସହଭାଗୀତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଛନ୍ତି। ଭାରତ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା, ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ସହିତ ସହଯୋଗ କରୁଛି। ସମ୍ପ୍ରତି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ମିଶର ସହିତ ନୂତନ ଚୁକ୍ତି ସୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଭାରତ କେବଳ ଏକ ବଡ଼ ବଜାର ନୁହେଁ ବରଂ ଏକ ସ୍ଥିର ଏବଂ ର୍ନିଭରଯୋଗ୍ୟ ଅଂଶୀଦାର ମଧ୍ୟ।
ବାଂଲାଦେଶ- ବାଂଲାଦେଶ ନିରପେକ୍ଷ ରହିପାରିବ। ଏହାର ଅନେକ କାରଣ ଅଛି। ଆଜିକାଲି ସେଠାରେ ଏକ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ସରକାର କ୍ଷମତାରେ ଅଛି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ୟୁନୁସ ନିରନ୍ତର ଭାରତ ବିରୁଦ୍ଧରେ କହୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ବାଂଲାଦେଶ ଏତେ ବଡ଼ ଦେଶ ନୁହେଁ ଯେ ସେ ଏହି ମାମଲାରେ ଭାରତକୁ ବିରୋଧ କରିପାରିବ କିମ୍ବା ପାକିସ୍ତାନକୁ ସମର୍ଥନ କରିପାରିବ। ସେଥିପାଇଁ ବାଂଲାଦେଶ ଏକ ନିରପେକ୍ଷ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବ।
ତୁର୍କୀ- ତୁର୍କୀ ଏଭଳି ଦେଶ ନିରପେକ୍ଷ ରହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିପାରେ। ଯଦିଓ ତୁର୍କୀ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ପାକିସ୍ତାନର ସମର୍ଥକ ହୋଇଆସିଛି, କିନ୍ତୁ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଭାରତ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବୃଦ୍ଧି ହେତୁ ଏହା ସିଧାସଳଖ ମୁକାବିଲାକୁ ଏଡାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ତୁର୍କୀର ଅର୍ଥନୀତି ପୂର୍ବରୁ ଚାପ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି ଏବଂ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ କୌଣସି ର୍ନିଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦଳ ସହିତ ଠିଆ ହେବା ଏହାକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ଅସହଜ କରିପାରେ।
କାତାର- କାତାରର ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ସମାନ। ଭାରତରେ କତାରରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟ କାମ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ୟାସ ଏବଂ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୁକ୍ତିନାମା ହୋଇଛି। ଏହା ସହିତ, କାତାର ଏକ ବିଶ୍ୱ ମଧ୍ୟସ୍ଥି ଭାବରେ ନିଜର ଭୂମିକା ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ତେଣୁ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ଏହାର କୂଟନୈତିକ ସ୍ଥିତିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିପାରେ। ତେଣୁ, କାତାର ଭଳି ଶକ୍ତି ଏହି ସଙ୍କଟରେ ସନ୍ତୁଳନ ନୀତି ଅନୁସରଣ କରିପାରନ୍ତି।
ଆଫଗାନିସ୍ତାନ- ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ବହୁତ ଦିନ ଧରି ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି। ଭାରତ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ବିକାଶ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ନିବେଶ କରିଛି, ଯାହା ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ସେହି ସମୟରେ, ଭାରତ ପ୍ରତ୍ୟେକ କଷ୍ଟକର ସମୟରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ସହିତ ଛିଡା ହୋଇଛି। ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ତାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ଭଲ ନୁହେଁ। ଚୀନର ନିବେଶକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ସର୍ବଦା ଆଫଗାନିସ୍ତାନକୁ ଦାୟୀ କରିଆସିଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଛି ଯେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ମତ ଭାରତ ପ୍ରତି ରହିବ।
ପାକିସ୍ତାନ ସପକ୍ଷରେ କିଏ?
ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଦେଶ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଖୋଲା ସମର୍ଥନ ଦେଇନାହାଁନ୍ତି। ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧରେ ଭାରତର ପଦକ୍ଷେପକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମୁଦାୟ ବୁଝିଛି ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧରେ ପାକିସ୍ତାନଠାରୁ କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଦାବି କରିଛି। ଏହା ପାକିସ୍ତାନର କୂଟନୈତିକ ସ୍ଥିତିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରୁଛି। ଏଥର ଭାରତ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଶ୍ୱ ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି। ଆମେରିକା, ବ୍ରିଟେନ, ଫ୍ରାନ୍ସ, ରୁଷ ଏବଂ ଜାପାନ ଭଳି ଦେଶ ଭାରତର ମତକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି।
