ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୩୧।୮: ମୋଦି କ୍ୟାବିନେଟର ଦୁଇ ମନ୍ତ୍ରୀ ଜିତନ ରାମ ମାଞ୍ଝି ଏବଂ ଚିରାଗ ପାସୱାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡା ଚରମସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ଏପରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଯେ ଉଭୟ ପରସ୍ପରର ଇସ୍ତଫା ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ବିବାଦର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ମାଞ୍ଝି SC/ST ସଂରକ୍ଷଣର ସମୀକ୍ଷା ଦାବି କରିଥିବାବେଳେ, ଚିରାଗ ଏହାକୁ ଭୁଲ ଏବଂ ମାଞ୍ଝି ପ୍ରଥମେ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ଉଚିତ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
SC ସଂରକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଉପ-ବର୍ଗୀକରଣ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଚିରାଗ ପାସୱାନ ଏବଂ ଜିତନ ରାମ ମାଞ୍ଝିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମତଭେଦ ରହିଛି। ଚିରାଗ ଯୁକ୍ତି ବାଢୁଛନ୍ତି ଯେ, ଦଳିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥକ ଉପ-ବର୍ଗୀକରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ବିଭାଜନ ହେବ। ସେ ‘କ୍ରିମି ଲେୟାର’ ଧାରଣାକୁ ବିଚାର କରିବା ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ ଏବଂ ଉପ-ବର୍ଗୀକରଣକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ପଦବୀରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ଉଚିତ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ।
ତାଙ୍କର ଏହି ମତ ତାଙ୍କ ପିତା ରାମବିଳାସ ପାସୱାନଙ୍କ ରାଜନୀତି ସହିତ ମଧ୍ୟ ଜଡିତ, ଯିଏ ବିହାରରେ ‘ମହାଦଳିତ’ ବର୍ଗକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ। ଏହାର ଜବାବରେ, ମାଞ୍ଝି ଚିରାଗଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ଦାବି କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି କିଛି ଦଳିତ ଜାତି ଅଧିକ ବଞ୍ଚିତ। ତେଣୁ ସେମାନେ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ଯୋଜନାରୁ ଅଧିକ ଲାଭ ପାଇବା ଉଚିତ।
ବିହାରର ଜାତି ସର୍ଭେରୁ ତଥ୍ୟ ଉଦ୍ଧୃତ କରି, ବିତର୍କ ସରକାରୀ ଚାକିରିରେ ବିଭିନ୍ନ ଦଳିତ ଜାତିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇଛି। ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ବିହାରରେ ପ୍ରାୟ ୨.୯୧ଲକ୍ଷ ଦଳିତ ସରକାରୀ ଚାକିରି କରନ୍ତି। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୯୯,୨୩୦ ପାସୱାନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୮୨,୨୯୦ ରାମ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର। ମୁସାହାର ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପ୍ରାୟ ୧୦,୬୧୫ ଜଣ ସରକାରୀ ଚାକିରି କରୁଥିବା ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଛି।
ପାସୱାନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ SC/ST ସଂରକ୍ଷଣରୁ ସର୍ବାଧିକ ଲାଭ ପାଇଛି। ପ୍ରତିଶତ ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ପାସୱାନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ SC କୋଟା ଅଧୀନରେ ସଂରକ୍ଷିତ ପ୍ରତି ତିନୋଟି ସରକାରୀ ଚାକିରି ପଦବୀରୁ ଗୋଟିଏ ହାସଲ କରେ। ଚିରାଗ ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର। ବିପରୀତରେ ଜିତନ ରାମ ମାଞ୍ଝି ଯେଉଁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର, ସରକାରୀ ଚାକିରିରେ ସେମାନଙ୍କର ଅଂଶ ବହୁତ କମ। ମୁସାହର ସମ୍ପ୍ରଦାୟର କେବଳ ୧୦,୬୧୫ ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ସରକାରୀ ପଦବୀରେ ଅଛନ୍ତି।
ଏହି ଅସମାନତା ଜିତନ ରାମ ମାଞ୍ଝିଙ୍କ ଯୁକ୍ତିକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏ ଯେ, ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ସଂରକ୍ଷଣର ଲାଭ ସମସ୍ତ ଦଳିତ ଜାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମାନ ଭାବରେ ପହଞ୍ଚି ନାହିଁ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଉପେକ୍ଷିତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆବଶ୍ୟକ। ବିଭିନ୍ନ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସରକାରୀ ଚାକିରିର ଅଂଶରେ ଏକ ବିରାଟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅଛି।
ବିହାରର ଜାତି ସର୍ଭେ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜ୍ୟର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୧୯.୬୫ ପ୍ରତିଶତ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଅଟନ୍ତି।