ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୦।୬: ଭାରତ, ବର୍ତ୍ତମାନ $୪.୨ ଟ୍ରିଲିୟନ GDP ସହିତ ଜାପାନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି ଏବଂ ଆଗାମୀ କିଛି ବର୍ଷରେ ଜର୍ମାନୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ତୃତୀୟ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆର୍ଥିକତା ହେବା ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗତ ୧୧ ବର୍ଷ (୨୦୧୪-୨୫)ରେ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗଭୀର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି। ୨୦୧୪ ଠାରୁ ଭାରତର ବିକାଶ ହାରାହାରି ୬.୪% ବୃଦ୍ଧି ଥିବାବେଳେ, ନିକଟରେ ଶେଷ କ୍ୱାର୍ଟରରେ ୭.୪% ରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ଭାରତୀୟ ଆର୍ଥିକତାର ଦୃଢ଼ତା ଏବଂ ସଂଗ୍ରାମୀ ଗତିକୁ ପ୍ରମାଣ କରୁଛି। ୨୦୧୩-୧୪ରେ ୯.୪% ଥିବା ମୂଲ୍ୟବୃଦ୍ଧି ବର୍ତ୍ତମାନ ୪.୬%କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ଯାହା ପରିବାର ଓ ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଅଧିକ ସ୍ଥିରତା ଯୋଗାଇଛି।
ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିସ୍ତାର
ଭାରତର ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ସବୁଠାରୁ ଦୃଶ୍ୟମାନ ପ୍ରତୀକ ହୋଇଛି। ୨୦୧୪ରେ ୯୧,୨୮୭ କି.ମି.ରୁ ୨୦୨୪ରେ ୧,୪୬,୨୦୪ କି.ମି.କୁ ଜାତୀୟ ହାଇୱେ ବଢ଼ିଛି, ଏବଂ ନିର୍ମାଣ ଗତି ୧୨ କି.ମି./ଦିନରୁ ୩୪ କି.ମି./ଦିନକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଶେଷ-ମାଇଲ୍ ସଂଯୋଗର ଗୁରୁତ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିରେ ୪ ଲକ୍ଷ କି.ମି. ଗ୍ରାମୀଣ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ ହୋଇଛି, ଯାହା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ୯୯%କୁ ମୁଖ୍ୟସ୍ରୋତ ସହିତ ସଂଯୋଗିତ କରିଛି, ଗ୍ରାମୀଣ ଗତିଶୀଳତା ଓ ଆର୍ଥିକ ସମାବେଶକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଛି।
ଭାରତର ରେଳ ସଂଯୋଗ ଗତ ୧୦ ବର୍ଷରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବିସ୍ତାର ପାଇଛି। ୨୫,୮୭୧ ରୁଟ କିଲୋମିଟର (RKM) ନୂଆ ଟ୍ରାକ୍ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଛି, ଯାହା ପୂର୍ବ ଦଶକର ୧୪,୯୮୫ RKM ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ। ୨୦୨୪-୨୫ରେ ୧,୬୮୧ ଲୋକୋମୋଟିଭ୍ ନିର୍ମାଣ କରି ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ଲୋକୋମୋଟିଭ୍ ନିର୍ମାଣରେ ଅଗ୍ରଣୀ ହୋଇଛି, ଯାହା ଆମେରିକା, ଇଉରୋପ ଓ ଜାପାନର ମିଶ୍ରିତ ଉତ୍ପାଦନଠାରୁ ଅଧିକ। ମାଲ ଚଳାଚଳ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଭାରତୀୟ ରେଳ ୧,୬୧୭ ମିଲିୟନ ଟନ୍ ବାର୍ଷିକ ଚଳାଚଳ ସହିତ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଲ ପରିବହନକାରୀ ହୋଇଛି।
ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବୀୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ରେଳ ସଂଯୋଗିତା ବଢ଼ି ଆଞ୍ଚଳିକ ଏକୀକରଣ ସୁଦୃଢ଼ ହୋଇଛି। ଏହାର ବିସ୍ତୃତ ପହଞ୍ଚ ବର୍ତ୍ତମାନ ୩୦ ମିଲିୟନରୁ ଅଧିକ ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦୈନିକ ସେବା ଦେବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିଛି—ଏହା ଏହାର ପରିମାଣ ଏବଂ ଦକ୍ଷତାର ପ୍ରମାଣ। ଡେଡିକେଟେଡ୍ ଫ୍ରେଟ କରିଡର (DFC)ର ଚାଲିଥିବା ବିକାଶ ଅନ୍ୟ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ ଅଟେ ଓ ମାଲ ଚଳାଚଳରେ ଦକ୍ଷତା ବଢ଼ାଇବା ଏବଂ ଯାତ୍ରୀ ମାର୍ଗରେ ଭିଡ଼ଭାଙ୍ଗିବା କମାଇବା ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ଏହା ସମାନ, ବାୟୁ ଯାତ୍ରା ଦ୍ରୁତ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଇଛି। ୨୦୧୪ରୁ ୨୦୨୫ ମଧ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ବିମାନବନ୍ଦର ୭୪ରୁ ୧୬୦କୁ ବଢ଼ିଛି, ଯେଉଁଠାରୁ UDAN ଯୋଜନା ଦୂରଦର୍ଶନ ସହରକୁ ବାୟୁ ସଂଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ୨୦୪୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୩୦୦ ବିମାନବନ୍ଦର ବଢ଼ାଇବାର ସରକାରଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ସୁଗମ ହୋଇପାରିବ।
ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି ମିଶନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ନଗରୀୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଜାରି ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ୮,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରକଳ୍ପ ଓ ୧.୬୪ ଲକ୍ଷ କୋଟିର ବିନିଯୋଗ ହୋଇଛି। ନଗରୀୟ ପରିବହନ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ରଗତି କରିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦିଲ୍ଲୀ ମେଟ୍ରୋ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଓ ଦକ୍ଷ ମେଟ୍ରୋ ସିଷ୍ଟମରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଦେଶର ୧୫ଟି ସହରରେ ମାସ୍ ରାପିଡ୍ ଟ୍ରାନ୍ସିଟ୍ର ମାନଦଣ୍ଡ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛି।
ଭାରତର ସବୁଜ ଶକ୍ତି ପ୍ରଗତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସନୀୟ। ୨୦୧୪ରେ ୨.୮୨ GWରୁ ୧୦୫.୬୫ GWରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଶକ୍ତି କ୍ଷମତା ବଢ଼ିଛି, ଏବଂ ମୋଟ ପରିଷ୍କାର ଶକ୍ତି କ୍ଷମତା ୨୨୮.୨୮ GWରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହା ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୂର୍ଯ୍ୟଶକ୍ତି ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପବନ ଶକ୍ତି ନିର୍ମାତା ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କରିଛି।
ଗତ ଦଶକର ଏକ ମୌଳିକ ସଫଳତା ହେଉଛି ଭାରତର ଲୋକ ଡିଜିଟାଲ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବୃଦ୍ଧି। UPI ଓ Aadhaar ଭଳି ପ୍ଲାଟଫର୍ମଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏହି ସଫଳତା ମିଳିଛି। ସେହିଭଳି ସିଧାସଳଖ ପେମେଣ୍ଟ, ଏବଂ ଜନଧନ ଓ ଡିଜିଟାଲ୍ ଆକ୍ସେସ ପଏଣ୍ଟ ମାଧ୍ୟମରେ ଗ୍ରାମୀଣ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ବଢ଼ାଇଛି। DPI ଭିତ୍ତିଭୂମି GDPର ୧% ଅବଦାନ ଦେଇଛି ଏବଂ ୨୦୩୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୩-୪% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ବିଶ୍ବବ୍ୟାଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଏହା ସ୍ୱୀକାର କରିଛି ଯେ DPI ୬ ବର୍ଷରେ ସାଧାରଣତଃ ଦଶକରୁ ଅଧିକ ସମୟ ନେଇଥାଉଥିବା କାମ ସମ୍ପନ୍ନ କରିଛି। ଭାରତର DPI ବର୍ତ୍ତମାନ ୧୨ରୁ ଅଧିକ ଦେଶରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।
ଏହା ସାମାଜିକ ବିକାଶ ସହିତ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଗରିବୀ ହ୍ରାସ ଆଣିଛି। ଅଫିସିଆଲ୍ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଦଶକରେ ୧୭.୧ କୋଟି ଲୋକ ଗରିବୀରୁ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଛନ୍ତି। ୨୦୧୩-୧୪ରେ ୨୯.୧୭%ରୁ ୨୦୨୨-୨୩ରେ ୧୧.୨୮%କୁ ଗରିବୀ ହାର ଘଟିଛି, ଏବଂ ଆଗାମୀ ହ୍ରାସ ରିପୋର୍ଟ ହେଉଛି।
ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଶତବାର୍ଷିକୀ ନିକଟକୁ ଆସିବା ସହିତ, ଏବେ ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ସୂଚନା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରୁଛି। GST, ନିୟମଗୁଡ଼ିକର ସରଳୀକରଣ, ଏବଂ ଆଇନ ଭଳି ମୌଳିକ ସଂସ୍କାର ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତର ପ୍ରଗତି ଓ ଦୃଢ଼ତା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। ତଥାପି, ବ୍ୟବସାୟ ସୁଗମତା ଉନ୍ନତି, ଅନୁପାଳନ ଦାୟିତ୍ୱ ହ୍ରାସ, ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକତା ବଢ଼ାଇବା, ଏବଂ ଜଗତୀୟ ଯୋଜନା ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଅଧିକ ଏକୀକରଣ ପାଇଁ ଆହୁରି କାମ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଗୋଟିଏ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ରଣନୀତିକ ବିନିଯୋଗ, ଶାସନ ସଂସ୍କାର, ଏବଂ ସମାବେଶୀ ବୃଦ୍ଧି କାମ କରିଛି। ଆଗକୁ, ନୀତିନିର୍ଦ୍ଧାରଣରେ ଚତୁରତା, ଟିକାଉତା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ, ଏବଂ ଉନ୍ନତ ନିର୍ମାଣ ଓ କୌଶଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଜଗତୀୟ ଯୋଜନା ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଗଭୀର ଏକୀକରଣ ମୁଖ୍ୟ ହେବ। ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତି, ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ରଗତିରେ ରାଗାଣ, ଭାରତର ବିକାଶ ଯାତ୍ରା ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୃଢ଼ତା ଏବଂ ଦୀର୍ଘମୟ ପ୍ରଭାବ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଆଗେଇଛି।
