ଭାରତରେ ଯେବେ ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପ ଅଟକିଯାଏ, ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିଯାଏ ଆମେ ସ୍ବାଭାବିକ ଭାବରେ ସେଥିରେ ଦୁର୍ନୀତି କଥା ଉଠାଇଥାଉ। କିନ୍ତୁ ବେଳେ ବେଳେ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ନିଷ୍କ୍ରିୟତା ଯୋଗୁ ଏହାକୁ ପ୍ରମାଣ କରାଯାଇ ପାରେ ନାହିଁ। ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା କୋଇଲା ଦୁର୍ନୀତି ମାମଲାରେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ତଦନ୍ତ ପରେ ଦିଲ୍ଲୀର ଏକ କୋର୍ଟ ସମସ୍ତ ୫ ଅଭିଯୁକ୍ତ, ବାବୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷରେ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। କୋର୍ଟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ, ଏଥିରେ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ବି ପ୍ରମାଣ ନ ଥିଲା ଏବଂ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଜନକ ଯେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ତଦନ୍ତ ବ୍ୟୁରୋ(ସିବିଆଇ) ଭୁଲ୍ ପ୍ରମାଣ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଛି। ପ୍ରକୃତରେ, ଦଶବର୍ଷ ଧରି ଯାଞ୍ଚକରାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ କୋର୍ଟ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ବାର୍ଥର କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ପାଇଲେ ନାହିଁ। ଯଦି ଆପଣ ଜଣେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଧିକାରୀ ଭାବେ ଏଭଳି ଘଟୁଥିବା ଦେଖୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହାର ସମାଧାନ କ’ଣ? ସଚ୍ଚୋଟ ହେବ ନାହିଁ ନା ନିଷ୍ପ୍ବତ୍ତି ନେବ ନାହିଁ। ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଯଦିଓ ଆପଣ ସଚ୍ଚୋଟ ଓ ସ୍ବଚ୍ଛ, ତଥାପି ଏହାକୁ ପ୍ରମାଣ କରିବା ପାଇଁ ଆପଣ ଆଉ ୧୦-୧୫ ବର୍ଷ ବିତାଇ ପାରନ୍ତି। ଏହା ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ ନୁହେଁ,ଏହା ଏକ ପ୍ରତିରୋଧ। ତେବେ ୨୦୧୯ରେ ପ୍ରକାଶିତ ବିଜୟ କେଲକର ଏବଂ ଅଜୟ ଶାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ‘ଗଣତନ୍ତ୍ରର ସେବାରେ’ ର ଏକ ପୁରୁଣା କିନ୍ତୁ ଅସ୍ବାଭାବିକ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଧାରଣା (ଅସମନ୍ବିତ ଦଣ୍ଡ)କୁ ସ୍ମରଣ କରାଇଦିଏ। ସରଳ ଭାବରେ, ଆଦୌ କାମ ନ କରିବା ଭଳି ତ୍ରୁଟି ତୁଳନାରେ ବିତ୍ତୀୟ କାରବାର ରେକର୍ଡିଂ କରିବାରେ ହେଉଥିବା ତ୍ରୁଟିକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦଣ୍ଡିତ କରେ। ଏକ ଫାଇଲରେ ଦସ୍ତଖତ କଲେ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ତଦନ୍ତ, ଅଡିଟ୍ ଭଳି ବିପଦର ଭୟ ରହିଛି। ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ବିଳମ୍ବ କଲେ କିମ୍ବା କାମକୁ ଅଟକାଇ ଦେଲେ ଜୀବନ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ କଟିିଯିବ; ପେନ୍ସନ ମଧ୍ୟ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହିବ।
ନିବେଶ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ
ସବୁ ସରକାର ବଡ଼ ବଡ଼ ଘୋଷଣା କରିବାକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି। କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାକୁ ନେଇ ଅସ୍ବସ୍ତିକର ପରିଣାମ ସାମ୍ନାକୁ ଆସେ, ଯାହା ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶରେ ଘଟିଛି। ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଯୋଗୀ ଆଦିତ୍ୟନାଥ ସମ୍ପ୍ରତି ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ,୨୫,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (ଏଆଇ) ବୁଝାମଣାପତ୍ର କେବଳ ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପଦକ୍ଷେପ, ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏକ ବାଣିଜ୍ୟ ମେଳାରେ ଏହି ସ୍ତରର ବୁଝାମଣାପତ୍ର ସାଧାରଣତଃ ହାତ ମିଳାଇବା ବିଷୟ ନୁହେଁ। ଏହା ନିବେଶକ, ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଏବଂ ବଜାର ପାଇଁ ଏକ ସଙ୍କେତ ଯେ ଏହି ରାଜ୍ୟ ହେଉଛି ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ସାଧାରଣରେ ପଛଘୁଞ୍ଚା ଦେବା କେବଳ ଚୁକ୍ତିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରେ ନାହିଁ; ବରଂ ଏହା ସରକାରଙ୍କ ବିଶ୍ୱସନୀୟତାକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ। ଏହା ସହ ବୁଝାମଣାପତ୍ରର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଏପରି କିଛି ନୁହେଁ, ଯାହାକୁ ଆପଣ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସ୍ବାକ୍ଷର ଏବଂ ଅସ୍ବୀକାର କରିପାରିବେ। ଯୋଗୀ ଆଦିତ୍ୟନାଥ ଯେଉଁଭଳି ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେଇଛନ୍ତି ତାହା ଅଧିକ ବିସ୍ମୟଜନକ। ସରକାରଗୁଡ଼ିକ ସବୁବେଳେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ବାକ୍ଷର କରନ୍ତି। ତେବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୁଝାମଣାପତ୍ର ଏକ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପ୍ରକଳ୍ପର ରୂପରେଖ ନିଏ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ରାଜ୍ୟକୁ ଠିକ୍ ସମୟରେ ନିଜର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ଅଣଦେଖା ନ କରି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ ଶାନ୍ତ ତଥା ବୃତ୍ତିଗତ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରିବାର ଏକ ଉପାୟ ରହିଛି। ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ନିଜକୁ ନିବେଶ-ଅନୁକୂଳ ଏବଂ ଗମ୍ଭୀର ଭାବରେ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଆସୁଛି। ସେହି ପ୍ରୟାସ ରାତାରାତି ଭାଙ୍ଗିଯିବ ନାହିଁ – କିନ୍ତୁ ଏହିପରି ବାଧା ଆସିପାରେ। କାରଣ ନିବେଶକମାନେ କେବଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ବାକ୍ଷର କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନେ ସଙ୍କେତକୁ ବୁଝନ୍ତି। ଏବେ ସଙ୍କେତ ଟିକିଏ ଅସ୍ଥାୟୀ ବା କାମଚଳା ଭଳି ମନେହେଉଛି।
ଗୋଏଲଙ୍କୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା
ଅଜିତ ଡୋଭାଲ ପୁନର୍ବାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରାମର୍ଶଦାତା ହେବା ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି (ଯଦିଓ ସେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜି ହେବାର କୌଣସି ସଙ୍କେତ ଦେଖାଉନାହାନ୍ତି) ।
ଏହି ସମୟରେ ସାମନ୍ତ ଗୋଏଲଙ୍କ ନାମ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସୁଛି। ଏହାକୁ ଯଦି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ, ତେବେ ବୁଝିିବାକୁ ହେବ ଯେ, ସେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟ୍ଫର୍ମରେ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ହେବା ଅପେକ୍ଷା ଗୁପ୍ତରେ କାମ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଗୋଏଲଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ରହିଛି। ସେ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରନ୍ତି। ଆମେରିକାର ପୂର୍ବତନ ସୁରକ୍ଷା ପରାମର୍ଶଦାତା ଜ୍ୟାକ୍ ସୁଲିଭାନଙ୍କ ସହିତ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ – ଇରାନ-ରୁଷ-ମଧ୍ୟ ଏସିଆର ଗୁପ୍ତଚର ନେଟୱର୍କଗୁଡ଼ିକର ସଂଯୋଗ ସମ୍ପକର୍ର୍ରେ ତାଙ୍କ ସ୍ପଷ୍ଟ ଆଲୋଚନା ବାସ୍ତବରେ ଭାରତର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ନେଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି। ଏହା ଆବଶ୍ୟକ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଏହା ପ୍ରକୃତରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ କି? ଭାରତର ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ ଆହ୍ବାନଗୁଡ଼ିକ ଆଉ କେବଳ ପ୍ରତିପକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ପଛରେ ପକାଇବା ବିଷୟରେ ନୁହେଁ। ଏହା ମେଣ୍ଟ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ପାରସ୍ପରିକ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ପରିଚାଳନାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଦରକାର। ରୁଷିଆ ଏବଂ ଇରାନ ଭଳି ଦେଶ ସହିତ ଗଭୀର ଗୁପ୍ତଚର ସମ୍ପର୍କ ରଖାଯାଉ। ଏହା ବୁଦ୍ଧିମାନର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ମଧ୍ୟ। ତେବେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୁରକ୍ଷା-ଚାଳିତ ରାଷ୍ଟ୍ର ବିକଶିତ ଭାରତ ପାଇଁ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ପଥ ବୋଲି ଧାରଣା ରହିଛି। ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ଭାରତକୁ ଗୁପ୍ତଚର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣେ ମହାରଥୀଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି ନା କ୍ଷମତା ଓ ନୀତିକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରିବାରେ ସମାନ ଭାବରେ ଦକ୍ଷ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛିି?
Email: dilipcherian@gmail.com
