ବରପାଲି, ୧୩।୭ (ଡି.ଏନ୍.ଏ): – ସାହିତିଅ ଆର କପଟାବୁନା କାରିଗରୀରେ ନଁ। କମେଇଥିବାର କବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରକଁର ଜନମ୍ ଠାନ୍ ହେଉଛେ ବରପାଲି। ଆଗରୁ ପାଟଶାଢ଼ୀ ଆର ମଠା କାରିଗରୀର ଲାଗି ବରପାଲି ଦେଶ ବିଦେଶରେ ନଁ। କମେଇ ପାରିଛେ। ସେନ୍ତା ବରପାଲିର ସୁନାମ ଅରଜନଥି ଆରଗୁଟେ ଫରଦ୍ ଜୁଡ଼ିଛନ୍ ପୁଡ଼ାମାଟିର କାରିଗର ଟେରାକୋଟା ଶିଳ୍ପୀ ମନବୋଧ ରଣା। ପିଲାବେଲୁ ମନବୋଧ ପରିବାରର କୁଲବୁରତି ହଁାଡ଼ି, ପାତ୍ଲି, ମଠିଆ ଗଢ଼ାକେ ମନ୍ଦେଇ ଶିଖୁଥିଲେ। ପଛେ ନିଜର ଚେଷ୍ଟାରେ ସେ ଭିନେ ଭିନେ ପଶୁପକ୍ଷୀ, ଦେବାଦେବୀକଁର ନିଖୁନ ମୂର୍ତ୍ତି ଗଢ଼ି ନଁା କମେଇ ପାରିଛନ୍। ସେ ଜୀବନ୍ରେ କେଭେ ପଛ୍କେ ଫିରି କରି ନାଇଁ ଦେଖି। ଟେରାକୋଟା ଲେଖେଁ ଗୁଟେ ମାଏଟ୍ କାରିଗରୀକେ ନିଜର ପେସା ହିସାବେ ଆଦରି ନେଇ ଗଁାଗଁଲିରୁ ବିଦେଶ ତକ୍ ନିଜର ଗୁଟେ ଖାସ୍ ପରିଚଏ ସୁରୁଷ୍ଟି କରିପାରିଛନ୍ ମନବୋଧ। ବରଗଡ଼ ଜିଲା ବରପାଲି କୁମ୍ଭାର ପଡ଼ାରେ ୧୯୫୯ ସାଲେ ଜନମ୍ ହେଇଥିବାର ୬୦ ବଛ୍ରିଆ ମନବୋଧ ରଣା ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରି ନାଇଁପାରି। ହେଲେ ଶିଳ୍ପକଳା ଉପରେ ତାକର ବଡ଼ଭାରି ରୁଚି ରହିଥିଲା। ଯୁବକ ବେଲେ ସେ ବହୁତ ପରିଶ୍ରମ କରି କଟକ, ପୁରୀ, ଭୁବନେଶ୍ୱର, ଦିଲ୍ଲୀ ଆର କଲିକତା ଲେଖେଁ ବଡ଼ ବଡ଼ ସହରମାନକେ ହେଉଥିବାର ଭିନେ ଭିନେ ପଦରଶନୀରେ ନିଜର କଳାକୁରତି ପଦରଶନ କରି ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବରପାଲି ଆର ନିଜର ଲାଗି ସୁନାମ ଆନିପାରିଛନ୍। ସେନ୍ତା ଭାରତ ସରକାରକଁର ଟେକ୍ସଟାଇଲ ବିଭାଗ ଦୁଆରା ଆୟୋଜିତ ପଦରଶନୀରେ ୧୯୮୪ କିଲିକତା, ୧୯୮୫ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଆର ୧୯୮୯ରେ ମାଡ୍ରାସ, ବାଙ୍ଗାଲୋର, ଜାପାନ, ହରିଆଣା ଆର ଡେନମାର୍କ ଲେଖେଁ ଜାଗାରେ ତାକର ତିଆରି ଟେରାକୋଟାମାନ ବହୁତ ପରଶଁସା ସାଉଁଟିଥିଲା। ଏହେଦେ ତାକର ଦେଖ୍ରେଖରେ ଭାରତ ସରକାରକଁର ସାହାଯ୍ରେ ୨୫ ଝନ୍ ଯୁବତୀକୁଁ ଟେରାକୋଟା କଳାର ତାଲିମ ଦେଉଛନ୍। ନିଖୁନ ଟେରାକୋଟା କାରିଗରୀ ଲାଗି ୧୯୮୬ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସ୍ବର୍ଗତ ଆର୍. ଭେଙ୍କଟରମଣ ଆର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ବର୍ଗତ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀକଁରନୁ ସନ୍ମାନୀତ ହେଇଥିଲେ। ଏହେଦେ ବି ମନବୋଧ ବଡ଼ଭାଗି ସମିଆ ଟେରାକୋଟା କାରିଗରୀ ଉପରେ ଦେଉଛନ୍। ଇ କାରିଗରୀକେ କେନ୍ଥେଇ ଆହୁରି ଆଗ୍କେ ନେଇ ହେବା ସେଥିରଲାଗି ଉଦିଅମ ଜାରି ରଖିଛେଁ ବଲି ମନବୋଧ ଧରିତ୍ରୀକେ କହିଛନ୍।
