ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୮।୧୧: ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଶରେ ବିଭିନ୍ନ ଯୋଜନାରେ ମହିଳାଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ନଗଦ ଟଙ୍କା ଦିଆଯାଉଛି। ଆଉ ସବୁ ରାଜ୍ୟରେ ଏଭଳି ଯୋଜନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଏପରି ପ୍ରତିଯୋଗିତା ପାଲଟି ଯାଇଛି ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି। PRS ଲେଜିସ୍ଟିଭ ରିସର୍ଚ୍ଚର ଏକ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଧାରା, ଯାହା ଦୁଇ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ୨୦୨୨-୨୩ରେ ମାତ୍ର ଦୁଇଟି ରାଜ୍ୟରେ ଥିଲା, ବର୍ତ୍ତମାନ 2025-26 ସୁଦ୍ଧା ୧୨ଟି ରାଜ୍ୟରେ ବ୍ୟାପି ଯାଇଛି।
ଏହି ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ। ଏକ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜ୍ୟ ସରକାରଗୁଡ଼ିକ ଏହି ବର୍ଷ ଏହି ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକରେ ସାମୂହିକ ଭାବରେ ୧,୬୮,୦୪୦ କୋଟି ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ବିଶାଳ ପରିମାଣ ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ମୋଟ ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ (GDP)ର 0.୫% ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ମାତ୍ର ଦୁଇ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ, ୨୦୨୨-୨୩ ରେ, ଏହି ସଂଖ୍ୟା GSDPର 0.୨% ରୁ କମ ଥିଲା।
ଏହି ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ନାମରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଛି। କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ ଯୋଜନା ହେଉ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଲୋକପ୍ରିୟ ଲାଡଲି ବେହନା ଯୋଜନା ହେଉ, କିମ୍ବା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଲଡକି ବେହନା ଯୋଜନା ହେଉ, ସମସ୍ତେ ମହିଳା ଭୋଟରଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି।
ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଏହାକୁ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ଦିଗରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି ଏବଂ ର୍ନିବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଭୋଟରଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ହିତାଧିକାରୀମାନେ ଖୁସି, କିନ୍ତୁ ଏହି ଖୁସି ଏକ ଭାରୀ ମୂଲ୍ୟରେ ଆସିଥାଏ। ଯାହା ସିଧାସଳଖ ରାଜ୍ୟ କୋଷାଗାର ଦ୍ୱାରା ବହନ କରାଯାଏ।
PRS ରିପୋର୍ଟ ଏହି ଧାରାରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଏବଂ ହୁଏତ ସବୁଠାରୁ ଚିନ୍ତାଜନକ ଦିଗକୁ ଉଜାଗର କରୁଛି। ଏହି ବିପୁଳ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏପରି ସମୟରେ ଘଟୁଛି ଯେତେବେଳେ ଅନେକ ରାଜ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଆର୍ଥିକ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ୧୨ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଛଅଟି ରାଜ୍ୟ ୨୦୨୫-୨୬ ପାଇଁ ରାଜସ୍ବ ନିଅଣ୍ଟ ଆକଳନ କରିଛନ୍ତି।
ରାଜସ୍ବ ନିଅଣ୍ଟର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ଏକ ରାଜ୍ୟର ରାଜସ୍ବ ପ୍ରାପ୍ତି ତା’ର ଦୈନନ୍ଦିନ ଖର୍ଚ୍ଚ ପୂରଣ କରିବାରେ କମ ପଡ଼ିଯାଏ। ଏହି ନିଅଣ୍ଟ ସୂଚାଇ ଦିଏ ଯେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ନିୟମିତ ଖର୍ଚ୍ଚ, ଯେପରିକି ଦରମା, ପେନସନ କିମ୍ବା ସୁଧ ଦେୟ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଋଣ ନେଉଛନ୍ତି।
ଏହା କିପରି ପ୍ରଭାବ ପକାଉଛି ତାହା ବୁଝିବା ପାଇଁ, କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଉଦାହରଣ ବିଚାର କରନ୍ତୁ। ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଯଦି ଏହି ମହିଳାଙ୍କୁ ଟଙ୍କା ଦେବା ଯୋଜନା ଉପରେ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ବାଦ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ରାଜକୋଷରେ GSDPର 0.୩% ରାଜସ୍ବ ବଳକା ରହିବ। ତଥାପି, ଏହି ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ଯୋଗୁଁ, ରାଜ୍ୟ ଏବେ GSDPର 0.୬% ରାଜସୱ ନିଅଣ୍ଟରେ ଅଛି। ସେହିପରି, ଏହି ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ରାଜସୱ ବଳକାକୁ GSDPର ୧.୧% ରୁ ମାତ୍ର 0.୪% କୁ ହ୍ରାସ କରିଛି।
ଏହି ବ୍ୟୟର ଗତି ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ହେଉଛି, ବିଶେଷକରି ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ର୍ନିବାଚନ ପାଖେଇ ଆସୁଛି। ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ, ଆସାମ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଯେଉଁଠାରେ ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ବିଧାନସଭା ର୍ନିବାଚନ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ସେମାନେ ଏହି ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ବଜେଟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି। ପୂର୍ବ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ, ଆସାମ ଏହାର ଆବଣ୍ଟନ ୩୧% ବୃଦ୍ଧି କରିଛି, ଯେତେବେଳେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏହାକୁ ୧୫% ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୪ରେ ‘ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୈୟା ସମ୍ମାନ ଯୋଜନା’ ଅନ୍ତର୍ଗତ ମାସିକ ଦେୟକୁ ୧୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ୨୫୦୦ ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି।
PRS ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ମୋଟ ବକେୟା ଋଣ ମହାମାରୀ ପୂର୍ବ ସ୍ତର ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ରହିଛି। ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୫ ସୁଦ୍ଧା, ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ମୋଟ ଋଣ GSDPର ୨୭.୫% ଥିଲା, ଯେତେବେଳେ FRBM ସମୀକ୍ଷା କମିଟି ୨୦% ସୀମା ସୁପାରିଶ କରିଥିଲା। କେବଳ ତିନୋଟି ରାଜ୍ୟ, ଗୁଜୁରାଟ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା, ଏହି ୨୦% ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ପଞ୍ଜାବ (୪୬%), ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ (୪୪%), ଏବଂ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ (୪୨%) ପରି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର GSDP ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ ଅଧିକ ଋଣ ବୋଝରେ ବୁଡ଼ି ରହିଛନ୍ତି।
