ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୭।୪: ତାମିଲନାଡୁରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବନାମ ରାଜ୍ୟପାଳ ବିବାଦ ଏବେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ କ୍ଷମତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଛି। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବିଲ ପାସ କରିବା ପାଇଁ ସମୟସୀମା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପରେ, ଦେଶର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜଗଦୀପ ଧନଖରଙ୍କ ଏକ ବିବୃତ୍ତି ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଦେଶର ନ୍ୟାୟପାଳିକା ବିରୋଧରେ କଡ଼ା ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରି ସେ କହିଛନ୍ତି,ଆମେ ଏପରି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବୁ ନାହିଁ ଯେଉଁଠାରେ କୋର୍ଟମାନେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବେ। ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୪୨ ଅନୁଯାୟୀ, କୋର୍ଟକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ସ୍ବତନ୍ତ୍ର କ୍ଷମତା ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶକ୍ତି ବିରୋଧରେ ଏକ ପରମାଣୁ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପାଲଟିଛି। ତାମିଲନାଡୁରେ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବିଲ୍ଗୁଡ଼ିକ ପଡ଼ିରହିବା ମାମଲାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏକ ଐତିହାସିକ ରାୟ ଦେଇଥିଲେ।
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ତାଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ କହିଥିଲେ,ଯଦି କୌଣସି ବିଲ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ବିଚାର ପାଇଁ ପଠାଯାଏ, ତେବେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ତିନି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନେବାକୁ ପଡିବ। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବିଲ ଗୁଡ଼ିକୁ ବିଚାରାଧୀନ ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ ସମୟ ସୀମା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ବିଲ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ବିଚାରାଧୀନ ରଖିବା ପାଇଁ କୌଣସି ସମୟ ସୀମା ନ ଥିଲା।
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହାର ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ କହିଛନ୍ତି, ଯଦି ରାଜ୍ୟପାଳ, ରାଜ୍ୟ କ୍ୟାବିନେଟର ପରାମର୍ଶରେ, ବିଲ୍ଗୁଡିକ ପକାଇ ରଖନ୍ତି କିମ୍ବା ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାନ୍ତି, ତେବେ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନେବାକୁ ପଡିବ। ଯଦି, ରାଜ୍ୟ କ୍ୟାବିନେଟର ପରାମର୍ଶ ବିରୋଧରେ, ରାଜ୍ୟପାଳ ବିଲକୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ବିଲ କୁ ବିଚାର ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ତିନି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ପଡିବ। ଯଦି କୌଣସି ବିଲ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସେ, ତେବେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଏହା ଉପରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପାଇଁ ତିନି ମାସ ସମୟ ରହିବ। ଯଦି ରାଜ୍ୟ ସଭା ପୁନର୍ବାର ଏକ ବିଲ ପାସ କରେ ଏବଂ ଏହାକୁ ପୁନର୍ବାର ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଯାଏ, ତେବେ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁମୋଦନ ଦେବାକୁ ପଡିବ।
କିଏ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ?
ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି କୋର୍ଟ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇପାରିବେ କି? ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତିର ନ୍ୟାୟିକ ସମୀକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ପାଖରେ ଯଥେଷ୍ଟ କ୍ଷମତା ଅଛି କି? ଭାରତରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏବଂ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି। ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହେଉଛନ୍ତି ସଂଘର ମୁଖ୍ୟ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ କ୍ଷମତା କେବଳ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ପାଖରେ ନ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରିବ। କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ତିନି ସେନାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କମାଣ୍ଡର ମଧ୍ୟ। ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ବିଚାରପତିମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି କରିବାର ଅଧିକାର ଅଛି। ତଥାପି, ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି ଯେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କେବଳ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କଲେଜିୟମର ସୁପାରିଶରେ ବିଚାରପତିମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି। ସେହି ସମୟରେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କର ବିଚାରପତିମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ପଦବୀରୁ ବହିଷ୍କାର କରିବାର ଅଧିକାର ମଧ୍ୟ ଅଛି। କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ, ଯଦି କୌଣସି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଇନଗତ କିମ୍ବା ତଥ୍ୟଗତ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ତେବେ ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏହି ବିଷୟରେ ପରାମର୍ଶ ଦେବାକୁ କୋର୍ଟକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମଧ୍ୟ ଦେଇପାରିବେ। ସେହି ସମୟରେ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡରେ କେବଳ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କ୍ଷମା କରିପାରିବେ। ଯଦି ଆମେ ଏହାକୁ ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବା, ତେବେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏବଂ କୋର୍ଟର କାର୍ଯ୍ୟ ଭିନ୍ନ। ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦବୀ। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ହେଉଛି ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ସର୍ବବୃହତ ଏକକ। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୁହେଁ।
