ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଅବସ୍ଥା ଯାହା ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ରକ୍ତ ଯୋଗାଣ ହଠାତ୍ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲେ କିମ୍ବା ରକ୍ତବାହୀ ନାଳୀ ଫାଟିଗଲେ ଘଟିଥାଏ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ମସ୍ତିଷ୍କ କୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ମରିଯାଏ ଏବଂ ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହରାଇଥାଏ। ବିଶ୍ୱ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (WHO) ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରତିବର୍ଷ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରାୟ ୧୫ ମିଲିୟନ ଲୋକ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି, ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୫ ମିଲିୟନ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି। ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା, ହାଇ ବ୍ଲଡ୍ ପ୍ରେସର(ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ), ହାଇ କୋଲେଷ୍ଟରଲ ଏବଂ ଅସନ୍ତୁଳିତ ଜୀବନଶୈଳୀ। ଧୂମପାନ, ମୋଟାପଣ ଏବଂ ଡାଇବେଟିସ୍ ମଧ୍ୟ ବିପଦକୁ ବୃଦ୍ଧି କରେ।
ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ମୁହଁ, ବାହୁ କିମ୍ବା ଗୋଡରେ ହଠାତ୍ ଦୁର୍ବଳତା, କଥା କହିବା କିମ୍ବା ବୁଝିବାରେ ଅସୁବିଧା, ଝାପ୍ସା ଦେଖାଯିବା, ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା କିମ୍ବା ସନ୍ତୁଳନ ହରାଇବା ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷଣ। କେତେକ ସମୟରେ ରୋଗୀ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତର ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏହି ଅବସ୍ଥା ୪୦ରୁ ଅଧିକ ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କଠାରେ ଅଧିକ ସାଧାରଣ, ବିଶେଷକରି ବ୍ଲଡ୍ ପ୍ରେସର, ଡାଇବେଟିସ୍ ଏବଂ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରରଲ ସମସ୍ୟା ଥିବା ଲୋକଙ୍କଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ। ଯଦି ପରିବାରରେ କାହାର ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଥାଏ ତେବେ ଏହା ମଧ୍ୟ ବିପଦ ହୋଇଥାଏ।
ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞ କୁହନ୍ତି, ମସ୍ତିଷ୍କର କୌଣସି ଅଂଶରେ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ କିମ୍ବା ଅତ୍ୟଧିକ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ମସ୍ତିଷ୍କ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ବିପଦଜନକ ହୋଇଯାଏ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ମସ୍ତିଷ୍କ କୋଷଗୁଡ଼ିକ କିଛି ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ମରିଯିବା ଆରମ୍ଭ କରେ, ଯାହା ଫଳରେ ସ୍ଥାୟୀ ପକ୍ଷାଘାତ, ବାକ୍ ସମସ୍ୟା, ସ୍ମୃତିଶକ୍ତି ହ୍ରାସ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ହୁଏ।
ଯଦି ୩ରୁ ୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଚିକିତ୍ସା ଆରମ୍ଭ ନ କରାଯାଏ, ତେବେ ରୋଗୀଙ୍କ ବଞ୍ଚିବାର ସମ୍ଭାବନା ବହୁତ ହ୍ରାସ ପାଏ। ହେମୋରେଜିକ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ରକ୍ତସ୍ରାବକୁ ସବୁଠାରୁ ଗମ୍ଭୀର ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଯଦି ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ବାରମ୍ବାର ହୁଏ କିମ୍ବା ରୋଗୀଙ୍କର ହାର୍ଟ ଆଟାକ୍ ମଧ୍ୟ ହୁଏ। ତେବେ ବିପଦ ଆହୁରି ବଢ଼ିଯାଏ। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ଅଣଦେଖା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଧୂମପାନ ଏବଂ ମଦ୍ୟପାନରୁ ଦୂରରେ ରୁହନ୍ତୁ।
ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତୁ ଏବଂ ଓଜନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବଜାୟ ରଖନ୍ତୁ।
ପ୍ରତିଦିନ ଅତି କମ୍ରେ ୩୦ ମିନିଟ୍ ବ୍ୟାୟାମ କରନ୍ତୁ।
ଚାପ ହ୍ରାସ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦରେ ଶୁଅନ୍ତୁ।
