ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନେକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର ରହିଛି, ଯାହା ସ୍ଥାପତ୍ୟ, ସାଂସ୍କୃତିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା। ନିମ୍ନରେ ଓଡ଼ିଶାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୧୦ଟି ମନ୍ଦିରର ତାଲିକା ଦିଆଗଲା, ଯାହା ଭକ୍ତ ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକପ୍ରିୟ:
ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, ପୁରୀ
ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର, ଯାହା ଭଗବାନ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ। ଏହା ଚାରିଧାମ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଏବଂ ରଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ।
ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର, ଭୁବନେଶ୍ୱର
ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଏହି ମନ୍ଦିର ୧୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ। ଏହା କଳିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ।
କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର, କୋଣାର୍କ
୧୩ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ମନ୍ଦିର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ। UNESCO ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତ, ଏହା ରଥ ଆକାରରେ ଡିଜାଇନ କରାଯାଇଛି।
ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ଭୁବନେଶ୍ୱର
୧୦ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ଛୋଟ ମନ୍ଦିର ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ। ଏହାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଖୋଦନ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ରାଜାରାଣୀ ମନ୍ଦିର, ଭୁବନେଶ୍ୱର
୧୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଏହି ମନ୍ଦିର କୌଣସି ଦେବତାଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ ଶିଳ୍ପକଳା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ।
ବିରଜା ମନ୍ଦିର, ଯାଜପୁର
ଦେବୀ ବିରଜା (ଦୁର୍ଗା)ଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଏହି ମନ୍ଦିର ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟତମ ଶକ୍ତିପୀଠ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ସମଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର, ସମ୍ବଲପୁର
ଦେବୀ ସମଲେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଏହି ମନ୍ଦିର ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥାନ।
ତାରା ତାରିଣୀ ମନ୍ଦିର, ଗଞ୍ଜାମ
ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ମନ୍ଦିର ଦେବୀ ତାରା ତାରିଣୀଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଏବଂ ଏକ ଶକ୍ତିପୀଠ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ।
ପର୍ଶୁରାମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ଭୁବନେଶ୍ୱର
୭ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ମନ୍ଦିର ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ।
କ୍ଷୀରଚୋରା ଗୋପୀନାଥ ମନ୍ଦିର, ରେମୁଣା
ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଏହି ମନ୍ଦିର ତା’ର ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖୀର ପ୍ରସାଦ ପାଇଁ ବିଖ୍ୟାତ।
ଏହି ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ଓଡ଼ିଶାର ଧାର୍ମିକ, ଐତିହାସିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟର ପ୍ରତୀକ। ଏଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଭକ୍ତିର କେନ୍ଦ୍ର ନୁହେଁ, ବରଂ କଳିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନମୁନା ମଧ୍ୟ ଅଟେ।
