କୋଲକାତା,୧୫।୫: ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ରାଜନୀତି ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଉଚ୍ଛେଦ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି। ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ପରାଜୟ ପରେ, ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଦଳ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ (TMC) ଏବେ ଏହାର ଅସ୍ତିତ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସଙ୍କଟ ସହିତ ଲଢୁଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ଦଳ ଭିତରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୋଷ୍ଠୀ ବିଦ୍ରୋହରେ ଉଭା ହୋଇଛି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସିଧାସଳଖ ଟାର୍ଗେଟ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ନିଜସ୍ବ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେହି ନୁହେଁ। ଏହି ବିବାଦର ମୂଳରେ କଲ୍ୟାଣ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କୁ ଲୋକସଭାରେ ଦଳର ‘ମୁଖ୍ୟ ସଚେତକ’ ଭାବରେ ପୁନଃନିଯୁକ୍ତି ରହିଛି। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦଳର ମହିଳା ଏମପିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରୋଧର ଲହରୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ମହୁଆ ମୋଇତ୍ରା ଏବଂ କଲ୍ୟାଣ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବିବାଦ ପୁଣି ଥରେ ଉଗ୍ର ରୂପ ନେଇଛି, ଯାହା ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ଯେ ଟିଏମସି ଦୁଇଟି ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇପାରେ। ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କାଲିଘାଟରେ ଡକାଯାଇଥିବା ଏକ ସମ୍ପ୍ରତିକ ବୈଠକରେ ଅନେକ ଏମପିଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ଯେ ‘ଦିଦିଙ୍କ’ ଗଡ଼ ଭିତରେ ସବୁକିଛି ଠିକ ନାହିଁ।
ମିଡ଼ିଆ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ମମତା ବାନାର୍ଜୀ କାଲିଘାଟରେ ତାଙ୍କ ବାସଭବନରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଠକ ଡାକିଥିଲେ। ଏହି ବୈଠକର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଦଳର ପରାଜୟ ସମୀକ୍ଷା କରିବା; ତଥାପି, ଆଲୋଚନା ଖୁବ ଶୀଘ୍ର କଲ୍ୟାଣ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା। ମମତା କାକୋଲି ଘୋଷ ଦସ୍ତିଦାରଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ କଲ୍ୟାଣ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ ସଚେତକ ଭାବରେ ପୁନଃନିଯୁକ୍ତି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଦଳର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସେହି ମହିଳା ଏମପିମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅପମାନ ଭାବରେ ମନେ କରନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ କଲ୍ୟାଣ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଆଚରଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଆପତ୍ତି ଉଠାଇଥିଲେ।
ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସରେ ଯଥେଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟକ ମହିଳା ଏମପି ଅଛନ୍ତି; ତଥାପି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କଲ୍ୟାଣ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ପସନ୍ଦ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରି ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଅନେକ ମହିଳା ଏମପି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ କଲ୍ୟାଣ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କାମ କରିବାକୁ ଅସହଜ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି। ଏମପିମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ କଲ୍ୟାଣ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ତାଙ୍କ ମହିଳା ସହକର୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଚରଣ ପ୍ରାୟତଃ ଅସମ୍ମାନଜନକ। ଏହି ଉଷ୍ମ ଅସନ୍ତୋଷ ଏବେ ଏକ ସଂଗଠିତ ବିଦ୍ରୋହରେ ପରିଣତ ହେଉଥିବା ପରି ମନେ ହେଉଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଦଳର ହାଇକମାଣ୍ଡଙ୍କ ଚିନ୍ତା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।
ଏହି ବିବାଦ କୌଣସି ନୂତନ ଘଟଣା ନୁହେଁ। ଗତ ବର୍ଷ, ମହୁଆ ମୋଇତ୍ରା ଏବଂ କଲ୍ୟାଣ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଉଷ୍ମ ସାର୍ବଜନୀନ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। କଲ୍ୟାଣ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗମ୍ଭୀର ଅଭିଯୋଗ ଆଣି ମହୁଆ ତାଙ୍କୁ ‘ମହିଳା ବିରୋଧୀ’ ଏବଂ ‘ହତାଶ’ ବ୍ୟକ୍ତି ବୋଲି କହିଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ଏକ ବିବାଦୀୟ ବୟାନରେ ମହୁଆ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ, ‘ତୁମେ ଘୁଷୁରୀ ସହିତ ଲଢ଼ିବ ନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ କେବଳ ମଇଳା ହୋଇଯାଅ, ଏବଂ ଘୁଷୁରୀ ଏହାକୁ ଉପଭୋଗ କରେ।’ ଏହି କ୍ରୋଧର ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ କଲ୍ୟାଣ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପଦବୀରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା; ତଥାପି, ତାଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଏବେ ନିଆଁରେ ଘିଅ ଢାଳିବା ପାଇଁ କାମ କରିଛି।
ନିର୍ବାଚନ ପରାଜୟର କାରଣ ଜାଣିବା ପାଇଁ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଡକାଯାଇଥିବା ବୈଠକରେ ଅନୁପସ୍ଥିତ ରହିଥିବା ଏମପିଙ୍କ ତାଲିକା ବ୍ୟାପକ। ଦେବ (ଦୀପକ ଅଧିକାରୀ), ରଚନା ବାନାର୍ଜୀ, କୋଏଲ ମଲ୍ଲିକ, ବାବୁଲ ସୁପ୍ରିୟୋ ଏବଂ ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କ ପରି ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏହି ସମାବେଶରେ ଅନୁପସ୍ଥିତ ଥିବାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଜଣାପଡ଼ୁଛି। ଯଦିଓ ଦଳୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ଦାବି କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ନେତାମାନେ ଯୋଗଦେବାରେ ଅସମର୍ଥତା ବିଷୟରେ ପୂର୍ବରୁ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ, ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି ଯେ ଏହି ଅନୁପସ୍ଥିତି କେବଳ ସଂଯୋଗ ନୁହେଁ, ବରଂ ନେତୃତ୍ୱ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କର ଅସନ୍ତୋଷ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିବାର ଏକ ଜାଣିଶୁଣି ଉପାୟ।
ନିର୍ବାଚନ ପରାଜୟ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କୁ ପଛକୁ ଠେଲି ଦେଇଛି। ଅଭିଷେକ ବାନାର୍ଜୀ, ସୁଦୀପ ବାନାର୍ଜୀ ଏବଂ ଡେରେକ ଓ’ବ୍ରାଏନ ପରି ଦଳର ପ୍ରମୁଖ ନେତାମାନେ ବୈଠକରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରାଥମିକ ଧ୍ୟାନ ‘ତଥ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ’ ଉପରେ ରହିଥିଲା। ପରାଜୟର ମୂଳ କାରଣଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ପାଇଁ ଦଳ ତିନୋଟି ସ୍ବତନ୍ତ୍ର କମିଟି ଗଠନ କରିଛି। ଏହି କମିଟିଗୁଡ଼ିକର ନେତୃତ୍ୱ ନେବେ ସମିରୂଲ ଇସଲାମ, ଡୋଲା ସେନ ଏବଂ ପ୍ରସୁନ ମୁଖାର୍ଜୀ। ଏହି ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ କେଉଁଠାରେ ତ୍ରୁଟି ଘଟିଛି ଏବଂ ଦଳୀୟ କର୍ମୀଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ କିପରି କ୍ଷୟ ହୋଇଛି ତାହା ସଠିକ ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ଭୂମି ରିପୋର୍ଟ ସଂଗ୍ରହ କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।
ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ମତ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଯଦି ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ତାଙ୍କ ମହିଳା ଏମପିମାନଙ୍କ ଅଭିଯୋଗକୁ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ସମାଧାନ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଟିଏମସି ଏକ ବଡ଼ ଭୂଲମ୍ବ ବିଭାଜନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇପାରେ। ଲୋକ ସଭା ମଧ୍ୟରେ, ଏମପିମାନଙ୍କର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏକ ସ୍ବାଧୀନ ପଥ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। କଲ୍ୟାଣ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ସାର୍ବଜନୀନ ପ୍ରତିଛବି ଏବଂ ତାଙ୍କର ବିବାଦୀୟ ବୟାନ ଦଳ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଦାୟିତ୍ୱ ଏକ ପ୍ରକୃତ ବିବାଦର ଅସ୍ଥି ପାଲଟିଛି। ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସିହ୍ନାଙ୍କ ପରି ନେତାମାନେ ବୈଠକରେ ଯେଉଁଭଳି ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ସେଥିରୁ ଜଣାପଡୁଛି ଯେ ଦଳ ଗଭୀର ଭାବରେ ବିଭାଜିତ: ଗୋଟିଏ ପଟେ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ପୁରୁଣା ପ୍ରହରୀ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟପଟେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ଦାବି କରୁଥିବା ନୂତନ ମୁହଁ।
ଆଗାମୀ ସଂସଦୀୟ ଅଧିବେଶନ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ମୁଖ୍ୟ ସଚେତକଙ୍କ ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପଡ଼େ। ଯଦି ଦଳର ଏମପିମାନେ ନିଜସ୍ବ ସଚେତକଙ୍କ କଥା ଶୁଣନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ସଂସଦରେ ଟିଏମସିର ସ୍ଥିତି ଉପହାସର ବିଷୟ ହୋଇପାରେ। ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ପାଇଁ, ଏହା ଏକ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ: ଗୋଟିଏ ପଟେ, ତାଙ୍କୁ ବଙ୍ଗଳାରେ ହରାଇଥିବା ଭୂମି ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ପଡିବ, ଏବଂ ଅନ୍ୟପଟେ, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଦଳର ଏମପିମାନଙ୍କୁ ଏକତା ରଖିବାକୁ ପଡିବ। ‘ଦିଦି’ ଏହି ସଙ୍କଟକୁ ଏଡାଇ ପାରିବେ କି ନାହିଁ ତାହା ଆଗାମୀ ସପ୍ତାହଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବ।