ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୭।୫: ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ନୂତନ ଚେତାବନୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ନିରନ୍ତର ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡୁଛି ଯେ ଆଗାମୀ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ଉଷ୍ଣକଟିବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ବିକଶିତ ହେଉଥିବା ଏଲ ନିନୋ ଯଥେଷ୍ଟ ତୀବ୍ର ହେବ।
ଏହା ରେକର୍ଡରେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲ ନିନୋ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଏପରି ଘଟଣା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଅଭୂତପୂର୍ବ ଗରମ ଲହରୀ ଏବଂ ଜଳବାୟୁ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ଭୟକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ପୂର୍ବାନୁମାନଠାରୁ ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ସଙ୍କେତ ମଧ୍ୟରେ, ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠ ଅବସ୍ଥାର ତଦାରଖ ଆହୁରି ତୀବ୍ର କରାଯାଇଛି।
ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ, ଯେପରିକି ଆମେରିକାର ପାଣିପାଗ ସଂସ୍ଥା NOAA ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ, ଏହି ବିକଶିତ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିରନ୍ତର ଏବଂ ନିକଟତର ନଜର ରଖିଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, BBC ର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ଦ୍ଧିତ ପ୍ରମାଣ ରହିଛି ଯେ ଏଲ ନିନୋ ପରିସ୍ଥିତି ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ଦେଖାଦେଇପାରେ, 2026 ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ଏହା ଆହୁରି ତୀବ୍ରତର ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
ବର୍ତ୍ତମାନ, ପରିସ୍ଥିତି ଅନିଶ୍ଚିତ ରହିଛି, ଯଦିଓ ଏହାକୁ ନିକଟରୁ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ଭାବରେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଉଛି। NOAA ରିପୋର୍ଟ କରିଛି ଯେ, ଏହି ମେ ମାସରେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ତାପମାତ୍ରା ସ୍ବାଭାବିକ ଅପେକ୍ଷା 0.5 ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ ଅଧିକ ରହିଛି। ଏହି ଉଷ୍ମ ପରିସ୍ଥିତି ସମଗ୍ର ମୌସୁମୀ ଋତୁରେ ଜାରି ରହିପାରେ। ଗତ ମାସରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ପୂର୍ବାନୁମାନରେ, ଏହି ପରିସ୍ଥିତିର ସମ୍ଭାବନା ୬୧% ଥିଲା; ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୮୨% କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ର ମୁଖ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ମହାପାତ୍ର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ। ଫଳସ୍ବରୂପ, ଦେଶ ଭିତରେ ମରୁଡ଼ିର ବିପଦ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୀମାକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଏଲ ନିନୋ ପରିସ୍ଥିତି ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସୂଚକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ପାଣିପାଗ ବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସାଧାରଣତଃ ଅପେକ୍ଷା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଘଟୁଛି।
ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳ ସମ୍ପ୍ରତି ଶୀତଳ ଲା ନିନା ପରିସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ ଏକ ଚକ୍ରରୁ ବାହାରି ଆସିଛି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି ଉଷ୍ମ ହେଉଛି। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏପରି ଦ୍ରୁତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟେ ନାହିଁ। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଏହି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଉଷ୍ମତା ଏକ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲ ନିନୋ ପ୍ୟାଟର୍ନର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିପାରେ।
ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲ ନିନୋ ଘଟଣା ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର ନିନୋ 3.4 ସୂଚକାଙ୍କ ବ୍ୟବହାର କରି ମାପ କରାଯାଏ। ନିନୋ 3.4 ସୂଚକାଙ୍କ ହେଉଛି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷେତ୍ର ଯାହାକୁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠ ତାପମାତ୍ରାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ଐତିହାସିକ ହାରାହାରି ସହିତ ସେମାନଙ୍କୁ ତୁଳନା କରନ୍ତି।
ଯେତେବେଳେ ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠ ତାପମାତ୍ରା 1.5ଂC ଅତିକ୍ରମ କରେ, ଫଳସ୍ବରୂପ ଏଲ ନିନୋ ଘଟଣା ଏକ ‘ଶକ୍ତିଶାଳୀ’ କିମ୍ବା ‘ସୁପର ଏଲ ନିନୋ’ ଭାବରେ ବର୍ଗୀକୃତ ହୁଏ। ବର୍ତ୍ତମାନର ପୂର୍ବାନୁମାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ବର୍ଷର ଅବଶିଷ୍ଟ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ତାପମାତ୍ରା 2ଂC ରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ। କିଛି ପୂର୍ବାନୁମାନ ଅନୁଯାୟୀ, ତାପମାତ୍ରା 2.5ଂC ଅତିକ୍ରମ କରିବାର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ସୂଚିତ କରେ। ଯଦି ଏହା ଘଟେ, ତେବେ ଏହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲ ନିନୋ ଘଟଣା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବରେ ସ୍ଥାନ ପାଇବ।
ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନୁହେଁ; ସାଧାରଣତଃ, ଏହା ବିଶ୍ୱ ପାଣିପାଗ ଢାଞ୍ଚାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ଏହାର ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ପରିଣାମ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରାରେ ବୃଦ୍ଧି।
ବିଭିନ୍ନ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏଲ ନିନୋ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର କିଛି ଅଂଶରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଏବଂ ବନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର ଏହି ଘଟଣା ଦ୍ୱାରା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳ। ମରୁଡ଼ି ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ ପାଇପାରେ, ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳର ଚାଷଜମି ବନ୍ୟା ଯୋଗୁ କ୍ଷତି ସହିପାରେ।
ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଆକଳନ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏଲ ନିନୋ ଗୁରୁତର ମାନବିକ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଏଲ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ପାଣିପାଗ ଢାଞ୍ଚାଠାରୁ ବହୁତ ଦୂରରେ ବ୍ୟାପିଛି; ଏହାର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଭାବ ଖାଦ୍ୟ ମୂଲ୍ୟ, ପରିବହନ ଏବଂ ଜଳ ଉପଲବ୍ଧତା ଭଳି ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ସୂଚାଇଛି ଯେ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ଜଡିତ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇପାରେ, କାରଣ ଏଲ ନିନୋ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି – ଏକ ଧାରା ଯାହା ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଲହରୀ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ। ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ, ଯାହା ଧନୀ ପ୍ରତିପକ୍ଷଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଗରିବ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଅସମାନ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ।