ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୧।୨: ଲଟେରୀକୁ ନେଇ ବଙ୍ଗଳବାର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ଲଟେରୀ ଉପରେ ଟିକସ ଲଗା ହେବ କି ନାହିଁ ଏନେଇ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟଳୟ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି, ଟିକସ ଲଗାଇବା ଅଧିକାର କେବଳ ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନଙ୍କର ରହିବ। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କର ଏହା ଉପରେ ଟିକସ ଲଗାଇବାର କୌଣସି ଅଧିକାର ରହିବ ନାହିଁ।
ଏହି ରାୟ ପ୍ରଦାନ କରିବା ସମୟରେ, ବିଚାରପତି ବି.ଭି. ନାଗାରତ୍ନା ଏବଂ ସତୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଶର୍ମାଙ୍କ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଲଟେରୀ ବିତରକମାନଙ୍କ ଉପରେ ସେବା କର ଲାଗୁ କରିବାର କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଉଦ୍ୟମକୁ ଅସାମ୍ବିଧାନିକ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। କୋର୍ଟ ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସମ୍ବିଧାନ ୬୨ ଅନୁଯାୟୀ ଲଟେରୀଗୁଡ଼ିକ ‘ସଟ୍ଟାବାଜି ଏବଂ ଜୁଆ” ର ଏକ ପ୍ରକାର ଭାବରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଆସିଥାଏ।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଲଟେରୀ ବଣ୍ଟନ ଏବଂ ବିପଣନ ସହିତ ଜଡିତ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ସେବା କର ଲାଗୁ କରାଯିବା ଉଚିତ। ସରକାର ଏହାକୁ ଆର୍ଥିକ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ “ସେବା” ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିବା ଏବଂ ଏହାକୁ କରଯୋଗ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିବାକୁ ଯୁକ୍ତି ଦର୍ଶାଇଥିଲେ। ତଥାପି, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହି ଯୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ। କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏବଂ ଲଟେରୀ ବିତରକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ “ପ୍ରିନ୍ସିପାଲ ରୁ ପ୍ରିନ୍ସିପାଲ”, “ପ୍ରିନ୍ସିପାଲ ରୁ ଏଜେଣ୍ଟ” ନୁହେଁ। ତେଣୁ, ଏହା ଉପରେ ସେବା କର ଲାଗୁ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଏହି ମାମଲାଟି ଫ୍ୟୁଚର୍ ଗେମିଂ ଆଣ୍ଡ ହୋଟେଲ ସର୍ଭିସେସ ଏବଂ ସମିଟ ଅନଲାଇନ ଟ୍ରେଡ ସଲ୍ୟୁସନ୍ସ ଭଳି କମ୍ପାନୀ ବରୋଧରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାଖଲ କରାଯାଇଥିବା ଆବେଦନ ସହିତ ଜଡିତ ଥିଲା। ଏହି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ବରୁ ହାଇକୋର୍ଟରୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିଥିଲା। ଏବେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ହାଇକୋର୍ଟର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ବୈଧ କରିଛନ୍ତି।
କେରଳ, ସିକିମ, ନାଗାଲାଣ୍ଡ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଭଳି କିଛି ରାଜ୍ୟ ଲଟେରୀକୁ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ଏଥିରୁ ରାଜସୱ ପାଆନ୍ତି। ସେହି ସମୟରେ, ଗୁଜରାଟ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ବିହାର ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ଲଟେରୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷିଦ୍ଧ କରାଯାଇଛି। “ସଟ୍ଟାବାଜି ଏବଂ ଜୁଆ” ସମ୍ବିଧାନର ରାଜ୍ୟ ତାଲିକାର ୩୪ ଅନ୍ତର୍ଗତ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଆସେ। ତେଣୁ, ଯେକୌଣସି ରାଜ୍ୟ ଲଟେରୀକୁ ଅନୁମତି ଦେବ କି ନାହିଁ ତାହା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାର ରଖିଛି।
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ ଲଟେରୀ ଉପରେ ଟିକସ ଲଗାଇବାର ଏକମାତ୍ର ଅଧିକାର ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନଙ୍କର ରହିବ। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଲଟେରୀ ବିତରକମାନଙ୍କ ଉପରେ ସେବା କର ଲାଗୁ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ସେହି ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯେଉଁମାନେ ଲଟେରୀ ମାଧ୍ୟମରେ ରାଜସୱ ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି।
