ତେହରାନ/ଓ୍ବାଶିଂଟନ,୨୪।୫: ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ରବିବାର ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ସହିତ ଏକ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ପ୍ରାୟ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୋଇସାରିଛି, ଏବଂ ଆଲୋଚନା ଏବେ କେବଳ ଶେଷ ଔପଚାରିକତା ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଚୁକ୍ତି ତିନି ମାସ ଧରି ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷର ଅନ୍ତ ପାଇଁ ପଥ ପ୍ରଶସ୍ତ କରିପାରେ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା, ଇରାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା ପରେ, ଚୁକ୍ତିନାମା ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
ତାଙ୍କ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ, ଟ୍ରୁଥ ସୋସିଆଲରେ ଲେଖି, ଟ୍ରମ୍ପ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଇସ୍ରାଏଲୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ କଥା ହୋଇଛନ୍ତି, ଏକ ଆଲୋଚନା ଯାହାକୁ ସେ ବହୁତ ସକାରାତ୍ମକ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, ‘ପୃଥକ ଭାବରେ, ମୁଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ସହିତ କଥା ହୋଇଥିଲି, ଏବଂ ଏହା ବହୁତ ଭଲ ହୋଇଥିଲା। ଚୁକ୍ତିନାମାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି, ଏବଂ ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ଏକ ଘୋଷଣା କରାଯିବ।’
ଟ୍ରମ୍ପ ଏହା ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଚୁକ୍ତିନାମାର ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁନଃଖୋଲିବ। ତଥାପି, ଇରାନ ଏହି ଦାବିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିଜର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବଜାୟ ରଖିବ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ କେବଳ ସଂଘର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ସମାନ ପରିମାଣର ସାମୁଦ୍ରିକ ଯାତାୟାତକୁ ଅନୁମତି ଦେବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛି; ତେଣୁ, ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅପ୍ରତିବନ୍ଧିତ ପଥ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଶାନ୍ତି ସହିତ ଜଡିତ ବିଭିନ୍ନ ବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି ଏକ ବୁଝାମଣାପତ୍ର (MoU) ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଆମେରିକା, ଇରାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପୃକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ଅନୁମୋଦନ ପାଇବା ପରେ ହିଁ ଚୁକ୍ତିନାମା ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେବ। ଇରାନ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଜଣେ ମୁଖପାତ୍ର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆଲୋଚନାର ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ସଂଘର୍ଷର ଅନ୍ତ ଘଟାଇବା। ଏଥିରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ରୋକିବା ଏବଂ କିଛି କଟକଣାକୁ କୋହଳ କରିବା ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କରିବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ, ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଶାନ୍ତି ବାର୍ତ୍ତାରେ ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବିଷୟରେ କୌଣସି ଉଲ୍ଲେଖ ନଥିଲା। ଇରାନର ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ (IRGC) ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବିବୃତ୍ତିକୁ କେବଳ ‘ପ୍ରଚାର’ ବୋଲି ଖାରଜ କରି କହିଛନ୍ତି, ଯେ ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମ୍ପର୍କରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଚୁକ୍ତି କିମ୍ବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ହୋଇପାରି ନାହିଁ।
ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେହବାଜ ସରିଫ ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକା-ଇରାନ ଆଲୋଚନାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ପାକିସ୍ତାନରେ ହୋଇପାରେ। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଶାନ୍ତି ପଦକ୍ଷେପକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ସେ ଏହାକୁ ଏକ ‘ଅସାଧାରଣ ପ୍ରୟାସ’ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଶାନ୍ତି ବାର୍ତ୍ତାରେ ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବିଷୟରେ କୌଣସି ଉଲ୍ଲେଖ ନଥିଲା। ଇରାନର ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ (IRGC) ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟକୁ ‘ପ୍ରଚାର’ ବୋଲି ଖାରଜ କରି କହିଛି ଯେ ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମ୍ପର୍କରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଚୁକ୍ତି କିମ୍ବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ମିଳିନାହିଁ।
ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେହବାଜ ସରିଫ ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକା-ଇରାନ ଆଲୋଚନାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ପାକିସ୍ତାନରେ ହୋଇପାରେ। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଶାନ୍ତି ପ୍ରୟାସକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ସେ ଏହାକୁ ‘ଅସାଧାରଣ ପ୍ରୟାସ’ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।