ମଦ ଛାଡ଼ିଲେ ଯେଉଁ କଷ୍ଟଦାୟକ ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖା ଦେଇଥାଏ, ସେଗୁଡିକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମେଡିସିନ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ରୋଗୀ ବିନା କଷ୍ଟରେ ବା କମ୍ କଷ୍ଟରେ ମଦ ଛାଡ଼ିପାରିବ। ଏସବୁ ମେଡିସିନ୍ ଅଳ୍ପ କିଛି ଦିନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ। ସାଧାରଣତଃ ୧-୨ ସପ୍ତାହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୋଗୀକୁ ଦିଆ ଯାଇଥାଏ। ତା’ ପରେ ଏହି ମେଡିସିନ୍ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଅଧିକ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଦ ପିଉଥାଆନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଟିକେ ଅଧିକ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ମେଡିସିନ୍ ଖାଇବାକୁ ଦିଆଯାଇଥାଏ।
ଏଥିସହିତ ଅନ୍ୟ କେତେକ ମେଡିସିନ୍ ଅଛି ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକର କାମ ହେଲା ମଦ ପିଇବା ବନ୍ଦ କଲେ ରୋଗୀର ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ବା ଆସକ୍ତି ଭାବ ହୋଇଥାଏ, ତାକୁ କମ୍ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ। ଆଉ କିଛି ଔଷଧ ଅଛି ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକୁ ଖାଇଲେ ରୋଗୀ ଯଦି ମଦ ପିଏ, ତେବେ ତାର ମନକୁ ମଦ ଯେଉଁ ଖୁସି ଦେଇଥାଏ, ତାହାକୁ ଏହି ଔଷଧ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥାଏ। ଫଳରେ ରୋଗୀକୁ ମଦ ପିଇବାକୁ ଆଉ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
ଏଥିସହିତ ଆଉ କେତେକ ଔଷଧ ଅଛି ଯାହାର ବ୍ୟବହାର କଲେ ଯଦି ବ୍ୟକ୍ତି ମଦ ସେବନ କରେ, ତେବେ ବ୍ୟକ୍ତିଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଯାଏ। ଯାହାଫଳରେ ରୋଗୀ ଆଉ ମଦ ସେବନ କରେ ନାହିଁ। ସାଧାରଣରତଃ ଅନେକ ମେଡିସିନ୍ ଷ୍ଟୋରରେ ମଦ ଛାଡିବା ମେଡିସିନ ନାମରେ ଏହି ମେଡିସିନ୍ ବିକ୍ରି କରାଯାଇଥାଏ। ଘର ଲୋକମାନେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ବିନା ପରାମର୍ଶରେ ରୋଗୀକୁ ନ ଜଣାଇ ରୋଗୀର ଖାଦ୍ୟରେ ମିଶାଇକି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯାହାକି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲ୍। ଯଦି ରୋଗୀ ଅଜାଣତରେ ଏହି ମେଡିସିନ୍ ଖାଉଥିବା ସମୟରେ ମଦ ପିଇଦିଏ ତେବେ ତା’ର କେତେକ ଗମ୍ଭୀର ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖା ଦେଇପାରେ। ରୋଗୀର ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଇପାରେ। ତେଣୁ ଏପରି ଡାକ୍ତରଙ୍କ ବିନା ପରାମର୍ଶରେ ଓ ରୋଗୀର ଅଜାଣତରେ କେବେବି ଖାଦ୍ୟରେ ମିଶାଇକି ଏହି ମେଡିସିନ୍ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ତେଣୁ ମଦ ନିଶା ବନ୍ଦ ପାଇଁ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ମେଡିସିନ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଅଛି ତାହା ରୋଗୀର ଅବସ୍ଥା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ। ବେଳେ ବେଳେ ଦରକାର ପଡ଼ିଲେ ରୋଗୀକୁ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଭର୍ତ୍ତି କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।
ଔଷଧ ସହିତ ରୋଗୀକୁ ମନସ୍ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଚିକିତ୍ସା ବା କାଉନସେଲିଙ୍ଗ ଦରକାର ପଡ଼ିଥାଏ। ଯେଉଁ ରୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଖରେ ମଦ ଛାଡିବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି କମ୍ ଥାଏ, ସେମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକାର ଥେରାପି ଦିଆଯାଇଥାଏ। ଚିକିତ୍ସା ପରେ ପୁଣି ମଦ ପିଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହେଲେ ରୋଗୀ କିପରି ନିଜ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବ ସେ ନେଇ ମଧ୍ୟ ରୋଗୀକୁ କାଉନସେଲିଙ୍ଗ କରାଯାଏ।
ଏହାସହ ରୋଗୀକୁ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ ଅବଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ଉପଯୁକ୍ତ ନିଦ୍ରା, ସୁଷମ ଖାଦ୍ୟ, ମାନସିକ ଚାପରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା, ନିଜ ମନକୁ ଦୃଢ଼ ଓ ଶାନ୍ତ ରଖିବା, ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ ଓ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ ଆଦି ମଦ ନିଶାଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ।
(ଶେଷ ଭାଗ)
-ଡା. ସତ୍ୟକାମ ମହାପାତ୍ର
ମୋ : ୮୮୯୫୨୯୩୯୯୭