ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୯ା୧୨: ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ରୁପା ମୂଲ୍ୟରେ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଭାରତୀୟ ବଜାରରେ ଏହା ଏକ ନୂତନ ରେକର୍ଡ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ବେଳେ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ପାରମ୍ପରିକ ଗହଣା ଚାହିଦା ନୁହେଁ, ବରଂ ବଦଳୁଥିବା ଜଳବାୟୁ ନୀତି ଏବଂ ବୈଷୟିକ ବିପ୍ଳବ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଛି।
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯାନ (EV) ଏବଂ ସୌର ପ୍ୟାନେଲ୍ ଶିଳ୍ପରେ ରୁପାର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁଁ ଏହି ଦରବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ଏକ ସାଧାରଣ ପେଟ୍ରୋଲ ଗାଡ଼ି ତୁଳନାରେ ଗୋଟିଏ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯାନରେ ପ୍ରାୟ ୨୫ ରୁ ୫୦ ଗ୍ରାମ ରୁପା ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ଯାହା ପାରମ୍ପାରିକ ଗାଡ଼ି ଅପେକ୍ଷା ୭୦% ରୁ ଅଧିକ। ସେହିଭଳି ସୌର ପ୍ୟାନେଲର ଫୋଟୋଭୋଲ୍ଟାଇକ୍ ସେଲରେ ବିଦ୍ୟୁତ ପରିବାହୀ ଭାବେ ରୁପା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର ଶିଳ୍ପଭିତ୍ତିକ ଚାହିଦା ୧୮୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
ସୁନା ଭଳି ରୁପାର ଖନନ ସହଜରେ ବଢ଼ାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ। ବଜାରରେ ଉପଲବ୍ଧ ଅଧିକାଂଶ ରୁପା ଜିଙ୍କ୍, ତମ୍ବା କିମ୍ବା ସୀସା ଖଣିରୁ ବାଇ-ପ୍ରୋଡକ୍ଟ ଭାବେ ମିଳିଥାଏ। ଫଳରେ ଚାହିଦା ବଢ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ଯୋଗାଣ ସୀମିତ ରହୁଥିବାରୁ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।
ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ଦୀପାବଳି ଏବଂ ବିବାହ ଋତୁରେ ରୌପ୍ୟ ଗହଣା ଓ ବାସନକୁସନର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ମୂଲ୍ୟ ଅହେତୁକ ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ଗ୍ରାହକମାନେ ଏବେ ଗହଣା କିଣିବାରୁ ଦୂରେଇ ରହୁଛନ୍ତି। ବଜାର ବିଶ୍ଲେଷକଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ରୁପା ଏବେ କେବଳ ଏକ ‘ଶୋଭାବର୍ଦ୍ଧକ ଧାତୁ’ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ‘ଔଦ୍ୟୋଗିକ ଧାତୁ’ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି।
