ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୮।୧୧: ବାଂଲାଦେଶର ଗାଦିଚ୍ୟୁତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେଖ ହାସିନାଙ୍କୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଅପରାଧ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ-ବାଂଲାଦେଶ (ICT-B) ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡର ବୈଧତା ଉପରେ ଗୁରୁତର ଆଇନଗତ, ସାମ୍ବିଧାନିକ ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ ତ୍ରୁଟି ହେତୁ ବ୍ୟାପକ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ‘ଅବୈଧ, ଅସମର୍ଥନୀୟ, ଏବଂ ଲାଗୁ ହେବା ଅସମ୍ଭବ’।
କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନରେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଉଲ୍ଲଂଘନ, ସନ୍ଦେହଜନକ ନ୍ୟାୟିକ ନିଯୁକ୍ତି, ଅଭିଯୋଜକଙ୍କ ପକ୍ଷପାତିତା, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅଧିକାରକୁ ସୀମିତ କରିବା, ଅଭିଯୋଗର ତ୍ୱରିତ ସମାପନ ଏବଂ ଏକ ନିରପେକ୍ଷ ବିଚାର ପାଇଁ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ପରିବେଶ ପରି ଦୋଷ ରହିଛି ବୋଲି ସୂଚନା ମିଳିଛି।
ICT-Bକୁ ୧୯୭୩ର ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ଅପରାଧ (ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ) ଆଇନ ବଳରେ ଗଠନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ମୂଳତଃ ୧୯୭୧ ବାଂଲାଦେଶ ମୁକ୍ତି ଯୁଦ୍ଧ ସମୟର ଅପରାଧ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା।
ଅଗଷ୍ଟ ୫, ୨୦୨୪ ପରେ ଅଧ୍ୟାଦେଶ ମାଧ୍ୟମରେ କରାଯାଇଥିବା ସଂଶୋଧନଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ ଅବୈଧ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି କାରଣ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ପାଖରେ ଧାରା ୯୩ ଅନୁଯାୟୀ ଏପରି ଅଧ୍ୟାଦେଶ ଜାରି କରିବାର ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାର ନଥିଲା।
ICT-Bର ବର୍ତ୍ତମାନର ତିନିଜଣ ବିଚାରପତିଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ସାମ୍ବିଧାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛି। ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ଗୋଲାମ ମୋର୍ତୁଜା ମଜୁମଦରଙ୍କୁ ମାମଲା ଶୁଣାଣିର ଛଅ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ହାଇକୋର୍ଟ ବିଚାରପତି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।
କୌଣସି ବିଚାରପତିଙ୍କର ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ଅପରାଧିକ ଆଇନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୂର୍ବ ଅଭିଜ୍ଞତା ନାହିଁ। ଜଣେ ବିଚାରପତି ଶାଫିଉଲ ଆଲମ ମାହମୁଦଙ୍କର ବାଂଲାଦେଶ ଜାତୀୟ ପାର୍ଟି (BNP) ସହିତ ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ତାଜୁଲ ଇସଲାମଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ ଅଭିଯୋଜକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ରାଜନୈତିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ସୂଚାଉଛି।
ଜେନୋସାଇଡ୍ ପରି ଗୁରୁତର ଅଭିଯୋଗ ସତ୍ତ୍ୱେ, ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ତଦନ୍ତକୁ ମାତ୍ର ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଶେଷ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବା ଫଳରେ ରାୟ ପୂର୍ବ-ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଥିବା ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଶେଖ ହାସିନାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପସନ୍ଦର ଆଇନଜୀବୀ ନିଯୁକ୍ତିର ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯାଇଥିଲା। ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ନିଯୁକ୍ତ ଓକିଲ ମଧ୍ୟ ହାସିନାଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିନଥିବା ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ।
ରାଜନୈତିକ ମାମଲା ହୋଇଥିବାରୁ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିବାରୁ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ବିଚାର କରିବାକୁ ଆଇନ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମୌଳିକ ନ୍ୟାୟ ନୀତିର ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।
