ଷ୍ଟକହୋମ,୧୩।୧୦: ରୟାଲ ସ୍ବିଡିସ ଏକାଡେମୀ ଅଫ ସାଇନ୍ସେସ ଆଲଫ୍ରେଡ ନୋବେଲଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଅର୍ଥନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ୨୦୨୫ ସ୍ବେରିଜେସ ରିକ୍ସବ୍ୟାଙ୍କ ପୁରସ୍କାର କିମ୍ବା ଅର୍ଥନୀତିରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା କରିଛି। ଏହି ବର୍ଷ, ଜୋଏଲ ମୋର୍କି, ଫିଲିପ ଆଗିଅନ ଏବଂ ପିଟର୍ ହାୱିଟଙ୍କୁ ‘Explaining Innovation-Led Economic Growth’ ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଛି। ପୁରସ୍କାରର ଅଧା ମୋର୍କିଙ୍କୁ ‘ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପ୍ରଗତି ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପରିସ୍ଥିତି ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ’ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅଧା ଆଗିଅନ ଏବଂ ହାୱିଟଙ୍କୁ ‘ସୃଜନଶୀଳ ବିନାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ’ ପାଇଁ ମିଳିତ ଭାବରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ।
ଜୋଏଲ ମୋର୍କି ଆମେରିକାର ନର୍ଥୱେଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ। ଫିଲିପ ଆଘିଅନ ଫ୍ରାନ୍ସର କଲେଜ ଡି ଫ୍ରାନ୍ସ ଏବଂ INSEAD ଏବଂ ୟୁକେର ଲଣ୍ଡନ ସ୍କୁଲ ଅଫ ଇକୋନୋମିକ୍ସ ଆଣ୍ଡ ପଲିଟିକାଲ ସାଇନ୍ସରୁ। ପିଟର୍ ହାୱିଟ ଆମେରିକାର ବ୍ରାଉନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ। ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ ପାଇଁ ପରିସ୍ଥିତି ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୨୫ପାଇଁ ଅର୍ଥନୀତିରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।
ନୋବେଲ କମିଟି କହିଛି ଯେ ମୋର୍କି ‘ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ନବସୃଜନ ଏକ ସ୍ବୟଂ-ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପରସ୍ପରକୁ ସଫଳ କରିବାକୁ ହୁଏ, ତେବେ ଆମକୁ କେବଳ କିଛି କିପରି କାମ କରେ ତାହା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା କାହିଁକି ଘଟେ ତାହା ମଧ୍ୟ ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ।’
ଆଘିଅନ ଏବଂ ହାୱିଟ ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ ପଛରେ ଥିବା ଯନ୍ତ୍ରପାତିଗୁଡ଼ିକର ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ। ଏଥିରେ ୧୯୯୨ର ଏକ ଲେଖା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ସେମାନେ ସୃଜନଶୀଳ ବିନାଶ ନାମକ ଏକ ଗାଣିତିକ ମଡେଲ ବିକଶିତ କରିଥିଲେ। ଏହା ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ ଯେତେବେଳେ ଏକ ନୂତନ ଏବଂ ଉନ୍ନତ ଉତ୍ପାଦ ବଜାରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ପୁରୁଣା ଉତ୍ପାଦ ବିକ୍ରୟ କରୁଥିବା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ କ୍ଷତି ସହନ୍ତି।
‘ବିଜେତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଆର୍ଥିକ ବିକାଶକୁ ହାଲୁକା ଭାବରେ ନିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଆମକୁ ସୃଜନଶୀଳ ବିନାଶର ମୌଳିକ ଯନ୍ତ୍ରପାତିକୁ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ପଡିବ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ପୁଣି ସ୍ଥିରତାରେ ପଡ଼ି ନ ଯାଉ,’ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିଜ୍ଞାନ ପୁରସ୍କାର କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ହାସଲର କହିଛନ୍ତି।
Dharitri – Odisha’s No.1 Odia Daily
