ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୬।୩: ଗତକାଲି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଦେଇଥିବା ବିବୃତ୍ତିରେ, ଇରାନ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ମହମ୍ମଦ ଫଥାଲି ଇରାନ-ଇସ୍ରାଏଲ ବିବାଦରେ ଭାରତକୁ ଏକ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ମଧ୍ୟସ୍ଥି ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, ଯାହା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ହ୍ରାସ କରିବାରେ ଏକ ସକାରାତ୍ମକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବ। ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି କି ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ସହିତ ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କ ସତ୍ତ୍ୱେ ଇରାନ କାହିଁକି ଭାରତକୁ ଏତେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଛି? ପ୍ରକୃତରେ, ଇରାନର ବିଶ୍ୱାସ ଭାରତର ବହୁପାକ୍ଷିକ କୂଟନୀତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ପକ୍ଷ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିବାର କ୍ଷମତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଭାରତ ଇରାନର “ବନ୍ଧୁ” ହୋଇ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ବିରୋଧ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ, କିମ୍ବା ଇରାନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଅଲଗା କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ। ଏହି ରଣନୀତି ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱାସ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଇରାନ ଭାରତକୁ କାହିଁକି ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ୫ଟି କାରଣ…
ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ପଞ୍ଚମ ବୃହତ ଅର୍ଥନୀତି, ଏବଂ ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଏହାର ସ୍ବାଧୀନ ବୈଦେଶିକ ନୀତିରେ ରହିଛି। ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତି, ବଜାର ଆକାର ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଦକ୍ଷିଣରେ ବଢ଼ୁଥିବା ସ୍ବର ଏହାକୁ ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିଥାଏ। ଇରାନ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ଭାରତ ବଡ଼ ସ୍ତରରେ କୂଟନୀତି ପରିଚାଳନା କରିପାରିବ। ଭାରତ କୌଣସି ମହାଶକ୍ତିର ଚାପରେ ନିଜର ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରେ ନାହିଁ। କଠୋର ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସତ୍ତ୍ୱେ, ଭାରତ ସର୍ବଦା ଇରାନ ସହିତ ଆଲୋଚନାର ଖୋଲା ଚ୍ୟାନେଲ ବଜାୟ ରଖିଛି।
ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ନୀତି ସ୍ବାଧୀନ ରହିଛି। ଆମେରିକା କିମ୍ବା ଇସ୍ରାଏଲ ସହିତ ଦୃଢ଼ ସମ୍ପର୍କ ସତ୍ତ୍ୱେ, ଭାରତ ତେଲ କ୍ରୟ ଏବଂ ଚାବାହାର ଭଳି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଇରାନ ସହିତ କାମ ଜାରି ରଖିଛି। ଆମେରିକାର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସତ୍ତ୍ୱେ, ଭାରତ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିଛି ଏବଂ କେବେବି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓହରି ନାହିଁ। ଇରାନ ଏହାକୁ ଏକ ନୀତିଗତ ନୀତି ବୋଲି ବିବେଚନା କରେ ଯାହା ଚାପ ଆଗରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଏ ନାହିଁ।
ଏହା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ। ଭାରତ ଇସ୍ରାଏଲଠାରୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ଗୁପ୍ତଚର ସହଯୋଗ ପାଉଛି, ଯେତେବେଳେ ଏହାର ଆମେରିକା ସହିତ ଏକ କ୍ୱାଡ, ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ରଣନୈତିକ ସହଭାଗୀତା ଅଛି। ଇରାନ ଭାବୁଛି ଯେ ଭାରତ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସହିତ ସଚ୍ଚୋଟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବ। ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଆମେରିକା ସହିତ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କ ଇରାନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ପରି ଦୃଢ଼। ଏହି ସନ୍ତୁଳିତ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଭାରତକୁ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଭୂମିକା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ କରିଥାଏ। ଯୁଦ୍ଧ ରୋକିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଏହି କୂଟନୀତି ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବ।

