ତେହରାନ,୧୬।୪: ଇରାନ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଟୋଲ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ନୂତନ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଛି। ଏହା ଅଧୀନରେ ଓମାନ ସୀମା ନିକଟରୁ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ଟୋଲ ଆଦାୟ କରାଯିବ ନାହିଁ। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ପରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ। ଓମାନର ଆଭିମୁଖ୍ୟର ଜବାବରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି। ଓମାନ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା, ଏହା ପ୍ରାକୃତିକ ରାସ୍ତାରେ କୌଣସି ଟୋଲ ଆଦାୟ କରିବ ନାହିଁ। ଏହା ବିଶ୍ୱ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ।
ତେହରାନ ଏହାର ସୀମାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ଏହା ଓମାନ ସୀମା ନିକଟରୁ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବ ନାହିଁ। ଏହି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ବିଚାରାଧୀନ ଅଛି। ଯଦି ଯୁଦ୍ଧବିରତି ସମୟରେ ରାଜି ହୁଏ, ତେବେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ହର୍ମୁଜ ଦେଇ ସହଜରେ ଯାଇପାରିବେ।
୧. ଆମେରିକା ଆକ୍ରମଣ ଆଶଙ୍କାରେ ଇରାନ ସମଗ୍ର ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଅବରୋଧ କରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ହର୍ମୁଜ ଦେଇ ଯିବା ପାଇଁ ଇରାନର ଅନୁମତି ଆବଶ୍ୟକ। ଏଥିପାଇଁ ଇରାନ ୨ ନିୟୁତ ଡଲାର ଟୋଲ ଆଦାୟ କରେ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇରାନ ଏହି ଟୋଲ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅନୁମୋଦନ ଦେବା ପାଇଁ ଜିଦ ଧରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଏକ ନରମ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛି।
୨. ଇରାନ ୩୪ କିଲୋମିଟର ଦୀର୍ଘ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀର ଅଧିକାଂଶ ଅଂଶକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ। ଓମାନ ସୀମାରେ ଥିବା ହର୍ମୁଜର ଯେଉଁ ଅଂଶ ରହିଛି, ତାହା ଅଗଭୀର। ସେଠାରେ କମ୍ ପାଣି ରହିଛି। ତେଣୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ବଡ଼ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ କରିବା କଷ୍ଟକର ହେବ। ଇରାନ ଏହା ଜାଣେ ଏବଂ ତେଣୁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି।
ପାରସ ଉପସାଗରରୁ ଓମାନ ଉପସାଗରକୁ ଯାତ୍ରା କରିବା ପାଇଁ, ହର୍ମୁଜ ଦେଇ ଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ଯାଏ। ଏହି ରାସ୍ତା ଇରାକ, ସାଉଦି ଆରବ, କୁଏତ, ୟୁଏଇ ଏବଂ କାତାର ଭଳି ଦେଶ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ଏସିଆ ଏବଂ ୟୁରୋପର ଅଧିକାଂଶ ଦେଶକୁ ମଧ୍ୟ ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣ କରାଯାଏ।
ଏହି କାରଣରୁ ଯେତେବେଳେ ଇରାନ ଏହି ରାସ୍ତାକୁ ଅବରୋଧ କରିଥିଲା, ଏହା ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ହଇଚଇ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଇରାନ ପାରସ ଉପସାଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ ୪ଟି ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଦେଇ ଏହି ରାସ୍ତାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ।