ଇଂରାଜୀରେ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଉକ୍ତି ଅଛି ‘There are no permanent enemies, and no permanent friends, only permanent interests’। ଏହି ଉକ୍ତି ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ଭଲ ଭାବରେ ଫିଟ ହୁଏ, କାରଣ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ, ଯେଉଁମାନେ ଗୋଟିଏ ସମୟରେ ପରସ୍ପରର ସବୁଠାରୁ ଭଲ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ, ଆଜି ସେମାନେ ଶତ୍ରୁ ପାଲଟି ଯାଇଛନ୍ତି। ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଏହି ଦୁଇ ଦେଶ ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଥିଲେ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ ଯେ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା କେଉଁଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା? ଆସନ୍ତୁ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ବିସ୍ତାର ଭାବରେ କହିବା ଯେ ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନେ ଥରେ କୂଟନୀତି ଏବଂ ଗୁପ୍ତଚର ମାମଲାରେ ପରସ୍ପରକୁ ସହଯୋଗ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ପରସ୍ପରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ କିପରି ହେଲେ?
ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁତାର କାହାଣୀ ରାଜକୀୟ ଯୁଗର। ଯେତେବେଳେ 1948 ମସିହାରେ ଇସ୍ରାଏଲ ନିଜକୁ ଏକ ଯିହୂଦୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଘୋଷଣା କରିଥିଲା, ଇରାନ ସେହି ମୁସଲିମ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଥିଲା ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ନୀରବରେ ସୱୀକାର କରିଥିଲେ। ଇରାନର ତତ୍କାଳୀନ ଶାସକ ଶାହ ମହମ୍ମଦ ରେଜା ପହଲଭି ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲୀ ସରକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ଏବଂ ସାମରିକ ସମ୍ପର୍କ ଦୃଢ଼ ଥିଲା। ଉଭୟ ଦେଶକୁ ଆମେରିକାର ନିକଟତର ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ବହୁତ ଦୃଢ଼ ଥିଲା। ଇରାନ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ତେଲ ଯୋଗାଇ ଦେଉଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରତିବଦଳରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଇରାନକୁ ଗୁପ୍ତଚର ତାଲିମ ଏବଂ ବୈଷୟିକ ସହାୟତା ଦେଉଥିଲା। ଏହି ବନ୍ଧୁତା ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥିଲା ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାହଙ୍କ କ୍ଷମତା ଇରାନରେ ରହିଥିଲା। ଇସଲାମିକ ବିପ୍ଳବ ପରେ, ଇରାନରେ ଶାସନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲା ଏବଂ ତା’ପରେ ଦୁଇ ବନ୍ଧୁ ଶତ୍ରୁ ହୋଇଗଲେ।
ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଖୋମେନି ଇରାନରେ ଇରାନୀ ବିପ୍ଳବ ସହିତ ଶାହଙ୍କ କ୍ଷମତାର ଅନ୍ତ କରିଥିଲେ। ଖୋମେନି ଏକ ମୌଳବାଦୀ ଇସଲାମିକ ଶାସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ, ଯାହା ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଶୟତାନ ଏବଂ ଇସଲାମର ଶତ୍ରୁ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ଇରାନ ଇସ୍ରାଏଲୀ ପାସପୋର୍ଟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲା। ଇସ୍ରାଏଲୀ ସହିତ ସମସ୍ତ ସମ୍ପର୍କ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା। ଇସ୍ରାଏଲୀ ଦୂତାବାସ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ମୁକ୍ତି ସଂଗଠନ (PLO) କୁ ଏହାର ସ୍ଥାନରେ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହିପରି ଭାବରେ, ଏହି ସମ୍ପର୍କ ବନ୍ଧୁତାରୁ ଶତ୍ରୁତାରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ପରେ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଇରାନକୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିପଦ ବୋଲି ବିଚାର କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଏହିପରି ଭାବରେ, ଏକଦା ଏକାଠି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରୁଥିବା ଦୁଇ ବନ୍ଧୁ ଦେଶ ଆଜି ପରସ୍ପର ଉପରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରି ପରସ୍ପରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଂସ କରିବାରେ ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି।
