ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୩।୧୦: ଶେୟାର ବଜାରରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ସରକାରୀ କମ୍ପାନୀଗୁଡିକୁ ନେଇ ମୋଦୀ ସରକାର ଖୁବଶୀଘ୍ର ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ସରକାର ଦେଶର ୪ଟି ସରକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ନିଜ ଅଂଶଧନ (Stake) କୁ ହ୍ରାସ କରି ୭୫% କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ (Central Bank of India), ୟୁକୋ ବ୍ୟାଙ୍କ (UCO Bank), ପଞ୍ଜାବ ଆଣ୍ଡ ସିନ୍ଧ ବ୍ୟାଙ୍କ (Punjab & Sind Bank) ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଆନ ଓଭରସିଜ ବ୍ୟାଙ୍କ (Indian Overseas Bank) ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ସରକାରଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଫଳରେ ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡିକ ୨୫% ଶେୟାର ସାଧାରଣ ନିବେଶକ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶେୟାରଧାରକଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ। ଜାଣନ୍ତୁ ସରକାର ଏପରି କାହିଁକି କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ନିବେଶକଙ୍କ ଉପରେ କ’ଣ ପ
ଏହି ଚାରୋଟି ସରକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସରକାରଙ୍କ ଅଂଶଧନ ବହୁତ ଅଧିକ ରହିଛି, ଯାହାକୁ ସେବି (SEBI) ର ନିୟମ ଅନୁସାରେ କମ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ:
ଇଣ୍ଡିଆନ ଓଭରସିଜ ବ୍ୟାଙ୍କ: ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରାୟ ୯୨.୪୪% ଅଂଶଧନ ରହିଛି।
ପଞ୍ଜାବ ଆଣ୍ଡ ସିନ୍ଧ ବ୍ୟାଙ୍କ: ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରାୟ ୯୩.୮୫% ଅଂଶଧନ ରହିଛି।
ୟୁକୋ ବ୍ୟାଙ୍କ: ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରାୟ ୯୦.୯୫% ଅଂଶଧନ ରହିଛି।
ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ: ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରାୟ ୮୧.୧୯% ଅଂଶଧନ ରହିଛି।
ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏବେ ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ସରକାରଙ୍କ ଅଂଶଧନକୁ ହ୍ରାସ କରି ୭୫% କୁ ଅଣାଯିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ପବ୍ଲିକ ଶେୟାରହୋଲ୍ଡିଂ (Public Shareholding) ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୨୫% ହୋଇଯିବ।
ସେବି (SEBI) ର ନୂତନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଶେୟାର ବଜାରରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ଯେକୌଣସି କମ୍ପାନୀ ପାଇଁ ଅତି କମରେ ୨୫% ଶେୟାର ସାଧାରଣ ନିବେଶକ (Public Shareholders) ଙ୍କ ପାଖରେ ରହିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ଇକୋନୋମିକ ଟାଇମ୍ସର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଆଗାମୀ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଚାରୋଟି ବ୍ୟାଙ୍କରେ ସାଧାରଣ ନିବେଶକଙ୍କ ଅଂଶଧନ ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବ। ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କଗୁ ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ନିକଟରୁ ବର୍ଷକର ଅତିରିକ୍ତ ସମୟ ମାଗିଛନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ ବର୍ତ୍ତମାନର ବଜାର ସ୍ଥିତିରେ QIP (Qualified Institutional Placement) ମାଧ୍ୟମରେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ୧୦% ରୁ ଅଧିକ ଅଂଶ ବିକ୍ରି କରିବା ସହଜ ନୁହେଁ।
ବ୍ୟାଙ୍କ ନିଜେ ବଜାରରୁ ପାଣ୍ଠି ସଂଗ୍ରହ କରିପାରନ୍ତି କିମ୍ୱା ସରକାର ବଜାରର ସ୍ଥିତିକୁ ଦେଖି ଅଫର୍ ଫର୍ ସେଲ (OFS) ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜ ଶେୟାର ବିକ୍ରି କରିପାରନ୍ତି। ତଥାପି, ଶେୟାର ବିକ୍ରି କରିବାର ଉପାୟ ଏବଂ ସମୟ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥିର ହେବା ବାକି ଅଛି।
ସବୁଠାରୁ ବ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ଅଂଶଧନ ହ୍ରାସ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡିକ ବେସରକାରୀ ହୋଇଯିବ କି? ସରକାରଙ୍କ ଅଂଶଧନ ହ୍ରାସ କରିବାର ଏହି ଯୋଜନାକୁ ଘରୋଇକରଣ ସହିତ ଯୋ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହାର ଅର୍ଥ ଆଦୌ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କଗୁ ମାଲିକାନା ଅଧିକାର କୌଣସି ବେସରକାରୀ କମ୍ପାନୀକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଉଛି। ଯଦିଓ ପୂର୍ୱରୁ ନୀତି ଆୟୋଗ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଆନ ଓଭରସିଜ ବ୍ୟାଙ୍କର ନାମ ଘରୋଇକରଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କଗୁ ଘରୋଇକରଣ ଉପରେ କୌଣସି ସରକାରୀ ଅନ୍ତିମ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇ ନାହିଁ।
ସରକାର ଯେତେବେଳେ ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କଗୁ ନିଜ ଶେୟାର ବିକ୍ରି କରିବେ, ସେତେବେଳେ ବଜାରରେ ଶେୟାରର ଉପଲବ୍ଧତା (Liquidity) ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣ ନିବେଶକମାନଙ୍କୁ ଏହି ସରକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁ ନିବେଶ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବ ସୁଯୋଗ ମିଳିବ।