ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ/ୱାଶିଂଟନ,୧୮।୩: ୨୦୨୬ ଫେବୃଆରୀ ଶେଷ ଭାଗରେ ଇରାନ ଉପରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ମିଳିତ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାର (Global Energy Market) ରେ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଦେଇଛି। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୯୫ଟି ଦେଶରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଦର ଆକାଶଛୁଆଁ ହୋଇଛି, ଯାହା ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି।
ଶକ୍ତି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୦୦ ଡଲାର ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଭାରତରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଦରକୁ ଅଧିକ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥିର ରଖିବା ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ। ସରକାର ଖୁବଶୀଘ୍ର ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ନେଇ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରନ୍ତି।
କେଉଁ ଦେଶରେ କେତେ ବଢ଼ିଲା ଦର? (ଟପ-୧୦ ଦେଶ)
ଗ୍ଲୋବାଲ ପେଟ୍ରୋଲ ପ୍ରାଇସେସ୍ର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, କମ୍ବୋଡିଆରେ ସର୍ବାଧିକ ୬୮% ଦର ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ନିମ୍ନରେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ୧୦ଟି ଦେଶର ତାଲିକା ଦିଆଗଲା:
| କ୍ରମାଙ୍କ | ଦେଶ | ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମୂଲ୍ୟ (USD) | ଅନ୍ତିମ ମୂଲ୍ୟ (USD) | ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରତିଶତ (%) |
| ୧ | କମ୍ବୋଡିଆ | $1.11 | $1.32 | ୬୭.୮୧% |
| ୨ | ଭିଏତନାମ | $0.75 | $1.13 | ୪୯.୭୩% |
| ୩ | ନାଇଜେରିଆ | $0.59 | $0.80 | ୩୫.୦୨% |
| ୪ | ଲାଓସ୍ | $1.34 | $1.78 | ୩୨.୯୪% |
| ୫ | କାନାଡା | $1.16 | $1.30 | ୨୮.୩୬% |
| ୬ | ପାକିସ୍ତାନ | $0.92 | $1.15 | ୨୪.୪୯% |
| ୭ | ମାଳଦ୍ୱୀପ | $0.87 | $1.04 | ୧୮.୫୪% |
| ୮ | ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ | $1.11 | $1.31 | ୧୮.୨୩% |
| ୯ | ଆମେରିକା (USA) | $0.87 | $1.01 | ୧୬.୫୫% |
| ୧୦ | ସିଙ୍ଗାପୁର | $2.16 | $2.50 | ୧୫.୬୯% |
ଆମେରିକାରେ ବି ସଙ୍କଟ:
ଆମେରିକାରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଦର ପ୍ରାୟ ୨୦% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆ ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ଏହା ଗ୍ୟାଲନ ପିଛା ୫ ଡଲାରଅତିକ୍ରମ କରିଛି, ଯାହା ଗତ ଦୁଇ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତର।
ଏସିଆ ପାଇଁ ବଡ଼ ବିପଦ:
ଜାପାନ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଭଳି ଦେଶ ସେମାନଙ୍କର ୭୦-୯୫% ତୈଳ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ଭଳି ଆର୍ଥିକ ଅନଗ୍ରସର ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏହି ବର୍ଦ୍ଧିତ ଶକ୍ତି ଖର୍ଚ୍ଚ ସମ୍ଭାଳିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ଦର ବୃଦ୍ଧିର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ:
ବିଶ୍ୱର ମୋଟ ତୈଳ ପରିବହନର ୨୦% କେବଳ ‘ହର୍ମୁଜ ’ (Strait of Hormuz) ଦେଇ ହୋଇଥାଏ। ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁ ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ଯାହା ସପ୍ଲାଏ ଚେନ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଗାଡ଼ି ଦେଇଛି।
ବଢ଼ିବ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (Inflation):
ଇନ୍ଧନ ଦର ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁ କେବଳ ଗାଡ଼ି ଚଲାଇବା ମହଙ୍ଗା ହେବ ନାହିଁ, ବରଂ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ନିତ୍ୟ ବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ଜିନିଷର ଦାମ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ଏହା ସାଧାରଣ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ବାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
