ମାନିଲା,୧୩ା୭: ଦକ୍ଷିଣ ଚାଇନା ସାଗର ଉପରେ ବେଜିଂର ଦାବିକୁ ଆମେରିକା, ବ୍ରିଟେନ୍ ସମେତ ୧୪ ଦେଶ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି। ୨୦୧୬ର ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ରାୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦକ୍ଷିଣ ଚାଇନା ସାଗର ଉପରେ ଚାଇନାର ଆଧିପତ୍ୟ ଦାବି ବେଆଇନ। ବିବାଦୀୟ ସମୁଦ୍ରରେ ବିଶୃଙ୍ଖଳିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ଥିରତା ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ବୋଲି ୧୪ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏକ ମିଳିତ ବିବୃତି ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ସେହିପରି ୨୭ ରାଷ୍ଟ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ (ଇୟୁ) ଅନ୍ୟ ଏକ ବିବୃତି ଜାରି କରି ୨୦୧୬ର ରାୟକୁ ବିବାଦର ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବୋଲି କହିଛି। ଏହି ବିବୃତିଗୁଡ଼ିକ ୨୦୧୬ ଜୁଲାଇ ୧୨ରେ ନେଦରଲାଣ୍ଡସ୍ର ହେଗ୍ସ୍ଥିତ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଦେଇଥିବା ରାୟକୁ ମନେ ପକାଇଦିଏ। ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଏବଂ ଆଇନଗତ ଭାବେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଚାଇନା ଉକ୍ତ ରାୟକୁ ଆଇନଗତ ଭାବେ ଅବୈଧ ବୋଲି ରବିବାର ପୁଣିଥରେ ଦୋହରାଇଛି। ବେଜିଂ ଉକ୍ତ ରାୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହଁି କି ସ୍ବୀକୃତି ଦେବ ନାହିଁ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି। ବିବାଦୀୟ ଜଳରାଶିରେ ବେଜିଂ ଏକ ଅଗଭୀର ଅଞ୍ଚଳକୁ କବ୍ଜା କରିବା ପରେ ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ୨୦୧୩ରେ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିଚାର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ଚାଇନା ମନା କରିଦେଇଥିଲା। ୨୦୧୬ ରାୟକୁ ବେଜିଂ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବା ସହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥରେ ନିଜ ଦାବି ଜାରି କରିଆସୁଛି। ଫଳରେ ଉକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଇନା ସହ ଫିଲିପାଇନ୍ସ, ଭିଏଟ୍ନାମ, ମାଲେସିଆ, ବ୍ରୁନେଇ ଏବଂ ତାଇଓ୍ବାନ୍ର ବାରମ୍ବାର ବିବାଦ ଦେଖାଦେଉଛି। ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲର ରାୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦକ୍ଷିଣ ଚାଇନା ସାଗରରେ ଚାଇନାର ଦାବିର କୌଣସି ଆଇନଗତ ଆଧାର ନାହିଁ ବୋଲି ଇୟୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ କହିଛନ୍ତି। ଦକ୍ଷିଣ ଚାଇନା ସାଗର ବିବାଦ ଏକ ଜଟିଳ ଆଞ୍ଚଳିକ ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଯାହା ଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ସମ୍ବଳ ସମୃଦ୍ଧ ଜଳଭାଗକୁ ନେଇ ଲାଗି ରହିଛି। ଚାଇନା ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଦାବି କରିଆସୁଛି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥ। ଏହି ରୁଟ୍ ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ହୋଇଥାଏ।