ବେଜିଂ/ଇସଲାମାବାଦ, ୧୩।୫: ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପ୍ରତି ଘଟିଥିବା ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଚୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ଚାଇନା ପାକିସ୍ତାନ ସହ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିବା ନେଇ କିଛି ରିପୋର୍ଟରେ ଦାବି କରାଯାଇଛି। ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଚାଇନା ଏହି ଯୁଦ୍ଧବିରତି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିଜର ଭୂମିକାକୁ ଉପେକ୍ଷା କରାଯାଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରିଛି।
ମେ ୧୦ରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଚୁକ୍ତି ସ୍ଥାପନ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଚାରି ଦିନର ତୀବ୍ର ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ଆସିଥିଲା। ଏହି ଚୁକ୍ତି ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାରତର ଅପରେଶନ ସିନ୍ଦୁର ପରେ ଏକ ଚୁକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ହାସଲ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପାକିସ୍ତାନର ୨୧ଟି ଆତଙ୍କବାଦୀ ଶିବିରକୁ ନଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଘୋଷଣା ହେବାର କିଛି ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ପାକିସ୍ତାନ ପକ୍ଷରୁ ଏହାର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା।
କିଛି ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଚାଇନାର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ୱାଙ୍ଗ ଇ ପାକିସ୍ତାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଇଶାକ ଦାର ଓ ଭାରତର ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରାମର୍ଶଦାତା ଅଜିତ ଡୋଭାଲଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି ଏକ ତୁରନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ତେବେ, ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଘୋଷଣା ପରେ ଚାଇନାର ଭୂମିକାକୁ ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରକାଶ୍ୟରେ ସ୍ବୀକାର ନ କରିବା ଏବଂ ଆମେରିକାର ମଧ୍ୟସ୍ଥତାକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଚାଇନାକୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିବା କୁହାଯାଉଛି।
ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ ଚାଇନା ପାକିସ୍ତାନକୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧବିରତି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିଜକୁ ବାଦ ଦେଇଥିବାରୁ ତାଗିଦ କରିଛି। ଏହାକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ଜାଣିଶୁଣି ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ତେବେ, ଏହି ଦାବିଗୁଡିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପାରି ନାହିଁ ଏବଂ ଏହା କେବଳ ଅନୁମାନ ହୋଇପାରେ।
ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧବିରତିକୁ ନିଜ ପ୍ରଶାସନର ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ବୋଲି ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପ ତାଙ୍କ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଟ୍ରୁଥ ସୋସିଆଲରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକାର ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ତୁରନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧବିରତିରେ ସହମତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ହାତିଆର କରି ସେ ଏହି ଚୁକ୍ତି ହାସଲ କରିଛନ୍ତି। ତେବେ, ଭାରତ ଏହି ଦାବିକୁ ଖଣ୍ଡନ କରି କହିଛି ଯେ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ହୋଇଛି ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ କୌଣସି ଆଲୋଚନା ହୋଇ ନାହିଁ।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଚାଇନା ପାକିସ୍ତାନର ଏକ ସର୍ବଦା ସାଥୀ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ପାକିସ୍ତାନର ଆମେରିକା ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବା ଚାଇନାକୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଘୋଷଣା ପରେ ପାକିସ୍ତାନ କିଛି ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି ଭାରତୀୟ ଆକାଶସୀମାରେ ଡ୍ରୋନ ପଠାଇଥିଲା। ଏହା ସହିତ ପାକିସ୍ତାନ ଚୀନ ସହ ଆଲୋଚନାର ଏକ ବିବୃତି ଜାରି କରିଥିଲା, ଯାହା ଚାଇନାର ସମର୍ଥନକୁ ଜୋର ଦେଇଥିଲା।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଚାଇନାର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ ସେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ପାଇଁ ସହାୟକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ। ସେହିପରି, ଚୀନ ପାକିସ୍ତାନକୁ ସାମରିକ ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗାଇ ଦେଇଥିବା ଅଭିଯୋଗକୁ ମଧ୍ୟ ଖଣ୍ଡନ କରିଛି। ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଜଟିଳ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ଥିତିସ୍ଥାପକତା ଉପରେ ଚାଇନାର ପ୍ରଭାବକୁ ଆଲୋକପାତ କରୁଛି। ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧବିରତି କେତେ ସଫଳ ହେବ ଏବଂ ଚୀନ-ପାକିସ୍ତାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କ’ଣ ହେବ, ତାହା ଦେଖିବାକୁ ବାକି ରହିଛି।
