ତେହରାନ,୧୬।୭: ବିଶ୍ୱ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ରଣନୈତିକ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁଣିଥରେ ସଂଘର୍ଷର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର ପାଲଟିଛି। ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ମାର୍ଗ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ପ୍ରାଧାନ୍ୟକୁ ନେଇ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ପୁଣି ଥରେ ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଆମେରିକାକୁ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀର ରକ୍ଷକ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସମୁଦ୍ର ମାର୍ଗ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାଲବାହୀ ଜାହାଜର ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ୨୦% ଟୋଲ ଆଦାୟ କରିବ।
ହ୍ବାଇଟ ହାଉସରେ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ଟ୍ରମ୍ପ ମଧ୍ୟ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ କଡ଼ା ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସାଉଦି ଆରବ, ୟୁଏଇ, କତାର, ବାହାରିନ ଏବଂ କୁୱେତ ଭଳି ଧନୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ଦେୟ ଦେବାକୁ ପଡିବ।
ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି, ‘ମୁଁ ଦେୟ ପାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛି କାରଣ ଆମେ ବିଶ୍ୱର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧନୀ ଅଂଶକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଛୁ, ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଆମକୁ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଛି। ଆମକୁ ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କୁ ଆମକୁ ଆବଶ୍ୟକ। ଆମର ଭେନେଜୁଏଲା ସମେତ ପ୍ରଚୁର ତେଲ ଅଛି।’ ଇରାନ ଆମେରିକାର ଏହି ଦାବିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛି। ଇରାନର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସାମରିକ ମୁଖ୍ୟାଳୟ, ଖାତମ ଅଲ-ଆନବିୟା, ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହା ଆମେରିକାର ସେନାକୁ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀର ପରିଚାଳନା ଏବଂ ପରିଚାଳନାରେ ଟିକେ ବି ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବାକୁ ଦେବ ନାହିଁ।
ଏହି ସମୟରେ, ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଆବାସ ଆରାଘଚି, ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ X ରେ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ବିବୃତ୍ତି ଉପରେ କଟାକ୍ଷ କରି ଲେଖିଛନ୍ତି, ‘ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଠିକ କହିଛନ୍ତି। ଯିଏ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ମାଲବାହୀ ଜାହାଜର ସୁରକ୍ଷିତ ପଥ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ, ତାଙ୍କୁ ଏହି ସେବା ପାଇଁ ଦେୟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଇରାନ ସର୍ବଦା ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀର ରକ୍ଷକ ରହିଆସିଛି ଏବଂ ସର୍ବଦା ରହିବ।’
ଆରାଘଚି ଆହୁରି ବ୍ୟଙ୍ଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାବି କରାଯାଇଥିବା 20 ପ୍ରତିଶତ ଟିକସ ଅତ୍ୟଧିକ, ଏବଂ ଇରାନ ଏହି ମାମଲାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରପେକ୍ଷ ରହିବ। ଏହି ବାକ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ, ଭୂମିରେ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ଖରାପ ହେଉଥିବା ପରି ମନେ ହେଉଛି। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଆମେରିକା ଆକ୍ରମଣର ଜବାବରେ, ଇରାନ ଡ୍ରୋନ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ସହିତ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି।
ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଆଇନଗତ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି। ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ସାମୁଦ୍ରିକ ପରିବହନ ତଦାରଖ କରୁଥିବା ଜାତିସଂଘ ସଂସ୍ଥା, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ସଂଗଠନ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ଦୃଢ଼ ବିରୋଧ କରିଛି। IMOର ଜଣେ ମୁଖପାତ୍ରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ରୁଟ ଉପରେ ଏପରି ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଟୋଲ ଲାଗୁ କରିବାର କୌଣସି ଆଇନଗତ ଆଧାର ନାହିଁ।
ଜାହାଜ ଶିଳ୍ପ ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହାକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର ଏକ ଖୋଲା ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ଜାତିସଂଘର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେକୌଣସି ଦେଶକୁ ଏହାର ଉପକୂଳଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୨୨ କିଲୋମିଟର ସମୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଛି। ଏହାର ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ବିନ୍ଦୁରେ, ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଇରାନ ଏବଂ ଓମାନର ଆଞ୍ଚଳିକ ଜଳ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ବୈଷୟିକ ଭାବରେ, ଇରାନ ଏବଂ ଓମାନ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି।
ଜାତିସଂଘର ସମୁଦ୍ର ଆଇନର ଧାରା 38 ବିଶ୍ୱ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶ୍ୱର 100 ରୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥ ଦେଇ ଅବାଧରେ ଯିବାର ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରେ।