ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୩।୪: ଦେଶର ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ନିକଟ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଏବଂ ତାଲିମ ପରିଷଦ (NCERT)କୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ‘ଡିମ୍ଡ-ଟୁ-ବି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ’ର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ସହିତ, NCERT ର ଭୂମିକା ଆଉ କେବଳ ସ୍କୁଲ ପାଇଁ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ; ବରଂ, ଏହା ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ସଶକ୍ତ ହେବ।
୨ ଜାନୁଆରୀ, ୨୦୨୬ ଠାରୁ NCERT କୁ ଏକ ଡିମ୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା ତୀବ୍ର ହୋଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ବହୁଳ ଭାବରେ ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି ଯେ ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଏବଂ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆସନ୍ନ। ପ୍ରାୟ ତିନି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର NCERT ର କାର୍ଯ୍ୟ ପରିସରକୁ ବିସ୍ତାର କରିବା ପାଇଁ ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ସଙ୍କେତ ଦେଇଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ସେହି ନିଷ୍ପତ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରି, ସଂଗଠନକୁ ଏକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପରି ସ୍ବାୟତ୍ତତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଏହି ନୂତନ ସ୍ଥିତି ଅନୁଯାୟୀ, NCERT କୁ ନିଜର ଡିଗ୍ରୀ, ଡିପ୍ଲୋମା ଏବଂ ସାର୍ଟିଫିକେଟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ପରିଚାଳନା କରିବାକୁ ଅଧିକାର ଦିଆଯିବ – ବିଶେଷକରି ଶିକ୍ଷକ ତାଲିମ, ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଏବଂ ଶିକ୍ଷାଗତ ଗବେଷଣା ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ।
ଏହି ସରକାରୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ, NCERT ଏବେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅନୁଦାନ ଆୟୋଗ (UGC) ର ନିୟାମକ ପରିସରକୁ ଆସିଛି। ଏହା ବୁଝାଏ ଯେ ଏହାର ସମସ୍ତ ଶିକ୍ଷାଗତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ UGC ର ନିୟମ ଏବଂ ଗୁଣାତ୍ମକ ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ ପରିଚାଳିତ ହେବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହାର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଆହୁରି ଦୃଢ଼ ହେବ।
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦେଶ ଭିତରେ ଶିକ୍ଷକ, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଗବେଷଣାକୁ ଏକ ନୂତନ ଦିଗଦର୍ଶନ ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବ। ‘ଡିମ୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ’ର ମାନ୍ୟତା ହାସଲ କରି, NCERT କେବଳ ସ୍କୁଲ ସ୍ତରରେ ନୁହେଁ ବରଂ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦେଇପାରିବ। ଏହା ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତି (NEP 2020) ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହାସଲ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି, ଯାହା ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷକ ତାଲିମ ଏବଂ ନବସୃଜନ ଉପରେ ଦୃଢ଼ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏ।
ତଥାପି, କେତେଜଣ ଶିକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି ଯେ NCERT ର ପ୍ରାଥମିକ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା, ଏବଂ ଯଦି ଏହାର ଧ୍ୟାନ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଆଡ଼କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଭାବରେ ଏହାର ମୂଳ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ବିପରୀତରେ, ଏପରି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଏହି ସମ୍ପ୍ରସାରଣ NCERT ର କ୍ଷମତାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବ।
NCERT ଅଧିକାରୀମାନେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ ଡିଜିଟାଲ ଶିକ୍ଷା, କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ଏବଂ ଶିକ୍ଷାଗତ କୌଶଳ ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ନୂତନ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ଆରମ୍ଭ କରାଯିବ। ଏହା ସାରା ଦେଶର ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଛାତ୍ରୀଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଆଧୁନିକ ଏବଂ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଶିକ୍ଷା ପାଇବାର ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବ। ସାମଗ୍ରିକ ଭାବରେ, NCERT କୁ ‘ଡିମ୍ଡ ୟୁନିଭରସିଟି’ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନକୁ ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଭାବରେ ସ୍ବାଗତ କରାଯାଉଛି। ଆଗାମୀ ସମୟରେ, ଏହି ବିସ୍ତାରିତ ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ କେତେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ଏହାର ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରୁଛି ତାହା ଦେଖିବା ଆକର୍ଷଣୀୟ ହେବ।
