ସାରା ଦେଶରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ ଓ ପ୍ରବଳ ଗରମ ଯୋଗୁ ଲୋକେ ହାହୁତାଶ ହେଉଛନ୍ତି। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଘରକୁ ଭିତରୁ ଥଣ୍ଡା ରଖିବା ପାଇଁ ଲୋକେ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଆପଣାଉଛନ୍ତି। ଏସବୁ ମଧ୍ୟରେ ଛାତ ଉପରେ ଚୂନ କିମ୍ବା ଧଳା ରଙ୍ଗର (ସଫେଦ ପେଣ୍ଟ) ପ୍ରଲେପ ଦେବା ଏକ ପୁରୁଣା ଏବଂ ବେଶ ଜନପ୍ରିୟ ତରିକା। ଅନେକ ଲୋକ ଦାବି କରନ୍ତି ଯେ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଘରର ତାପମାତ୍ରା କମିଯାଏ ଏବଂ ଏସି-କୁଲରର ଆବଶ୍ୟକତା ମଧ୍ୟ କମ ପଡ଼ିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ କଣ ଗୋଟିଏ ଧଳା ରଙ୍ଗର ଆସ୍ତରଣ ଗରମ କମାଇପାରେ? ଏହାର ଉତ୍ତର ବିଜ୍ଞାନରେ ଲୁଚି ରହିଛି।
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଧଳା ରଙ୍ଗ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣକୁ ବହୁ ପରିମାଣରେ ପ୍ରତିଫଳିତ(Reflect) କରିଦେଇଥାଏ। ସାଧାରଣ କଂକ୍ରିଟ ଛାତଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉତ୍ତାପକୁ ଶୀଘ୍ର ଶୋଷି ନିଅନ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଘର ଭିତରର ଗରମ ବଢ଼ିଯାଏ। ଅପରପକ୍ଷରେ, ଛାତରେ ଲଗାଯାଇଥିବା ଧଳା ଚୂନ କିମ୍ବା ରିଫ୍ଲେକ୍ଟିଭ ପେଣ୍ଟ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକର ଏକ ବଡ଼ ଭାଗକୁ ପୁଣି ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଫେରାଇ ଦେଇଥାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ଛାତ ଅଧିକ ଗରମ ହୁଏନାହିଁ ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଘର ଭିତରେ ବି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ସେଥିପାଇଁ ପୁରୁଣା ସମୟରେ ଗାଁ ଓ ଛୋଟ ସହରରେ ଲୋକେ ଗରମରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ଘର ଛାତରେ ଚୂନ ଲଗାଉଥିଲେ।
ଏକ୍ସପର୍ଟଙ୍କ ମତରେ, ଯଦି ସଠିକ ଭାବରେ ଛାତରେ ଧଳା କୋଟିଂ କରାଯାଏ, ତେବେ ଘର ଭିତରର ତାପମାତ୍ରା ୨ ରୁ ୫ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମ ଅନୁଭୂତ ହୋଇପାରେ। ବିଶେଷ କରି ଯେଉଁମାନେ ଟପ ଫ୍ଲୋର ବା ସବୁଠୁ ଉପର ମହଲାରେ ରହୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହାର ସିଧାସଳଖ ଫାଇଦା ମିଳେ; କାରଣ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଗରମ ଛାତ ଦେଇ ହିଁ ଘର ଭିତରକୁ ଆସିଥାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଛାତ ଥଣ୍ଡା ରହିବା ଦ୍ୱାରା ଏସି ଏବଂ କୁଲର ଉପରେ ଚାପ କମିଥାଏ, ଯାହା ଫଳରେ ବିଜୁଳି ବିଲ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ।
ଛାତରେ ସାଧାରଣ ଚୂନ ଲଗାଇବା ସବୁଠୁ ଶସ୍ତା ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଉପାୟ। ଏହା କିଛି ମାତ୍ରାରେ ଗରମ ତ କମାଏ, କିନ୍ତୁ ବର୍ଷା ଓ ଖରା ଯୋଗୁଁ ଏହା ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ଖରାପ ହୋଇଯାଏ। ଅନ୍ୟପଟେ, ଆଜିକାଲି ବଜାରରେ ବିଶେଷ ଧରଣର “କୁଲ ରୁଫ ପେଣ୍ଟ” (Cool Roof Paint) ବା *”ହିଟ ରିଫ୍ଲେକ୍ଟିଭ ପେଣ୍ଟ” ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଛି। ଏଥିରେ ଏମିତି କିଛି କେମିକାଲ ଥାଏ ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉତ୍ତାପକୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବେ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ସାଧାରଣ ଚୂନ ତୁଳନାରେ ଏହା ବହୁତ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟିକିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଦାମ ଟିକେ ଅଧିକ।
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଯେଉଁ ଘରର ଛାତ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ପଡ଼ିଥାଏ ଏବଂ ତା’ ଉପରେ ଆଉ କୌଣସି ମହଲା ନଥାଏ, ସେଠାରେ ଏହି ଉପାୟ ବେଶ କାମ ଦିଏ। କଂକ୍ରିଟ ଛାତ ଥିବା କୋଠାଗୁଡ଼ିକରେ ଧଳା ରଙ୍ଗ ଦେବା ଦ୍ୱାରା ଗରମରୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳେ। ତେବେ ଯଦି ଘରେ ବାୟୁ ଚଳାଚଳ (Ventilation) ବ୍ୟବସ୍ଥା ଖରାପ ଥାଏ କିମ୍ବା ଚାରିପାଖର କାନ୍ଥ ଅଧିକ ଗରମ ହେଉଥାଏ, ତେବେ କେବଳ ଛାତରେ ପେଣ୍ଟ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ୟା ଦୂର ହେବ ନାହିଁ।
ଗରମ କମାଇବା ପାଇଁ କେବଳ ଧଳା ପେଣ୍ଟ ଉପରେ ନିର୍ଭର ନ କରି ଅନ୍ୟ କିଛି ଉପାୟ ଆପଣାଇବାକୁ ମଧ୍ୟ ଏକ୍ସପର୍ଟମାନେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯେମିତିକି…
* ଛାତ ଉପରେ ଗଛ କୁଣ୍ଡ ବା ଗମଲା ରଖିବା।
* ଗ୍ରୀନ ନେଟ (Green Net) ବା ସବୁଜ ଜାଲି ବାନ୍ଧିବା।
* ୱାଟରପ୍ରୁଫ କୁଲ କୋଟିଂ କରିବା।
* ଘର ଭିତରେ ଭଲ ଭେଣ୍ଟିଲେସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଖିବା।
* ଝରକାରେ ମୋଟା ପରଦା, ସନ୍ ଫିଲ୍ମ ଲଗାଇବା ଏବଂ ସଞ୍ଜ ବେଳେ କ୍ରସ ଭେଣ୍ଟିଲେସନ (ଉଭୟ ପଟରୁ ପବନ ଚଳାଚଳ) କରାଇବା ଦ୍ୱାରା ଘର ଥଣ୍ଡା ରହିଥାଏ।
Dharitri – Odisha’s No.1 Odia Daily