ଭାରତରେ ଜାତି, ଧର୍ମ, ବର୍ଣ୍ଣ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ଏହି ଅନନ୍ୟ ପରମ୍ପରା ଭାରତକୁ ଅନ୍ୟ ଦେଶଠାରୁ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର କରେ। ଭାରତରେ ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କୃତିର ଲୋକମାନେ ରୁହନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ପୋଷାକ, ଖାଦ୍ୟପେୟ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ।
ଆଜି ଏମିତି ଏକ ଜନଜାତି ବିଷୟରେ କହିବୁ, ଯେଉଁଠାରେ ବିବାହ ପରେ କନ୍ୟା ବର ଘରକୁ ଯାଏ ନାହିଁ; ବରଂ ବର କନ୍ୟା ସହିତ ରହିବାକୁ ଆସିଥାନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରଥା ମେଘାଳୟର ଖାସି ଜନଜାତି ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଏହା ଏକ ମାତୃକୈନ୍ଦ୍ରିକ ସମାଜ, ଯେଉଁଠାରେ ବଂଶ ମା’ଙ୍କ ନାମରେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ସେମାନଙ୍କ ମାତାପିତାଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ପ୍ରାଥମିକ ଅଧିକାର ଅଛି। ପୁଅ ଏବଂ ଝିଅ ଉଭୟଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନସାଥୀ ବାଛିବାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ବାଧୀନତା ଦିଆଯାଇଛି। ଖାସି ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ କୌଣସି ଯୌତୁକ ପ୍ରଥା ନାହିଁ, ଯାହା ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଏକ ଅନନ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ। ମହିଳାମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କର ବିବାହ ଭାଙ୍ଗି ପାରିବେ। ସାନ ଝିଅ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ ବହନ କରେ ଏବଂ ଘରର ସମ୍ପତ୍ତିର ମାଲିକାଣୀ।
)
ଖାସି ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୯୦୦୦୦୦। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ମେଘାଳୟରେ ରୁହନ୍ତି, ଏବଂ ଆସାମ, ମଣିପୁର ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଏକ କମ୍ ଜନସଂଖ୍ୟା ବାସ କରନ୍ତି। ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସ୍ଥାପିତ ଚାଷ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ଜୀବିକା ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ସଙ୍ଗୀତ ସହିତ ଏକ ଦୃଢ଼ ସମ୍ପର୍କ ଅଛି। ସେମାନେ ଗୀଟାର, ବଂଶୀ ଏବଂ ଡ୍ରମ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବଜାଇଥାନ୍ତି।
ଏହି ଲୋକମାନେ ମୂଳତଃ ମ୍ୟାନ୍ମାରରେ ରହୁଥିଲେ। ତା’ପରେ ସେମାନେ ସେଠାରୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇ ଭାରତର ପୂର୍ବ ଆସାମରେ ବସତି ସ୍ଥାପନ କଲେ। ଧିରେ ଧିରେ ସେମାନଙ୍କର ଜନସଂଖ୍ୟା ମେଘାଳୟରେ ବସତି ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା। ଏହି ଜନଜାତିର ଭାଷା ହେଉଛି ଖାସି।
ଖାସି ଜନଜାତି ବ୍ୟତୀତ, ମେଘାଳୟର ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଜନଜାତି (ଗାରୋ ଏବଂ ଜୈନ୍ତିଆ) ମଧ୍ୟ ସମାନ ପ୍ରଥା ପାଳନ କରନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇଟି ଜନଜାତି ମଧ୍ୟ ସମାନ ପ୍ରଥା ପାଳନ କରନ୍ତି। ବିବାହ ପରେ ବର ତାଙ୍କ ଶାଶୁଘରକୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି। ସାଧାରଣତଃ, ଭାରତରେ, ପୁଅ ଜନ୍ମକୁ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦରେ ପାଳନ କରାଯାଏ, ଯେତେବେଳେ ଖାସି ଜନଜାତିରେ, ଝିଅ ଜନ୍ମକୁ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦରେ ପାଳନ କରାଯାଏ।
