ପାରାଦୀପ,୫।୪(ସ୍ବ.ପ୍ର.): ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର ସମେତ ଦେଶର ସମସ୍ତ ବନ୍ଦର ଭିତ୍ତିକ ସହରରେ ବୁଧବାର ୬୦ ତମ ଜାତୀୟ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ଦିବସ ପାଳନ ହେବ। ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବନ୍ଦର କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଓ ସେଠାରେ ଥିବା ବ୍ୟବହାରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି। ଏବେ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ଅର୍ଥନୀତି ଜଳପଥରେ ହେଉଛି। ପାଲଟଣା ବୋଇତରୁ ଏବେ ବୃହତ୍ ପାନାମାକ୍ସ ଜାହାଜରେ ପଣ୍ୟ କାରବାର ହେଲାଣି। ନୌବାଣିଜ୍ୟ ପରମ୍ପରା ଓଡ଼ିଶାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସାଧବପୁଅମାନେ ସାତ ସମୁଦ୍ର ପାରହୋଇ ଜାଭା ସୁମାତ୍ରା ଆଦି ଦେଶ ଯାଉଥିଲେ ବୋଲି କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ବାଲିଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଆଧୁନିକ ଭାରତର ନୌବାଣିଜ୍ୟ ଦିବସ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏପ୍ରିଲ ୫ରେ ହିଁ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ। କାରଣ ଏମ୍.ଭି.ଏସ୍.ଏସ.ଲୟାଲିଟି ନାମକ ପଣ୍ୟବାହୀ ଜାହାଜ ୧୯୧୯ ଏପ୍ରିଲ ୫ ତାରିଖରେ ବମ୍ବେ ବନ୍ଦରରୁ ଛାଡ଼ି ସଫଳତାର ସହ ୟୁନାଇଟେଡ୍ କିଙ୍ଗଡମ୍(ୟୁକେ)ରେ ପହଞ୍ଚତ୍ ଥିଲା। ତାହା ଥିଲା ଦେଶର ପ୍ରଥମ ଜାହାଜ। ସେଥିପାଇଁ ଦେଶ ସ୍ବାଧୀନତା ହାସଲ ପରେ ୧୯୬୩ରୁ ସରକାର ଜାତୀୟ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି । ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର ନୌବାଣିଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।
ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ଅର୍ଥନୀତି ଓ ୭୬ ପ୍ରତିଶତ ପଣ୍ୟ ପରିବହନ ଜଳପଥରେ ହେଉଛି। ସେଥିପାଇଁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଆଇଏମ୍ଓ (ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାଶନାଲ ମେରିଟାଇମ ଅର୍ଗାନାଇଜେଶନ) ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ସବୁ ଦେଶର ସମ୍ବିଧାନ ଓ ନିୟମ ଅଲଗା। କିନ୍ତୁ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୋଟିଏ ଆଇନ ରହିଛି। ତାକୁ ଆଇଏମଓ କୁହାଯାଏ ବୋଲି ପାରାଦୀପ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାଶନାଲ କାର୍ଗୋ ଟର୍ମିନାଲ (ପିଆଇସିଟି)ମୁଖ୍ୟ ସୌଭିକ ସାହା କୁହନ୍ତି। ସମ୍ପ୍ରତି ନୌପରିବହନ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଓଡ଼ିଶାର କିଛି ସ୍ଥାନରେ ନଦୀଭିତ୍ତିକ ବନ୍ଦର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ପାରାଦୀପର ଇଫ୍କୋ କାରଖାନା ପଛ ମହାନଦୀରେ ନଦୀଭିତ୍ତିକ ବନ୍ଦର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇଛି ବୋଲି ଏ ସି ଇ କମର୍ସିଆଲ ମ୍ୟାନେଜର ଅକ୍ଷୟ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂତାର କୁହନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ସାଗରମାଳା ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ନଦୀ ସଂଯୋଗ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ପାଠ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ସେଭଳି କୌଣସି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇ ନାହିଁ। ଓଡ଼ିଶାର ଏକମାତ୍ର ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ (ଓଡ଼ିଶା ମେରିଟାଇମ ଏକାଡେମୀ)ପାରାଦୀପରେ ଅଛି। ସେଠାରେ ମାତ୍ର ବର୍ଷକୁ ୪୦ ଜଣ ପିଲା ପଢ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ଅଛି। ସେଥିରେ ଝିଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ସୁବିଧା ନାହିଁ। ଯେଉଁ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଓଡିଶା ନିଜକୁ ଗର୍ବ କରେ, ସେଠାରେ ଆଉ ନାବିକ ସୃଷ୍ଟି ନ ହେବା ପରିତାପର ବିଷୟ।
