ରାଜସ୍ଥାନ ବାଂଶୱାଡ଼ାରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ରାଲିରେ ଦଶ ମିନିଟ୍ର ଏକ ବୈଷୟିକ ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁ ସ୍କ୍ରିନ୍ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ଏତେ ଗମ୍ଭୀର ଥିଲା ଯେ, ବରିଷ୍ଠ ଆଇଏଏସ୍ ଅଧିକାରୀ ଅର୍ଚ୍ଚନା ସିଂହଙ୍କୁ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ସଚିବ ପଦ ହରାଇବାକୁ ପଡ଼ିଲା। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବିଫଳ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ କେହି ଜଣେ ଏଥିପାଇଁ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟକୁ ନେଇ ଅଜବ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। ଯଦି ୧୦ ମିନିଟ୍ର ଡିଜିଟାଲ ସମସ୍ୟା ଏତେଶୀଘ୍ର ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ତ୍ୱରାନ୍ବିିତ କରିପାରେ, ତେବେ ସରକାରଙ୍କ ଡିଜିଟାଲ ପୋର୍ଟାଲରେ କରଦାତାମାନେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ସହ୍ୟ କରୁଥିବା ବୈଷୟିକ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଆମେ କ’ଣ କହିବା? ଏହି କ୍ରମରେ ଆୟକର ପୋର୍ଟାଲ ଆରମ୍ଭରୁ ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ ବୃତ୍ତିଧାରୀମାନେ ଲଗ୍ଇନ୍ ବିଫଳତା, ପେମେଣ୍ଟ ତ୍ରୁଟି, ଧୀର ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଏବଂ ଶେଷ ତାରିଖରେ ସିଷ୍ଟମରେ ତ୍ରୁଟିକୁ ଲଗାତର ସହ୍ୟ କରିଆସିିଛନ୍ତି। ପୋର୍ଟାଲ ସହଯୋଗ ନ କରିବାରୁ କରଦାତାମାନେ ଫାଇଲିଂ କିମ୍ବା ପେମେଣ୍ଟ କରିପାରି ନଥିଲେ। ତଥାପି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ପରେ ଜରିମାନା ଜାରି ରହିଥିଲା। ଜିଏସ୍ଟି ପୋର୍ଟାଲର ‘ଅସ୍ଥାୟୀ ବୈଷୟିକ ସମସ୍ୟା’ର ଏକ ଲମ୍ବା ଇତିହାସ ଅଛି। ଏମ୍ସିଏ ପୋର୍ଟାଲରେ ମଧ୍ୟ ୟୁଜରମାନେ ସମୟ ସମୟରେ ତ୍ରୁଟି ଦେଖିବାକୁ ପାଆନ୍ତି। କୋର୍ଟଙ୍କୁ ଏକାଧିକ ଥର ଏଥିରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଛି। ବୃତ୍ତିଗତ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ସମୟସୀମା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଆସିଛନ୍ତି। ତେବେ ଲଗାତର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏପରିି ତ୍ରୁଟି ସବୁ ବାଂଶୱାଡ଼ା ଭଳି ଦାୟିତ୍ୱବୋଧତା କ୍ଷେତ୍ରରେ କମ୍ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ନିଷ୍କର୍ଷ ହେଉଛି, ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ବିଫଳତା ସେତେବେଳେ ସର୍ବାଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ ଯେତେବେଳେ ସେସବୁ ରାଜନୈତିକ ଲଜ୍ଜା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ବରଂ କରଦାତାଙ୍କୁ ଅସୁବିଧାରେ ପକାଇବା ସମୟରେ ନୁହେଁ।
ସିଏଟିଙ୍କ କଟକଣା
ବାବୁସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ବିବାଦ କେବେକେବେ ନାଟକୀୟ ଭାବେ ଖବରର ଶିରୋନାମା ହେଉଥିଲେ ବି ବେଳେବେଳେ ଆଇନଗତ ନାଟକ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଏବେ କେରଳରେ ଏଭଳି ଅଧ୍ୟାୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ (ସିଏଟି) ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଚେତାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ସିଭିଲ୍ ସର୍ଭିସ ପରିଚାଳନା କରୁଥିବା ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ଅଦରକାରୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ନିକଟରେ ଆଇଏଏସ୍ କ୍ୟାଡର ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ କେରଳର ଅବକାରୀ କମିଶନ ପଦବୀରେ ଜଣେ ଆଇପିଏସ୍ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯିବାରୁ ସମସ୍ୟା ଉପୁଜିଥିଲା। ଆଇଏଏସ୍ କ୍ୟାଡର ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରି ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲର ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲା। ସିଏଟି କ୍ୟାଡର ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା ପରେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଏକ ଆଇଏଏସ୍ କ୍ୟାଡର ପଦବୀ କେବଳ ଜଣେ ଆଇଏଏସ୍ ଅଧିକାରୀ ଦ୍ୱାରା ପୂରଣ କରାଯାଇପାରିବ। ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ପୁନଶ୍ଚ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦବୀ ଯଥା ଇନ୍ଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ଇନ୍ ଗଭର୍ନମେଣ୍ଟ (ଆଇଏମ୍ଜି)ର ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏବଂ କେରଳ ଇନ୍ଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ୍ ଲୋକାଲ ଆଡ୍ମିନିଷ୍ଟ୍ରେଶନ (କେଆଇଏଲ୍ଏ)ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପଦବୀ ଆଇଏଏସ୍ କ୍ୟାଡର ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏବଂ ଏଥିରେ ଅଣ-ଆଇଏଏସ୍ ଅଧିକାରୀ କିମ୍ବା ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଆଇଏଏସ୍ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। କ୍ୟାଡର ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ସଂସ୍ଥାଗତ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷାକରିବା, କ୍ୟାରିୟର ପ୍ରଗତି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ପଦବୀରେ ଅଦଳବଦଳକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ଗଠନ କରାଯାଇଛି। ତେବେ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଅଧିକାରୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସରକାର ପ୍ରାୟତଃ ଟିକିଏ କୋହଳ ମନୋଭାବ ପୋଷଣ କରିଥାନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ସିଭିଲ ସର୍ଭିସେସ କ୍ୟାଡର ନିୟମ ପୁସ୍ତିକାର କଥା ଉଠାଇଥାନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ ସିଏଟି ଏହାକୁ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ଚାହିଁଛନ୍ତି।
ସଚ୍ଚୋଟତା ପରୀକ୍ଷା
ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବାବୁମାନଙ୍କୁ ‘ସଚ୍ଚୋଟ ମତାମତ’ ମାଗନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଏହା ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସ୍ବଶାସନର ଏକ ସ୍ବାଗତଯୋଗ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ପ୍ରତୀୟମାନ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ପ୍ରାୟତଃ ଏକ ବୈପ୍ଳବିକ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି ମନେହୁଏ । କିନ୍ତୁ ଆମ ପ୍ରଶାସନିକ ସଂସ୍କୃତିରେ ‘ସଚ୍ଚୋଟ ମତାମତ’ ଭଳି ଖଣ୍ଡବାକ୍ୟ ସଚିବାଳୟରେ ଅନେକଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିପାରେ। ତେଲଙ୍ଗାନାରେ ଏଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏ. ରେଭନ୍ତ ରେଡ୍ଡୀ ବରିଷ୍ଠ ଆଇଏଏସ୍ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଉପରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ମତାମତ ଦେବାକୁ କହିଥିଲେ। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ପ୍ରଶାସନ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ ପ୍ରଗତିର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଏବଂ ଶାସନକୁ ସୁନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା। ବ୍ୟବସ୍ଥା ଠିକ୍ ଏହିପରି କାମ କରିବା କଥା। ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବରେ ଭାରତ ପାଇଥିବା ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟାରୀ ସରକାର ମଡେଲ ଏହି ନୀତି ଉପରେ ଗଢ଼ିଉଠିଥିଲା, ଯେଉଁଠି ବାବୁମାନେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କଥା ହୁଅନ୍ତି, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସର୍ବସାଧାରଣରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି। ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ବାବୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଫାଇଲରେ ସତର୍କତାର ସହିତ ମନ୍ତବ୍ୟ, ସୁପାରିସ ଆଦିରେ ସମନ୍ବୟ ରକ୍ଷା କରିଆସିିଛନ୍ତି। ସ୍ପଷ୍ଟତା, ଯଦିଓ ପ୍ରଶଂସନୀୟ, କେତେକ ସମୟରେ କ୍ୟାରିଅର ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ବିପଜ୍ଜନକ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇପାରେ। ତେବେ ସ୍ପଷ୍ଟ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ପାଇଁ ରେଭନ୍ତ ରେଡ୍ଡୀଙ୍କ ଆହ୍ବାନ ବାସ୍ତବରେ ପ୍ରଶାସନକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରୟାସର ଅଂଶ ମନେହୁଏ। ତେଲଙ୍ଗାନାର ନେତୃତ୍ୱ ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ନିବେଶ ଏବଂ ବିକାଶ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ସହିତ ଦ୍ରୁତ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ବୟନ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ପ୍ରଶାସନିକ ସମନ୍ବୟ ଚାହୁଁଛି। କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ପ୍ରକୃତ ପରୀକ୍ଷା ହେଉଛି ସଂସ୍କୃତିଗତ, ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ ନୁହେଁ। ବାବୁମାନେ କ’ଣ ପ୍ରକୃତରେ ନିଜ ମତାମତ ଦେବେ? ବ୍ୟବସ୍ଥା କ’ଣ ଦଣ୍ଡିତ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅସତ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବ?
Email: dilipcherian@gmail.com
