ଢାକା,୨୫।୫: ବାଂଲାଦେଶ ରାଜନୀତିରେ ବହୁତ ଦିନ ଧରି ଅସ୍ଥିରତା ଲାଗି ରହିଛି। ଏହା ଗତ ବର୍ଷ ଶେଖ ହାସିନା ସରକାରଙ୍କ ପତନ ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ବାଂଲାଦେଶରେ ହିଂସାତ୍ମକ ପ୍ରତିବାଦ ପରେ, ଶେଖ ହାସିନାଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ଛାଡିବାକୁ ପଡିଲା; ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଭାରତରେ ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ପଡିଲା। ସେବେଠାରୁ, ବାଂଲାଦେଶରେ ମହମ୍ମଦ ୟୁନୁସଙ୍କ ଏକ କାମଚଳା ସରକାର ଅଛି। ତଥାପି, ଏବେ ମହମ୍ମଦ ୟୁନୁସ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ସବୁକିଛି ଠିକ ନାହିଁ। ଏହି ଉତ୍ତେଜନା ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଘଟଣାକ୍ରମକୁ ନେଇପାରେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଛି।
ବାଂଲାଦେଶରେ ମହମ୍ମଦ ୟୁନୁସ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରଠାରୁ ଭାରତ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଖରାପ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ସେହି ସମୟରେ, ବାଂଲାଦେଶ ତାର ପରମ ଶତ୍ରୁ ପାକିସ୍ତାନର ନିକଟତର ହେଉଛି। ଏହାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଆରମ୍ଭଠାରୁ ସାମରିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିକାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିସରଭୁକ୍ତ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ପୁଣି ଥରେ ବାଂଲାଦେଶକୁ କବଜା କରିପାରିବ କି? ଉଭୟ ଦେଶର ସେନାର ଶକ୍ତି କେତେ?
ଭାରତ ସ୍ବାଧୀନତା ପରେ, ବାଂଲାଦେଶ ଥରେ ପାକିସ୍ତାନର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲା। ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନ କୁହାଯାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଦେଶ ପାଇଁ ଦାବି ବହୁତ ଦିନ ଧରି ଉଠୁଥିଲା। ୧୯୭୧ ମସିହାରେ, ବାଂଲାଦେଶ ମୁକ୍ତି ବାହିନୀ ଭାରତୀୟ ସେନା ସହାୟତାରେ ବାଂଲାଦେଶକୁ ମୁକ୍ତ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରାୟ 9 ମାସ ଧରି ଚାଲିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଶୋଚନୀୟ ପରାଜୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡିଥିଲା। ପାକିସ୍ତାନରୁ ଅଲଗା ହେବା ପରେ ଏହି ଦେଶକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ସୱୀକୃତି ମିଳିଛି।
ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ପାକିସ୍ତାନୀ ଶାସକ କ’ଣ ପୁଣି ବାଂଲାଦେଶକୁ କବଜା କରିପାରିବେ? ଉତ୍ତର ହେଉଛି-ନା। ପ୍ରକୃତରେ, ପାକିସ୍ତାନ ଆଉ ବାଂଲାଦେଶକୁ ପୁଣି ଥରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ସ୍ଥିତିରେ ନାହିଁ। ଯଦି ଏହା ହୁଏ, ତେବେ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେବ ଭାରତ, କାରଣ ଭାରତ କେବେବି ବାଂଲାଦେଶକୁ ପାକିସ୍ତାନର ଅଂଶ ହେବାକୁ ଦେବ ନାହିଁ। ଏହା ଭାରତର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ପାକିସ୍ତାନକୁ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ମାଧ୍ୟମରେ ବାଂଲାଦେଶକୁ ଦଖଲ କରି ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ବିରୋଧର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡିବ, କାରଣ ବାଂଲାଦେଶ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ରାଷ୍ଟ୍ର, ଯାହାକୁ ଜାତିସଂଘ ସୱୀକୃତି ଦେଇଛି।
ପାକିସ୍ତାନ ସେନା ତୁଳନାରେ ବାଂଲାଦେଶ ସେନା ବହୁତ ଦୁର୍ବଳ। ଗ୍ଲୋବାଲ ଫାୟାର ଇଣ୍ଡେକ୍ସରେ ୧୪୫ଟି ଦେଶ ତାଲିକାରେ ପାକିସ୍ତାନ ୧୨ତମ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାକିସ୍ତାନ 12 ନମ୍ବରରେ ଅଛି, ଯେତେବେଳେ ବାଂଲାଦେଶ ଏହି ତାଲିକାରେ 35 ନମ୍ବରରେ ଅଛି। ପାକିସ୍ତାନର ସେନା ଏବଂ ଏହାର ସାମରିକ ଉପକରଣ ବାଂଲାଦେଶ ତୁଳନାରେ ବହୁତ ଆଧୁନିକ। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଏକ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ଦେଶ।
