ଆଜିକାଲିର ଚାପଯୁକ୍ତ, ଅସନ୍ତୁଳିତ ଜୀବନ ଏବଂ ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ଜୀବନଶୈଳୀ ଯୋଗୁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସହିତ ଜଡିତ ଅନେକ ସମସ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ବିଶେଷକରି ହରମୋନ ଅସନ୍ତୁଳନ(Hormonal Disbalance) ରୋଗ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ, PCOD (ପଲିସିଷ୍ଟିକ ଓଭାରିୟାନ ଡିଜିଜ୍) ଏବଂ PCOS (ପଲିସିଷ୍ଟିକ ଓଭାରିୟାନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ) ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ କିନ୍ତୁ ଗମ୍ଭୀର ସମସ୍ୟା। ପ୍ରାୟତଃ ମହିଳାମାନେ ଏହି ଦୁଇଟିକୁ ସମାନ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୌଳିକ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅଛି। ସଠିକ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ବୁଝିବା ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
PCOD ହେଉଛି ହରମୋନ ଅସନ୍ତୁଳନ ସହିତ ଜଡିତ ଏକ ରୋଗ, ଯେଉଁଥିରେ ମହିଳାଙ୍କ ଅଣ୍ଡାଶୟ ସାଧାରଣ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଡିମ୍ବାଣୁ ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରେ, ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବିକଶିତ ହୋଇପାରେନାହିଁ ଏବଂ ଧୀରେ ଧୀରେ ସିଷ୍ଟର ରୂପ ନେଇଥାଏ (ସିଷ୍ଟ ହେଉଛି ଏକ ଥଳି କିମ୍ବା କ୍ୟାପସୁଲ ପରି ଗଠନ ଯାହା ଶରୀରର ଯେକୌଣସି ଅଂଶରେ ଗଠନ ହୋଇପାରେ)। ଏହା ମାସିକ ଋତୁସ୍ରାବକୁ ଅନିୟମିତ କରିଥାଏ ଏବଂ କେତେକ ସମୟରେ ଗର୍ଭଧାରଣ କରିବାରେ ଅସୁବିଧା ହୋଇଥାଏ। ଭଲ କଥା ହେଉଛି ଜୀବନଶୈଳୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି PCOD କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇପାରିବ।
PCOS ସମସ୍ୟା କ’ଣ?
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ PCOS ଏକ ଗମ୍ଭୀର ପରିସ୍ଥିତି, ଯାହା କେବଳ ଡିମ୍ବାଶୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ନାହିଁ ବରଂ ଏକ ମେଟାବୋଲିଜିକ ଏବଂ ଏଣ୍ଡୋକ୍ଲାଇନ ବ୍ୟାଧି ମଧ୍ୟ। ଏଥିରେ ଶରୀରରେ ଆଣ୍ଡ୍ରୋଜେନ ଅର୍ଥାତ ପୁରୁଷ ହରମୋନର ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ଯାହା କାରଣରୁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମୁହଁର କେଶ, ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ରଣ, ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି, ଅନିୟମିତ ଋତୁସ୍ରାବ ଏବଂ ଏପରିକି ବନ୍ଧ୍ୟାତ୍ୱ ଭଳି ସମସ୍ୟା ହୋଇପାରେ। କେବଳ ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ବ୍ୟାୟାମ ଦ୍ୱାରା PCOS ରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା କଷ୍ଟକର ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଏବଂ ଔଷଧର ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିପାରେ।
PCOD ଏବଂ PCOS ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପାର୍ଥକ୍ୟ –
PCOD ଏବଂ PCOS ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପାର୍ଥକ୍ୟ ହେଉଛି ଯେ PCOD ରେ, ମହିଳାମାନଙ୍କର ଡିମ୍ବାଣୁ ସାଧାରଣ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ କିନ୍ତୁ ଅନିୟମିତ ହୋଇଥାଏ, ଯେତେବେଳେ PCOS ରେ, ଓବୁଲେସନ (ଡିମ୍ବାଣୁ ଗଠନ) କେତେକ ସମୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବନ୍ଦ ହୋଇପାରେ। ଏହା ଯୋଗୁ PCOS ରେ ଗର୍ଭଧାରଣର ସମ୍ଭାବନା ଆହୁରି କମ ହୋଇଯାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଭବିଷ୍ୟତରେ PCOS ଯୋଗୁ ମଧୁମେହ, ହୃଦରୋଗ ଏବଂ ରକ୍ତଚାପ ଭଳି ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଇପାରେ।
PCOD ଏବଂ PCOS ର ଲକ୍ଷଣ:
PCOD ଏବଂ PCOS ର ଲକ୍ଷଣ ବହୁତ ସମାନ। ଯେପରିକି ଅନିୟମିତ ମାସିକ ଋତୁସ୍ରାବ, ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି, ମୁହଁର କେଶ, କେଶ ଝଡ଼ିବା, ଥକ୍କାପଣ ଏବଂ ମନୋଭାବ ପରିବର୍ତ୍ତନ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏହି ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ରହିଥାଏ, ତେବେ ଡାକ୍ତରଙ୍କଠାରୁ ଯାଞ୍ଚ କରାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସାଧାରଣତଃ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା, ହରମୋନ ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ପେଲଭିକ ଅଲ୍ଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡ ଏଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ସଠିକ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରେ।
PCOD ଏବଂ PCOS ପାଇଁ ଜୀବନଶୈଳୀରେ କ’ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯିବା ଉଚିତ:
ଏହି ଉଭୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପରିଚାଳନା କରିବା ପାଇଁ, ପ୍ରଥମେ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ପ୍ରତିଦିନ ବ୍ୟାୟାମ କରିବା, ସୁସ୍ଥ ଏବଂ ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା, ଚାପ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ ପାଇବା ଏହି ଉଭୟ ରୋଗକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ କିଛି ହରମୋନ ଔଷଧ, ଇନସୁଲିନ ପ୍ରତିରୋଧ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକାରୀ ଔଷଧ ଏବଂ କେତେକ ସମୟରେ ସପ୍ଲିମେଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ।
ପ୍ରାୟତଃ ମହିଳାମାନେ ଏହି ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ହାଲୁକା ଭାବରେ ନିଅନ୍ତି ଏବଂ ଚିକିତ୍ସାରେ ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତି, ଯାହା ଭବିଷ୍ୟତରେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥା କିମ୍ବା ମେଟାବୋଲିକ ରୋଗରେ ସମସ୍ୟାର ଆଶଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି କରେ। ତେଣୁ, ମହିଳାମାନେ ନିଜ ଶରୀରର ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକୁ ଗମ୍ଭୀରତାର ସହିତ ନେବା ଏବଂ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ପରୀକ୍ଷା ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା କରିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
