ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧।୩: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନାର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଅନୁଭୂତ ହେଉଛି। ଇସ୍ରାଏଲୀ ଏବଂ ଆମେରିକା ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇରାନର ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ଖରାପ କରିଛି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଇରାନର ସର୍ୱୋଚ୍ଚ ନେତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପରିସ୍ଥିତି କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଖରାପ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ତେଣୁ, ଭାରତ ପାଇଁ ଏହା ବୁଝିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯେ ସେ ଇରାନରୁ କ’ଣ ଆମଦାନୀ କରେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲେ କେଉଁ ସାମଗ୍ରୀର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇପାରେ।
ଇରାନ କାହିଁକି ଭାରତ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
ଭାରତ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। ଦୁଇ ଦେଶ 1950 ମସିହାରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। 1970 ଦଶକ ପରେ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ଆହୁରି ମଜବୁତ ହୋଇଥିଲା। ଆମେରିକାର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସତ୍ତ୍ୱେ, ଦୁଇ ଦେଶ ବାରମ୍ୱାର ବିକଳ୍ପ ଦେୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଟଙ୍କା-ରିଆଲ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଶକ୍ତି, ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ମାର୍ଗ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ଏସିଆକୁ ପ୍ରବେଶ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଇରାନ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଶ। ତେଣୁ, ଭାରତ ଇରାନର ଚାବାହାର ବନ୍ଦରରେ ନିବେଶ କରିଛି, ଯାହା ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ଏସିଆକୁ ସାମଗ୍ରୀ ପରିବହନ ପାଇଁ ଏକ ରଣନୈତିକ ମାର୍ଗ।
ଭାରତ ଇରାନରୁ କ’ଣ ଆମଦାନୀ କରେ?
୧. ଅଶୋଧିତ ତୈଳ
ଇରାନ ପୂର୍ୱରୁ ଭାରତକୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ଯୋଗାଣକାରୀ ଥିଲା। ଆମେରିକାର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ପରେ ଆମଦାନୀ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଇରାନ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେବା ଫଳରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ। ଏହା ସିଧାସଳଖ ଭାରତର ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ମୂଲ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ।
୨. ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ୍ସ ଏବଂ ରାସାୟନିକ ଉତ୍ପାଦ
ଭାରତ ଇରାନରୁ କିଛି ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ୍ସ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଆମଦାନୀ କରେ। ଏଗୁଡ଼ିକ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ, ସାର, ଔଷଧ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇପାରେ।
୩. ଶୁଖିଲା ଫଳ ଏବଂ ଫଳ
ପିସ୍ତା, ଖଜୁର, କେସର ଏବଂ କିଛି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଖିଲା ଫଳ ଇରାନରୁ ଆମଦାନୀ କରାଯାଏ। ସେପଲ ଏବଂ କିୱି ପରି ଫଳ ମଧ୍ୟ ଆମଦାନୀ କରାଯାଏ। ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ଏହି ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ।
୪. କାଚ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶିଳ୍ପ ସାମଗ୍ରୀ
ଇରାନରୁ କିଛି କାଚ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଉତ୍ପାଦ ମଧ୍ୟ ଭାରତକୁ ଆସେ। ପ୍ରଭାବ ସୀମିତ ହୋଇପାରେ, ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଛୋଟ ଶିଳ୍ପକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।
ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଏବଂ ହରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀର ବିପଦ
ଭାରତର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ଉପସାଗରୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ଜଡିତ। ହରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୈଳ ମାର୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଭାରତର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ଏହି ଦେଇ ଆସେ। ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ଆକଳନ କରନ୍ତି ଯେ ଏହି ସମୁଦ୍ର ପଥରେ ବାଧା ଭାରତର ମାସିକ ଆମଦାନୀର 50% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ଏହା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ତୈଳର ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ଭାରତର ଆମଦାନୀ ବିଲ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ।
ବର୍ଦ୍ଧିତ ଜାହାଜ ପରିବହନ ଏବଂ ବୀମା ମୂଲ୍ୟ
ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଉତ୍ତେଜନା ଲାଲ ସାଗର କରିଡର ଏବଂ ଆଖପାଖ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗରେ ବିପଦ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ଜାହାଜ ବୀମା ଅଧିକ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ମାଲ ପରିବହନ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଏହା କେବଳ ତେଲ ନୁହେଁ ବରଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆମଦାନୀ ଏବଂ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ବର୍ଦ୍ଧିତ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଖର୍ଚ୍ଚ ଭାରତର ରପ୍ତାନିକୁ ଅଧିକ ମହଙ୍ଗା କରିପାରେ, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଏହାର ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।
ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ
ଯଦି ଉତ୍ତେଜନା ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଏହା ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ, ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସ, ବିମାନ ଭଡ଼ା, ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ, ଖାଦ୍ୟ ତେଲ, ପ୍ୟାକେଜ ସାମଗ୍ରୀ, ଶୁଖିଲା ଫଳ ଏବଂ ଆମଦାନୀ ଫଳର ମୂଲ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ଶକ୍ତି ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ଯାହା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିକୁ ନେଇପାରେ।
