ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ହଜାର ଟ୍ରେନ ଦେଶସାରା ସିଗନାଲ ଅନୁସାରେ ଚାଲିଥାଏ। ସିଗନାଲ ଗ୍ରୀନ୍ ହେଲେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ସିଗନାଲ ଲାଲ ହେଲେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ। ଭାରତରେ ଏପରି ଏକ ଟ୍ରେନ ଅଛି ଯାହା ଲୋକଙ୍କ ହାତ ସିଗନାଲରେ ଚାଲିଥାଏ। ଏହି ଟ୍ରେନ ୧୦୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଚାଲି ଆସୁଛି। ଏହାର କାହାଣୀ ଭାରତୀୟ ରେଳ ଇତିହାସରେ ଏକ ଅନନ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ।
ଭାରତୀୟ ରେଳକୁ ବିଶ୍ୱର ଚତୁର୍ଥ ବୃହତ ରେଳ ସେବା ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାୟ ୧୩,୦୦୦ ଯାତ୍ରୀବାହୀ ଟ୍ରେନ ସାରା ଦେଶରେ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି। ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟ୍ରେନ ଏକ ସିଗନାଲ ସିଷ୍ଟମ ଅଧୀନରେ ଚାଲିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ବୁନ୍ଦେଲଖଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ଛୋଟ ଟ୍ରେନ ଅଛି, ଯାହା ଏହି ନିୟମକୁ ଭାଙ୍ଗି ନିଜର ଅନନ୍ୟ ପରିଚୟ ବଜାୟ ରଖେ।
ଏହି ଟ୍ରେନ ଜାଲୌନ ଜିଲାର ଆଟ ଜଙ୍କସନ ଏବଂ କୋଞ୍ଚ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥାଏ। ଏହା ପ୍ରାୟ ୧୩ କିଲୋମିଟର ରୁଟ ଉପରେ ଏକ ଛୋଟ ସଟଲ ସେବା, ଯାହାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ସ୍ନେହରେ ‘ଆଡ୍ଡା’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଏହି ଟ୍ରେନ ୧୯୦୨ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ ଯୁଗରେ ସେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏହି ସେବା ୧୨୪ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଚାଲୁଛି। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ରେଳବିଭାଗରେ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି ନ୍ୟାରୋଗଜ ଲାଇନର ପରିଚୟ ସମାନ ରହିଛି। ଏହାର ରୁଟ ଛୋଟ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ ସମାନ ରହିଛି। ବୁନ୍ଦେଲଖଣ୍ଡ ଭଳି ଅଞ୍ଚଳରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଗାଁଗୁଡ଼ିକ ବହୁତ ଦୂରରେ ବିସ୍ତାରିତ, ଏହି ଟ୍ରେନ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ ପାଲଟିଛି।
ଏହି ଟ୍ରେନ୍ର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ଯେ, ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଏହାକୁ ଅଟକାଇବା ପାଇଁ କେବଳ ହାତ ହଲାଇବାକୁ ପଡିବ। ଯଦି କେହି ଟ୍ରାକ ପାଖରେ କିମ୍ବା ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ସିଗନାଲରେ ଠିଆ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଟ୍ରେନ ଅଟକିଯାଏ। ତଥାପି ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ନୁହେଁ। ଟ୍ରେନ ଏକ ସ୍ଥିର ରୁଟ ଏବଂ ସୀମିତ ଷ୍ଟେଶନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ଅଟକିବାର କ୍ଷମତା ଏହାର ପରିଚୟ ପାଲଟିଛି।
ଏହି ଟ୍ରେନ୍ରେ କେବଳ ତିନୋଟି କୋଚ ଅଛି। ଏହାର ହାରାହାରି ଗତି ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ପ୍ରାୟ ୩୦ କିଲୋମିଟର। ଏହା ପ୍ରାୟ ୪୦ ମିନିଟ୍ରେ ୧୩ କିଲୋମିଟର ଯାତ୍ରା କଭର କରେ। ଏହି ଟ୍ରେନ ବ୍ୟବହାର କରି ଏଠାକାର ଚାଷୀମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ପାଦିତ ସାମଗ୍ରୀ ବଜାରକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତି। ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ ଛାତ୍ରୀଛାତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ତେଣୁ ଏହି ଟ୍ରେନ କେବଳ ପରିବହନର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ନୁହେଁ, ବରଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଜୀବନରେଖା।
Dharitri – Odisha’s No.1 Odia Daily
