ମୁମ୍ବାଇ,୧୫।୩: ମୁମ୍ବାଇର ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ସହିତ ଜଡିତ ଏକ ଅନନ୍ୟ ଆଇନଗତ ବିବାଦ ଏବେ ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ୪୬ ବର୍ଷୀୟ ମହିଳା ତାଙ୍କ ସ୍ବାମୀଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହେବା ସହ ମିଳିତ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ୧୬ଟି ଫ୍ରିଜଡ ଭ୍ରୂଣ ବ୍ୟବହାର କରି ମା’ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ, ତାଙ୍କ ସ୍ବାମୀ ଏଥିପାଇଁ ତାଙ୍କର ସମ୍ମତିକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଛନ୍ତି। ଫଳସ୍ବରୂପ, ମହିଳା ଏବେ କୋର୍ଟର ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯୁକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଆଇନଗତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଯୋଗୁ ତାଙ୍କର ‘ମାତୃତ୍ୱ ପାଇଁ ଶେଷ ଆଶା’ ମଳିନ ହେଉଛି।
ଏହି ମାମଲାରେ ଦକ୍ଷିଣ ମୁମ୍ବାଇର ଏକ ଦମ୍ପତି ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ୨୦୨୨ ମସିହାରେ, ସେମାନେ ସ୍ବାମୀଙ୍କ ଶୁକ୍ରାଣୁ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଡିମ୍ବାଣୁ ବ୍ୟବହାର କରି ୧୬ଟି ଭ୍ରୁଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଏକ IVF ପ୍ରକ୍ରିୟା କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଏକ ପ୍ରଜନନ କ୍ଲିନିକରେ ଫ୍ରିଜ କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ, ୨୦୨୩ ମସିହାରେ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ଖରାପ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ସେମାନେ ପୃଥକ ଭାବରେ ରହିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ପୃଥକୀକରଣ ପରେ, ଏହି ଭ୍ରୁଣର ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପର୍କରେ ବିବାଦ ଉପୁଜିଲା।
ମହିଳା ପ୍ରଥମେ ବମ୍ବେ ହାଇକୋର୍ଟରେ ଏକ ଆବେଦନ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ପରେ ଜାତୀୟ ସହାୟକ ପ୍ରଜନନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା (ART) ଏବଂ ସରୋଗେସି ବୋର୍ଡ ନିକଟକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିଥିଲେ। ବୋର୍ଡ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ରେ ତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଦେଇଥିଲା। ଫଳସ୍ବରୂପ, ମହିଳା ଜଣକ ଏବେ ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟରେ ଏକ ନୂତନ ଆବେଦନ ଦାଖଲ କରିଛନ୍ତି।
ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମ୍ସର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ମହିଳା ଜଣକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ତାଙ୍କର ଫ୍ରିଜଡ ଭ୍ରୂଣକୁ ଗୋଟିଏ କ୍ଲିନିକରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ କ୍ଲିନିକକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରି ଗର୍ଭଧାରଣ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି। ତଥାପି, ସହାୟକ ପ୍ରଜନନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା (ନିୟନ୍ତ୍ରଣ) ଆଇନ, 2021 ଅନୁଯାୟୀ, ଭ୍ରୂଣ ବ୍ୟବହାର କିମ୍ବା ସ୍ଥାନାନ୍ତର ପାଇଁ ସ୍ବାମୀ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ଉଭୟଙ୍କ ସମ୍ମତି ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ମହିଳା ଜଣକ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ସ୍ବାମୀ ଜାଣିଶୁଣି ତାଙ୍କର ସମ୍ମତିକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଛନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ ତାଙ୍କ ମାତୃତ୍ୱର ଅଧିକାର ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଛି।
ତାଙ୍କ ଆବେଦନରେ, ମହିଳା ଜଣକ ଦାଖଲ କରିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର ବୟସ ଏବେ ୪୬ବର୍ଷ ଏବଂ ମା ହେବା ପାଇଁ ବହୁତ କମ ସମୟ ବାକି ଅଛି। ସେ କୋର୍ଟରେ ନିବେଦନ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଶୀଘ୍ର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନ ନିଆଯାଏ, ତେବେ ସେ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ନିଜ ଜେନେଟିକ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର କରି ଗର୍ଭଧାରଣ କରିବାର ସୁଯୋଗ ହରାଇବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ମହିଳା ଜଣକ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଗର୍ଭଧାରଣ ଆଶାରେ, ସେ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୪ରେ ଏକ ବଡ଼ ଗର୍ଭାଶୟ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କରିଥିଲେ, ଯାହାର ସମସ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ସେ ନିଜେ ବହନ କରିଥିଲେ।
ତାଙ୍କ ଆବେଦନରେ, ମହିଳା ତାଙ୍କ ସ୍ବାମୀଙ୍କୁ ନିର୍ଯାତନା ଏବଂ ପରିତ୍ୟକ୍ତ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଯୁକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ସ୍ବାମୀ ‘ଦୁଷ୍ଟ ଭାବରେ’ ତାଙ୍କର ସମ୍ମତିକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଛନ୍ତି, ଯଦିଓ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବୈବାହିକ ଏବଂ ଫୌଜଦାରୀ ମାମଲା ପୂର୍ବରୁ ବିଚାରାଧୀନ ଅଛି। ମହିଳାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ତାଙ୍କ ସ୍ବାମୀ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ପୂର୍ବ ବିବାହରୁ ଏକ ସନ୍ତାନର ପିତା, ତଥାପି ସେ ତାଙ୍କୁ ମା’ ହେବାରୁ ବାଧା ଦେଉଛନ୍ତି।
ମହିଳା ଯୁକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ART ଆଇନର ଧାରା ୨୨ ଅନୁଯାୟୀ, ବିବାହ ସମୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଭ୍ରୁଣର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ସ୍ବାମୀ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ଉଭୟଙ୍କ ସମ୍ମତି ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ; ତଥାପି, ଯଦି ବିବାହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଛି କିମ୍ବା ସ୍ବାମୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି ତେବେ କେଉଁ ପ୍ରୋଟୋକଲ ପାଳନ କରାଯିବ ସେ ବିଷୟରେ ଆଇନ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ରହିଛି। ଆବେଦନରେ ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ ଏହି ‘ଆଇନଗତ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ’ ସେହି ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବିବାହ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଯାଉଛି କିନ୍ତୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଇନଗତ ଭାବରେ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇ ନାହିଁ।
ମହିଳା କୋର୍ଟକୁ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନା କରୁଥିବା ଦ୍ୱୈତ ଆଇନଗତ ଅସୁବିଧା ବିଷୟରେ ଅବଗତ କରାଇଥିଲେ: ଗୋଟିଏ ପଟେ, ତାଙ୍କ ସ୍ବାମୀଙ୍କ ସମ୍ମତି ନ ଥିବାରୁ ସେ ଭ୍ରୁଣ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ମୁସଲିମ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, IVF ଭଳି ପ୍ରକ୍ରିୟା କେବଳ ଏକ ବୈଧ ବିବାହର ଢାଞ୍ଚାରେ ଅନୁମତିପ୍ରାପ୍ତ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଫଳସ୍ବରୂପ, ଯଦିଓ ସେ ଛାଡପତ୍ର ପାଆନ୍ତି, IVF ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସନ୍ତାନ ଗର୍ଭଧାରଣ କରିବା ଅସମ୍ଭବ ରହିବ।
ମହିଳା ଜଣକ ତାଙ୍କ ସ୍ବାମୀଙ୍କ ସମ୍ମତି ନଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଅନ୍ୟ ଏକ କ୍ଲିନିକ କୁ ଭ୍ରୁଣ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରତିରୋପଣ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟରେ ଆବେଦନ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସେ କୋର୍ଟଙ୍କୁ ART ଆଇନର କିଛି ବ୍ୟବସ୍ଥା ପୁନଃ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ କିମ୍ବା ଏପରି ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଆଇନଗତ ସଂଶୋଧନ ସୁପାରିଶ କରିବା ପାଇଁ ଜାତୀୟ ART ବୋର୍ଡକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି।
ମହିଳା ଜଣକ ଏହି ମାମଲାରେ ତ୍ୱରିତ ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ବୟସ ଏବଂ ହ୍ରାସ ପାଉଥିବା ପ୍ରଜନନ କ୍ଷମତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସମୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି। ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟ ଆଗାମୀ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଆବେଦନର ଶୁଣାଣି କରିବାକୁ ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

