ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା ଦେଇ ଗତି କରୁଥିବା ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରୋନା ମହାମାରୀ ଯୋଗୁ ସଙ୍କଟ ସ୍ଥିତିକୁ ଚାଲିଯାଇଛି। ମଙ୍ଗଳବାରଠାରୁ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ମୁଦ୍ରାନୀତି କମିଟି(ଏମ୍ପିସି) ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାର ଥିଲା। ସୁଧହାର ବା ରେପୋ ନେଇ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଏହି କମିଟି ବୈଠକ କିନ୍ତୁ ଚଳିତ ଥର ଧାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ହୋଇ ପାରିଲା ନାହିଁ। କମିଟିରେ ଯଥେଷ୍ଟ ସଦସ୍ୟ ନ ଥିବା ଯୋଗୁ ଏହାକୁ ଆୟୋଜନ କରାଇବାକୁ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ସକ୍ଷମ ହୋଇନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଅକଳରେ ଥିବା ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗି ଏହି କମିଟି ବୈଠକ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ବଜାରର ନଜର ରହିଥାଏ। ହେଲେ ସରକାର ଏ ନେଇ କୌଣସି ପୂର୍ବ ସୂଚନା ବିନା ହଠାତ୍ ବୈଠକକୁ ସ୍ଥଗିତ କରି ଦେଇଛନ୍ତି। ଫଳରେ ଚଳିତ ସପ୍ତାହରେ ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗି ସରକାର ଆହୁରି ଅନିଶ୍ଚିତତାକୁ ଡାକି ଆଣିଥିବା ବଜାର ବିଶେଷଜ୍ଞ ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ମୁଦ୍ରାନୀତି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏମ୍ପିସି ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ। ଏହା ସରକାରଙ୍କୁ ଅଛପା ନାହିଁ। ହେଲେ ଏକାଥରକେ ଏତେ ସଦସ୍ୟ ବୈଠକରେ ନ ରହିବା ଆର୍ବିଆଇର କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଯଦି ଏହି କମିଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତେବେ କମିଟିର ସଦସ୍ୟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହେବା ଆଗରୁ ନୂଆ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଥିଲା। ମାତ୍ର ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଖରାପ ସ୍ଥିତି ଦେଇ ଗତି କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସରକାର କିଭଳି ଦେଶର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ମୁଦ୍ରାନୀତି ସଂକ୍ରାନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ଉପୁଜାଇଲେ ବୋଲି ଅନେକେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି। କେଉଁ କାରଣ ଲାଗି ବୈଠକ ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏହାକୁ ନେଇ ପୂର୍ବରୁ କିଛି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିନାହିଁ। ଅପରପକ୍ଷରେ ପୁଣି ଥରେ କେବେ ବୈଠକ ହେବ ସେ ନେଇ ନୂଆ ତାରିଖ ଘୋଷଣା ହୋଇନାହିଁ। ୬ ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଏମ୍ପିସି କମିଟିରେ ୩ ସଦସ୍ୟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଗତ ମାସରେ ଶେଷ ହୋଇଛି। ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଏଭଳି ଜଟିଳ ସ୍ଥିତିରେ ସରକାର କାହିଁକି କିଛି ପଦକ୍ଷେପ ନେଲେ ନାହିଁ ସେ ନେଇ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଏବେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଉଠାଇଛନ୍ତି।
ଅନ୍ତତଃ ପକ୍ଷେ ୪ ସଦସ୍ୟ ଏମ୍ପିସି କମିିଟିରେ ନ ହେଲେ ବୈଠକ କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ। ହେଲେ ଏଭଳି ଜରୁରୀ ନିଯୁକ୍ତିକୁ ସରକାର ଅଣଦେଖା କରିଥିବାରୁ ବିତ୍ତ ବଜାରରେ ଏହାକୁ ନେଇ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଟ୍ରାକ୍କୁ ଆଣିବା ଲାଗି ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଚଳିତ ବର୍ଷ ସବୁ ଭାରକୁ ଏକାକୀ ଉଠାଇଥିବା ପ୍ରତୀୟମାନ ହୁଏ। କାରଣ ସରକାର ବିତ୍ତୀୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବେଶି କିଛି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇନାହାନ୍ତି। ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଉପରେ ସବୁ କିଛି ଲଦି ଦିଆଗଲା ଭଳି ସ୍ଥିତି ଉପୁଜିଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଆଇସିଆଇସିଆଇ ସିକ୍ୟୁରିଟିଜର ମୁଖ୍ୟ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ଏ. ପ୍ରସନ୍ନା କହିଛନ୍ତି, ୩ ମାସ ସମୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କମିଟି ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବାକୁ ସରକାର ସକ୍ଷମ ହେଲେ ନାହିଁ। ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗି ମୁଦ୍ରାନୀତି କମିଟିର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏଭଳି ଅନିଶ୍ଚିତତା ପରିସ୍ଥିତିରେ ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ କିଭଳି ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିବ ତାହା ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ। ଏକ ଇଂରାଜୀ ନ୍ୟୁଜ ଓ୍ବେବ୍ସାଇଟ୍ ରିପୋର୍ଟ ମୁତାବକ, ନୂଆ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ରହିଛି। ମାତ୍ର ଆଉ କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ ବାକି ରହିବାରୁ ସରକାର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିନାହାନ୍ତି। ଏମ୍ପିସି ବୈଠକ ଗୋଟିଏ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହେବ ବୋଲି ଜଣେ ବରିଷ୍ଟ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ କହିଛନ୍ତି।
ଚଳିତ ସପ୍ତାହ ଗୁରୁବାର ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ରେପୋ ସମ୍ପର୍କରେ ଘୋଷଣା କରିଥାନ୍ତା। ଚଳିତ ଥର ସୁଧହାର ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିବ ବୋଲି ଅର୍ଥନିତୀଜ୍ଞମାନେ ଆକଳନ କରିଥିଲେ। ଚଳିତ ବର୍ଷ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ୧୧୫ ବେସିସ୍ ପଏଣ୍ଟ ସୁଧହାର ହ୍ରାସ କରିଛି। ସେହିଭଳି ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଟ୍ରାକ୍କୁ ଆଣିବା ଲାଗି ଉନ୍ନତ ପଦକ୍ଷେପ ମାନ ମଧ୍ୟ ନେଇଛି। ଚଳିତ ଆର୍ଥତ୍କ ବର୍ଷ ପ୍ରଥମ ତ୍ରୈମାସରେ ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା -୨୩.୯% ଖସିଛି। ଚଳିତ ଆର୍ଥତ୍କ ବର୍ଷ ସାରା ଜିଡିପି ପ୍ରାୟ ୧୪.୮% ଖସିଯିବ ବୋଲି ଗୋଲ୍ଡମ୍ୟାନ ସ୍ୟାଚ୍ ପକ୍ଷରୁ ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ସରକାର ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ଅଧିକ ଋଣ କରୁଥିବାରୁ ଏହା ଚଳିତ ବର୍ଷ ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଦ୍ଧ ସୁଦ୍ଧା ୧୨ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଛୁଇଁବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ, ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏମ୍ପିସିର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମହାମାରୀ ସମୟରେ ସୁରୁଖୁରୁରେ ଚଳାଇବା ଲାଗି ସରକାରଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖିଥିଲା। କମିଟିର ବହିଃ ସଦସ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଚେତନ ଘାଟେ, ରବୀନ୍ଦ୍ର ଢୋଲାକିଆ ଏବଂ ପମି ଦୁଆଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଅବଧିକୁ ଆଉ କିଛିଦିନ ଲାଗି ଜାରି ରଖିବା ଲାଗି ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲା। ମହାମାରୀ ସ୍ଥିତିରେ ନୂଆ କମିଟି ଗଠନ ପରିବର୍ତ୍ତେ କାମକୁ ଚଳାଇ ରଖିବା ଲାଗି ଏଭଳି ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା ହେଲେ ସରକାର ହୁଏତ ଏହାକୁ ଟାଳି ଦେଇଛନ୍ତି। ଫଳରେ ଏଭଳି ସ୍ଥିତି ଉପୁଜିଛି ବୋଲି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସହ ଜଡିତ ଜଣେ ଅଧିକାରୀ ନାମ ଗୋପନ ରଖି ଏହା କହିଛନ୍ତି।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଇଣ୍ଡିଆନ ଇନ୍ଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ କୋଝିକୋଡ୍)ର ଇକୋନୋମିକ୍ସ ପ୍ରଫେସର ରୁଦ୍ର ସେନ୍ ଶର୍ମା କହିଛନ୍ତି, ଏହି ଘଟଣାର ଗମ୍ଭୀରତାକୁ ସରକାର ବୁଝିବେ ବୋଲି ଆଶା ରହିଛି। ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ଦିଗରେ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ରହିଥିବା ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଏହା ସହ ଜଡିତ ଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ସରକାର କିଭଳି ଏଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ସମ୍ଭାଳିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହେଲେ ନାହିଁ ବୋଲି ଶର୍ମା ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
