ବେଳେବେଳେ ସରକାରୀ ନୀତିର ରହସ୍ୟମୟ ତଥା ବାଧାସୃଷ୍ଟିକାରୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସମ୍ପର୍କିତ ଖବର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ତିନି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ସଂଶୋଧିତ ଭୂମିକମ୍ପ ଅଞ୍ଚଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବା ପଦ୍ଧତି ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯିବା ହେଉଛି ଏପରି ଏକ ନିଷ୍ପତ୍ତି । ଏହି ନୀତି କମ୍ପନର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅଛନ୍ତି ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ମନୋହର ଲାଲ ଖଟ୍ଟର। କିଛି ସମୟ ପାଇଁ, ଭାରତ ଭୂକମ୍ପ ବିପଦର ମୁକାବିଲା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ଆଭିମୁଖ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବା ପରି ମନେହେଉଥିଲା। ଭାରତୀୟ ମାନକ ବ୍ୟୁରୋ (ବିଆଇଏସ୍) ଦେଶର ଭୂକମ୍ପ ବିପଦ ଅଞ୍ଚଳର ମାନଚିତ୍ର ଏବଂ ବିଲ୍ଡିଂ କୋଡ୍ ବା ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ମାନକକୁ ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲା। ଏହାର ଧାରଣା ଥିଲା ଭୂକମ୍ପ ବିପଦ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ପାଇଁ ଅଧିକ ଉନ୍ନତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଏବଂ ବିଶେଷକରି ହିମାଳୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୃଢ଼ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ମାନଦଣ୍ଡ ପ୍ରଚଳନ କରିବା। ତେବେ ଏହାକୁ ନେଇ ସରକାରୀ ମହଲରେ ଭୂକମ୍ପ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଅନେକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଓ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସଂସ୍ଥା ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଭାବକୁ ସୂଚିତ କରିଥିଲେ। ଖଟ୍ଟରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିବାରେ ଆଗରେ ଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛିି। ସଂଶୋଧିତ ଭୂକମ୍ପ ଅଞ୍ଚଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯିବା ସହ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ପୂର୍ବ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଜାରି ରହିଛି। ଏହାକୁ ନେଇ ଡେଭଲପର୍ମାନେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ। ବାବୁମାନେ ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ଏକ ନିୟାମକ ବାଧାକୁ ଏଡ଼ାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଏଥିରେ ଖୁସି ନାହାନ୍ତି। ଭବିଷ୍ୟତରେ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଭୂମିକମ୍ପ ବିଷୟରେ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ବାରମ୍ବାର ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି; ଯାହା ପାଇଁ ଭୂକମ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରର ସଂଶୋଧିତ ମ୍ୟାପ୍ ସହ ନିର୍ମାଣ ମାନଦଣ୍ଡ ସମାନ ଭାବେ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା। ହେଲେ ଏହା ବଦଳରେ, ନୀତିଗତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ତାହାକୁ ଅଟକାଇଦେଲା।
ଏକ ବିଚିତ୍ର ଧାରା
ଭାରତରେ ବାବୁ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଓ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ନେଇ ନିୟମିତ ଭାବେ କିଛି ମାସ ଅନ୍ତରରେ ଏକ ମାମଲା ସାମ୍ନାକୁ ଆସେ, ଯାହା ଜଣଙ୍କୁ ଭାବିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରେ ଯେ ନିଲମ୍ବନ ପ୍ରକୃତରେ ଦଣ୍ଡ ନା କେବଳ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ବିରତି। ଏହାର ସଦ୍ୟତମ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ଆଇଏଏସ୍ ଅଧିକାରୀ ଅଭିଷେକ ପ୍ରକାଶଙ୍କ ପୁନଃସ୍ଥାପନ । ଇନ୍ଭେଷ୍ଟ ୟୁପିର ସିଇଓ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ୨୦୦୬ ବ୍ୟାଚ୍ର ଏହି ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଗତବର୍ଷ ଏକ ସୌର ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଲାଞ୍ଚ ମାଗୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆସିଥିଲା ଏବଂ ପରେ ତାଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବନ କରାଯାଇଥିଲା। ଆଲ୍ଲାହାବାଦ ହାଇକୋର୍ଟ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ କୌଣସି ପ୍ରାଥମିକ ପ୍ରମାଣ ନ ପାଇବା ପରେ ସେ ଏବେ ଚାକିରିକୁ ଫେରିଛନ୍ତି ଏବଂ ସରକାର କହିଛନ୍ତି, ବିଭାଗୀୟ ତଦନ୍ତ ଜାରି ରହିବ। ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ କ୍ୟାଡରର ଆଇଏଏସ୍ ଅଧିକାରୀ ପୂଜା ସିଂଘଲଙ୍କ ମାମଲା ଦେଖନ୍ତୁ। ଏମ୍ଜିଏନ୍ଆର୍ଇଜିଏ ପାଣ୍ଠିର ଆତ୍ମସାତ୍ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଏକ ମନି ଲଣ୍ଡରିଂ ତଦନ୍ତରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ଦ୍ୱାରା ଗିରଫ ହୋଇ ସିଂଘଲ ପ୍ରାୟ ତିନି ବର୍ଷ ଜେଲରେ ରହିଥିଲେ। ୨୦୨୪ ଶେଷ ଭାଗରେ ସେ ଜାମିନ ପାଇବା ପରେ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ସରକାର ତାଙ୍କର ନିଲମ୍ବନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ଚାକିରିରେ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମଧ୍ୟ ବିଚାର ଚାଲିଛି। ଟେକ୍ନିକାଲ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଖିଲେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଠିକ୍। ଜାମିନ ମାନେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ନୁହେଁ। ଉଭୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ନିଲମ୍ବନ ଏକ ଗୁରୁତର ଶୃଙ୍ଖଳାଗତ ପଦକ୍ଷେପ ପରି ମନେହେଉନାହିଁ । ଯଦି ଗୁରୁତର ଅଭିଯୋଗ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲାରେ ପୁନଃସ୍ଥାପନ ନିୟମିତ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ସେହି ବିଶ୍ୱାସରେ କ୍ଷୟ ହେବାକୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯିବ।
ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା
ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏନ. ଚନ୍ଦ୍ରବାବୁ ନାଇଡୁ ତାଙ୍କ ବାବୁମାନଙ୍କୁ ସର୍ବସମ୍ମୁଖରେ ଭର୍ତ୍ସନା କରିଛନ୍ତି। ଜିଲାପାଳ ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକ ବୈଠକରେ ସେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଅହଂକାର, ପ୍ରଶାସନିକ କଠୋରତା ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରକାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ସହ୍ୟ କରାଯିବ ନାହିଁ। ଏହା ସୂଚିତ କରିଥିଲା ଯେ ଏୟାରକଣ୍ଡିଶନ ଚାମ୍ବରରୁ ବାହାରକୁ ବାହାରି ଲୋକଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ହେବ। ଅହଂକାର ଏବଂ କଠୋରତା ବିଷୟରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଏକ ଗଭୀର ସାଂଗଠନିକ ଉତ୍ତେଜନାକୁ ସୂଚିତ କରେ। ବାବୁମାନଙ୍କୁ ନିୟମ ପାଳନ କରିବା ଏବଂ ନିରନ୍ତରତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ତାଲିମ ଦିଆଯାଇଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ନେତାମାନେ କେତେ ଶୀଘ୍ର ଫଳାଫଳ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ତାହା ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଶାସନ ମନ୍ଥର ହୁଏ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପକ୍ଷ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷକୁ ଦୋଷ ଦେବାକୁ ବାହାରି ଆସନ୍ତି। ତଥାପି ନାଇଡୁଙ୍କ ସମାଲୋଚନା ଏକ ଚେତାବନୀ ସଦୃଶ ଏବଂ ଅନେକ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ଭଲ କାମ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବେ। ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବେ ବି ବ୍ୟାପକ କ୍ଷମତାର ଅଧିକାରୀ, କିନ୍ତୁ ସହାନୁଭୂତି ବିନା ଅଧିକାର ଫିକା ପଡ଼ିଯାଇପାରେ। ନାଇଡୁଙ୍କ ଭର୍ତ୍ସନା ପ୍ରକୃତରେ ଆଚରଣରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବ କି ନାହିଁ ତାହା ଆଉ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ। ଅମଲାତନ୍ତ୍ର ବିଶୃଙ୍ଖଳା ପାଇଁ ଯେତିକି ଜଣାଶୁଣା, ସଂସ୍କାର ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସେତିକି ସମର୍ପିତ। ଯଦି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଗାଳି ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ବାହାରକୁ ଯାଇ କ୍ଷେତ୍ରକାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ, ତେବେ ତାହା ଏତେ ଖରାପ କଥା ହୋଇ ନ ପାରେ।
Email: dilipcherian@gmail.com
