ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୭।୮: ସରକାର ‘ପିଏମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଘର ମାଗଣା ବିଜୁଳି ଯୋଜନା’ (PM Surya Ghar Muft Bijli Yojana) ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚଳାଇଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଫୋକସ କେବଳ ଘରର ଛାତରେ ସୋଲାର ପ୍ୟାନେଲ ଲଗାଇବା ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ାଇବା ଉପରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ସେଗୁଡ଼ିକରୁ ପ୍ରକୃତରେ କେତେ ବିଜୁଳି ଉତ୍ପାଦନ ହେଉଛି ଏବଂ ସିଷ୍ଟମ କେତେ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଠିକ ଭାବେ କାମ କରୁଛି, ସେହି ଉପରେ ରହିପାରେ। ଅର୍ଥାତ ଆଗକୁ ସରକାରୀ ସହାୟତାକୁ ସୋଲାର ସିଷ୍ଟମର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା (Performance) ଏବଂ ବିଜୁଳି ଗ୍ରିଡକୁ ମିଳୁଥିବା ଲାଭ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଯୋଜନାରେ ଘରର ଛାତରେ ସୋଲାର ସିଷ୍ଟମ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ମିଳୁଥିବା ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାର କ୍ଷମତା (Capacity) ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନୂତନ ମଡେଲର ବିଜୁଳି ଉତ୍ପାଦନ, ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ, ବ୍ୟଟେରୀ ଷ୍ଟୋରେଜ ଏବଂ ଗ୍ରିଡକୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ସେବାଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ମିଳିପାରେ। ସରକାର ଏଥିପାଇଁ AI (କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା) ଆଧାରିତ ଯାଞ୍ଚ, ଭର୍ଚୁଆଲ ମିଟରିଂ ଏବଂ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆୟ ବର୍ଗ ଅନୁଯାୟୀ ସହାୟତା ଭଳି ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ତଥାପି, ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରସ୍ତାବ ସ୍ତରରେ ଅଛି ଏବଂ ନିୟମ ଆସିବା ବାକି ଅଛି।
ସରକାର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାକୁ ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିବାକୁ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ଅଂଶ ସୋଲାର ସିଷ୍ଟମ ଲଗାଇବାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ସହାୟତା ଭାବେ ଦିଆଯାଇପାରେ, ଯେତେବେଳେ କି ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଂଶ ସିଷ୍ଟମର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା, ବିଜୁଳି ଉତ୍ପାଦନ, ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ବା ବ୍ୟଟେରୀ ଷ୍ଟୋରେଜ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ହୋଇପାରେ।
ଆୟ ଅନୁଯାୟୀ ମଧ୍ୟ ସହାୟତାର ଗଠନ (Structure) ଅଲଗା ହୋଇପାରେ। ଅଧିକ ଆୟ କରୁଥିବା ପରିବାରଗୁଡ଼ିକୁ କମ ସରକାରୀ ସହାୟତା ଦେଇ ମଧ୍ୟ ସୋଲାର ଆପଣାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯାଇପାରେ, ଯେତେବେଳେ କି କମ ଆୟ କରୁଥିବା ପରିବାରଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ ସହାୟତାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିପାରେ। ସରକାରଙ୍କ ଫୋକସ ଏହା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଯେ ଘର ପାଇଁ ସୋଲାର ଲଗାଇବାର ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୫-୬ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଉଠିଯାଇପାରିବ।
ଫ୍ଲାଟ ଏବଂ ଛାତ ନଥିବା ପରିବାରଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ମିଳିବ ଲାଭ
ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକରେ ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯୋଜନା ସହିତ ଯୋଡ଼ିବାକୁ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଛି, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ନିଜର ଛାତ ନାହିଁ। ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟରେ ରହୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଭର୍ଚୁଆଲ ନେଟ ମିଟରିଂ, ଗ୍ରୁପ ନେଟ ମିଟରିଂ, ବାଲକୋନି ସୋଲାର କିମ୍ୱା ବିଲ୍ଡିଂର ବାହାର କାନ୍ଥରେ ଲଗାଯାଉଥିବା ସୋଲାର ସିଷ୍ଟମ ଜରିଆରେ ଏହାର ଲାଭ ଉଠାଇ ପାରିବେ।
କମ ଆୟ କରୁଥିବା ପରିବାରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଛୋଟ ସାମୁଦ୍ରିକ (କମ୍ୟୁନିଟି) ସୋଲାର ପ୍ଲାଣ୍ଟର ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି। ଏଥିରେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ କିଲୋୱାଟ କ୍ଷମତାର ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଜରିଆରେ ସେହି ପରିବାରଗୁଡ଼ିକୁ ଲାଭ ପହଞ୍ଚାଇବାର ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇପାରେ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଘରେ ୧-୨ କିଲୋୱାଟ୍ର ସିଷ୍ଟମ ଲଗାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ।
