ଭୁବନେଶ୍ୱର,୧୪।୩: ବର୍ତ୍ତମାନ ସାରା ଦେଶରେ ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡରକୁ ନେଇ ହଇଚଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛିି। ଆମେରିକା, ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ ଭାରତୀୟ ରୋଷେଇ ଘରର ବଜେଟକୁ ବାଧା ଦେଇଛି। ପରିସ୍ଥିତି ଏପରି ହୋଇଛି ଯେ ସକାଳ ହେବାରୁ ଗ୍ୟାସ ଏଜେନ୍ସି ବାହାରେ ଲମ୍ୱା ଧାଡ଼ି ଲାଗିଛି ଏବଂ ସିଲିଣ୍ଡରର କଳାବଜାରୀର ରିପୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି। ଏହା ମଧ୍ୟରେ, ଲୋକମାନେ “ମିଟି କା ତେଲ” (କିରୋସିନ) ମନେ ପକାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି, ଏବଂ ଅନେକ ଲୋକ ଏହାର ବର୍ତ୍ତମାନର ମୂଲ୍ୟ ଅନଲାଇନରେ ଖୋଜୁଛନ୍ତି। ତେବେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଆପଣଙ୍କ ସହରରେ କିରୋସିନର ଦାମ୍ କେତେ ରହିଛି।
ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ମନ୍ତ୍ରୀ ହରଦୀପ ସିଂହ ପୁରୀ ସଂସଦକୁ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡର ଯୋଗାଣକୁ ଭଲ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରିବା ପାଇଁ ବୁକିଂ ନିୟମାବଳୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ସିଲିଣ୍ଡର ପାଇବା ପରେ, ଆପଣ କେବଳ 45 ଦିନର ଅପେକ୍ଷା ପରେ ଆପଣଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସିଲିଣ୍ଡର ବୁକ କରିପାରିବେ।
ଗ୍ୟାସ ଅଭାବ ମଧ୍ୟରେ, କିଛି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ବ୍ୟବହାରକାରୀ “ନୀଳ ତେଲ” – ଅର୍ଥାତ କିରୋସିନ – ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁରୁଣା ବିକଳ୍ପ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି। ତଥାପି, ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନେକ ରାଜ୍ୟ ଅଛି ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଇନ୍ଧନ ଆଉ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ। ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ‘ଉଜ୍ଜ୍ୱଳା ଯୋଜନା’ ଅଧୀନରେ, ସରକାର ସାରା ଦେଶରେ ପରିବାରକୁ ସଫଳତାର ସହ ଗ୍ୟାସ ସଂଯୋଗ ଯୋଗାଇ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ କିରୋସିନ ବ୍ୟବହାରରେ 77% ହ୍ରାସ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ‘ଡିଜିଟାଲ ସଂସଦ’ (ଡିଜିଟାଲ ସଂସଦ) ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଫେବୃଆରୀ 2026 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତଥ୍ୟକୁ କଭର କରି, ଦେଶର 21ଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ “କିରୋସିନ-ମୁକ୍ତ” ହୋଇଯାଇଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ରାଶନ ଦୋକାନଗୁଡ଼ିକରେ ସରକାରୀ ସବସିଡିଯୁକ୍ତ କିରୋସିନ ଆଉ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ।
ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ବିହାର, ରାଜସ୍ଥାନ, ହରିୟାଣା, ପଞ୍ଜାବ, ଦିଲ୍ଲୀ, ଗୋଆ, ଗୁଜରାଟ, ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କଶ୍ମୀର, ଲଦାଖ, ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ, ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ, ନାଗାଲାଣ୍ଡ, ପୁଡୁଚେରୀ, ତେଲେଙ୍ଗାନା, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ, ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଆଣ୍ଡାମାନ ଏବଂ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଭଳି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ କିରୋସିନ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ସବସିଡିଯୁକ୍ତ କିରୋସିନର ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହାର ଏକ ର୍ନିଦ୍ଦିଷ୍ଟ କୋଟା କେବଳ ର୍ନିଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିସ୍ଥିତି କିମ୍ୱା ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଆବଣ୍ଟିତ କରାଯାଏ।
ଆଜି ଆପଣଙ୍କ ସହରରେ କିରୋସିନ ରେଟ୍ କେତେ?
ଆଜି ଚେନ୍ନାଇରେ କିରୋସିନି ପ୍ରତି ଲିଟର ପିଛା ୧୫ ଟଙ୍କା ଥିବା ବେଳେ ମୁମ୍ବାଇରେ ପ୍ରତି ଲିଟରକୁ ୬୧.୨୦ ଟଙ୍କାରେ ବିକ୍ରି ହେଉଛି । ସେହିଭଳି କୋଲକାତାରେ ଲିଟର ପିଛା କିରୋସିନି ରେଟ ୬୪.୨୦ ଟଙ୍କା ଥିବା ବେଳେ ଦିଲ୍ଲୀରେ କିରୋସିନ ଫ୍ରି ଅର୍ଥାତ ସବସିଡି ଯୁକ୍ତ ତେଲ ନାହିଁ ।
ଉପରୋକ୍ତ ଦରଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ସରକାରୀ ରାସନ ଦୋକାନରେ ସବସିଡି (ରିହାତି)ମୂଲ୍ୟରେ ମିଳୁଥିବା କିରୋସିନି ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ। ଜଣେ ଗ୍ରାହକ ମାସକୁ ସର୍ବାଧିକ ୫ ଲିଟର ସବସିଡି କିରୋସିନି ପାଇବାକୁ ହକଦାର। ବଜାରରେ ଖୋଲା ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ଅଣ-ସବସିଡି (ନନ୍-ସବସିଡାଇଜ୍ଡ୍) କିରୋସିନିର ମୂଲ୍ୟ ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ (ପ୍ରାୟ ୧୦୦-୧୧୦ ଟଙ୍କା ପ୍ରତି ଲିଟର) ହୋଇପାରେ।